Trong hai ngày 22 và 23/12/2025, tại thành phố Hải Phòng, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp cùng Báo Nông nghiệp và Môi trường; Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng tổ chức Diễn đàn “Kết nối nông sản vùng Đồng bằng sông Hồng, hướng tới thị trường Tết năm 2026”.
Diễn đàn được tổ chức với mục tiêu kết nối lại chuỗi giá trị nông sản vụ đông theo hướng hiệu quả và bền vững hơn. Thông qua việc tăng cường liên kết giữa vùng sản xuất với nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp phân phối, chương trình hướng tới giảm chi phí sản xuất, hạn chế thất thoát sau thu hoạch, đồng thời nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa.
Sự kiện không chỉ là không gian kết nối giao thương đơn thuần mà còn mang tầm vóc một hội nghị chiến lược nhằm định vị lại vị thế của nông sản vụ đông trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp quốc gia.
Theo báo cáo của ngành Nông nghiệp Hải Phòng, bước vào vụ đông 2025-2026, dù phải đối mặt với thử thách nghiệt ngã từ thiên tai "bão chồng bão" ngay đầu vụ, ngành nông nghiệp Hải Phòng vẫn ghi dấu ấn bằng một mùa vụ thắng lợi toàn diện, cao nhất trong 5 năm gần đây. Với diện tích gieo trồng đạt khoảng 29.500 ha, cung ứng ra thị trường tổng sản lượng ước đạt 770.000 tấn, Hải Phòng tiếp tục khẳng định vai trò là "vựa rau" chiến lược của miền Bắc.
Những con số biết nói như 7.100 ha hành tỏi với giá trị lãi thuần lên tới 355 triệu đồng/ha, hay vùng cà rốt 1.300 ha với tỷ lệ xuất khẩu 80% sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Đông, đã cho thấy tiềm năng kinh tế to lớn của nông nghiệp địa phương.
Tuy nhiên, nhìn vào bức tranh tổng thể, áp lực tiêu thụ vẫn là "tảng đá" đè nặng lên vai người nông dân và nhà quản lý. Với quy mô dân số 4,6 triệu người, thị trường nội thành chỉ hấp thụ được khoảng 30% sản lượng, tương đương 210.000 tấn. Một lượng nông sản khổng lồ, khoảng 490.000 tấn, buộc phải tìm đường ra ngoại tỉnh và xuất khẩu trong một khoảng thời gian thu hoạch ngắn và tập trung. Nghịch lý "được mùa - mất giá" vẫn luôn thường trực khi hệ thống kho lạnh bảo quản và công nghệ chế biến sâu còn thưa thớt, chưa đáp ứng được yêu cầu sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Tại diễn đàn, bà Lương Thị Kiểm - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng đã thẳng thắn chỉ ra những "điểm nghẽn" cố hữu: liên kết chuỗi giá trị chưa bền vững, chi phí vật tư đầu vào cao khi 90% hạt giống rau phải nhập khẩu, và việc tiêu thụ vẫn phụ thuộc quá nhiều vào thương lái.
Để hóa giải những thách thức này, Hải Phòng xác định giải pháp then chốt nằm ở việc đổi mới tư duy, chuyển mạnh từ "sản xuất cái mình có" sang "sản xuất cái thị trường cần", lấy liên kết chuỗi làm trục xương sống.
Điểm tựa vững chắc cho sự bứt phá này chính là hệ thống cơ chế, chính sách mang tính nền tảng của thành phố. Nghị quyết số 51/2025/NQ-HĐND vừa được ban hành là "đòn bẩy" quan trọng với các chính sách hỗ trợ thuê đất sản xuất quy mô lớn, xây dựng nhà màng, nhà lưới và đặc biệt là hỗ trợ cơ giới hóa trong bảo quản, chế biến nông sản.
Đây là những bước đi quyết liệt nhằm tạo lập môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia liên kết đầu tư, giúp nông sản Hải Phòng không chỉ dừng lại ở dạng ăn tươi mà tiến sâu vào lĩnh vực chế biến, nâng cao giá trị gia tăng.
Thông qua diễn đàn, thông điệp về một nền nông nghiệp hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ AI và chuyển đổi số trong quảng bá thương hiệu cũng đã được lan tỏa. Mục tiêu không chỉ là tháo gỡ khó khăn tức thời cho thị trường Tết mà còn hướng tới xây dựng Hải Phòng thành trung tâm sơ chế, bảo quản nông sản đại diện cho vùng Đồng bằng sông Hồng.
"Khi hạ tầng logistics lạnh và các nhà máy chế biến được đầu tư đồng bộ, kết hợp với các tiêu chuẩn VietGAP, Global GAP, nông sản Việt sẽ tự tin hiện diện trên các kệ siêu thị toàn cầu, khẳng định tầm vóc của một nền nông nghiệp hàng hóa bền vững, thích ứng linh hoạt với biến đổi thị trường", bà Lương Thị Kiểm - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng nhấn mạnh.
Tại diễn đàn, các tham luận đã tập trung mổ xẻ những "điểm nghẽn" của chuỗi giá trị. Đại diện Chị Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Sở Tài Nguyên và Môi trường Hải Phòng đã chỉ ra một thực trạng nhức nhối: dù tiềm năng lớn nhưng 90% hạt giống rau vẫn phải nhập khẩu, chi phí nhân công cao và tỷ lệ cơ giới hóa khâu thu hoạch còn thấp, khiến sức cạnh tranh của nông sản bị bào mòn.
Đồng quan điểm, tham luận từ phía doanh nghiệp như HTX Hoàng Nam Phát nhấn mạnh vào sự đứt gãy trong hợp đồng bao tiêu, khi tỷ lệ ký kết từ đầu vụ còn quá ít so với năng lực sản xuất thực tế.
Để giải quyết vấn đề này, các đơn vị đã đưa ra những giải pháp mang tính đột phá về công nghệ. Ông Nguyễn Quốc An - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao, giới thiệu thế hệ phân bón mới giúp giảm phát thải, hướng tới nông nghiệp xanh – tấm vé thông hành bắt buộc để nông sản Việt vào được các thị trường cao cấp.
Đặc biệt, tham luận của Công ty ABM về ứng dụng AI và chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại đã mở ra hướng đi mới: dùng công nghệ để xóa bỏ khoảng cách giữa đồng ruộng và người tiêu dùng quốc tế.
Ở góc độ bán lẻ, bà Nguyễn Thị Kim Dung - Giám đốc Siêu thị Saigon Co.op Hà Nội khẳng định, nhu cầu thị trường Tết rất lớn nhưng tiêu chuẩn đầu vào ngày càng khắt khe về truy xuất nguồn gốc và mẫu mã. Điều này đòi hỏi nông dân và HTX phải thay đổi tư duy từ "bán cái mình có" sang "bán cái thị trường cần". Các mô hình liên kết với PepsiCo Việt Nam hay Amei được nêu gương như những điển hình về sự cộng sinh bền vững giữa doanh nghiệp và nhà nông.
Tại diễn đàn, bà Lương Thị Kiểm - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, đã gửi đi thông điệp mạnh mẽ: Hải Phòng kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ xây dựng khu sơ chế, bảo quản sâu nông sản đại diện cho vùng Đồng bằng sông Hồng ngay tại thành phố cảng. Đây được xem là "chìa khóa" để giải quyết bài toán logistics lạnh, giảm thất thoát sau thu hoạch và nâng cao giá trị thặng dư cho nông sản Việt.
