‘Hồn quê’ qua góc nhìn của họa sĩ Hoàng Sùng

Kỷ niệm 100 năm ngày sinh của họa sĩ Hoàng Sùng (1926 - 2026), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam phối hợp cùng Hội Mỹ thuật Việt Nam tổ chức triển lãm "Hồn quê".

Triển lãm “Hồn quê” là hành trình nghệ thuật gợi mở chiều sâu văn hóa dân tộc qua góc nhìn của họa sĩ. Sinh ra tại Hưng Yên, họa sĩ Hoàng Sùng là một trong những gương mặt của mỹ thuật Việt Nam hiện đại, với đóng góp trải rộng từ hội họa đến điện ảnh hoạt hình và truyền hình.

Tên gọi triển lãm nhắc nhớ về sự kiện lịch sử năm 1991, khi tranh của ông lần đầu tiên được trưng bày tại quảng trường Louvre (Paris), trở thành chiếc cầu nối đưa "hồn quê" đất nước đến với bạn bè thế giới.

Triển lãm lần này giới thiệu những lát cắt tiêu biểu trong sáng tác của ông: Từ gam nâu phù sa sông Hồng trầm lắng, những phiên chợ vùng cao bảng lảng sương, đến hình ảnh phụ nữ đồng bằng Bắc Bộ tảo tần qua các chất liệu sở trường của ông như sơn mài, lụa và giấy dó. Tất cả hòa quyện, tái hiện một “hồn quê” vừa gần gũi, vừa mang sức gợi sâu xa về căn cước văn hóa Việt.

Họa sĩ Hoàng Sùng (1926 - 2018), quê tại Hưng Yên, là một nghệ sĩ đa tài với những đóng góp quan trọng cho nền hội họa, điện ảnh hoạt hình và truyền hình Việt Nam.

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Hoàng Sùng hoạt động như một cán bộ tuyên truyền - họa sĩ - nhà báo. Những bức tranh cổ động, tranh minh họa của ông không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn là phương tiện truyền tải tinh thần chiến đấu, cổ vũ quần chúng, trở thành một phần của đời sống tinh thần thời chiến.

Sau hòa bình, ông được đào tạo bài bản tại Trường Mỹ thuật Việt Nam và Trường Điện ảnh Matxcơva - những cái nôi nghệ thuật giàu uy tín. Trở về nước, ông làm việc tại các đơn vị sáng tạo quan trọng như Xưởng phim hoạt hình, Xưởng phim truyện và Đài Truyền hình Việt Nam, góp phần xây dựng nền tảng cho truyền hình Việt Nam trong giai đoạn đầu.

Ông từng giữ chức vụ Phó Giám đốc Trung tâm kỹ thuật truyền hình Việt Nam và được trao tặng nhiều Huân, Huy chương cao quý cho những cống hiến của mình.

Xuyên suốt cuộc đời hoạt động cách mạng và nghệ thuật, họa sĩ Hoàng Sùng đã để lại những dấu ấn sâu đậm. Với hội họa, ông có phong cách mộc mạc, khoáng đạt nhưng tinh tế, thể hiện qua các tác phẩm tiêu biểu như "Phiên chợ vùng cao" (Giải khuyến khích Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc 1995) và "Về bản".

Các tác phẩm khác như “Chiều hồ Gươm”, “Chợ Phong Thổ”, “Mẹ và con”, đặc biệt là “Tổ quốc tôi” - loạt tranh sơn mài hoàn thành trong thập niên 1990, là kết tinh của một hành trình sáng tạo bền bỉ. Ở đó, người xem bắt gặp một Hoàng Sùng đằm sâu trải nghiệm nhưng vẫn giữ nguyên tinh thần lạc quan, tươi mới, luôn hướng về vẻ đẹp đời sống và “hồn quê” Việt.

Với điện ảnh hoạt hình, ông là đạo diễn kiêm họa sĩ chính của phim "Giấc mơ hoa" và phim "Khặm Phạ - Nàng Ngà" (đạt giải Bông sen vàng).