Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 được tổ chức trong các ngày 11, 12 và 13/5/2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Thủ đô Hà Nội. Chủ đề của Đại hội là “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển”. Tiêu đề của Báo cáo chính trị là “Nâng cao vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam trong phát huy dân chủ, truyền thống yêu nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước phát triển giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”.
Triết lý “Lòng dân” - Thước đo của mọi thành công
Chia sẻ với phóng viên báo Nhà báo và Công luận về Dự thảo Báo cáo chính trị tại Đại hội XI, ông Vũ Trọng Kim - Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam nhấn mạnh: Đại đoàn kết toàn dân tộc là chiến lược lâu dài, và triết lý "lòng dân" chính là thước đo của mọi sự thành công trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước.
Theo ông Vũ Trọng Kim, Báo cáo chính trị của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam khác với những báo cáo hành chính thông thường. Nó cần phải nêu bật được tiêu điểm chính trị, hàm chứa những lập luận lý luận sắc sảo để dẫn dắt thực tiễn và mô tả rõ nét những hành động thực tế cần hướng tới. Trải qua các giai đoạn lịch sử, từ Liên Việt đến Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và ngày nay là MTTQ Việt Nam, Mặt trận luôn giữ vai trò là trung tâm đoàn kết toàn dân tộc, góp phần quan trọng vào thắng lợi của các cuộc kháng chiến cũng như công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Ông Vũ Trọng Kim khẳng định mạnh mẽ, đại đoàn kết là chiến lược lâu dài, quyết định mọi thành công, đúng như lời Bác Hồ từng dạy: "Đoàn kết không phải sách lược tạm thời mà là đường lối chiến lược xuyên suốt của cách mạng". Khối đại đoàn kết này không hề phân biệt giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo, bao trùm cả người Việt Nam ở trong và ngoài nước.
Dân là gốc. Mọi sức mạnh bắt nguồn từ Nhân dân. Cách mạng là sự nghiệp của Nhân dân. Vì vậy, Báo cáo cần quán triệt sâu sắc lời căn dặn của Bác: “Phải tin dân, gần dân, dựa vào dân”.
“Khối đại đoàn kết toàn dân tộc không phân biệt giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo, người Việt trong nước hay ngoài nước. Bất cứ ai có lòng yêu nước đều cần được tập hợp trong khối đại đoàn kết. Tinh thần cốt lõi mà chúng ta cần hướng tới chính là “Cầu đồng tồn dị” (tìm điểm chung, tôn trọng sự khác biệt)”, Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam nhấn mạnh.
Nhắc nhở về bài học "Dân là gốc", ông Vũ Trọng Kim đúc kết: Nền tảng của khối đại đoàn kết ấy là liên minh Công - Nông và đội ngũ Trí thức. Đây là lực lượng nòng cốt để lan tỏa sức mạnh, không bỏ sót người nào, phát huy công sức và tài năng sáng tạo của mọi người dân thông qua các tổ chức trong Mặt trận. Tuy nhiên, đoàn kết phải có tổ chức, có lãnh đạo, tránh sự tự phát. Mặt trận phải có nhiều hình thức tập hợp đa dạng, hấp dẫn để bảo đảm: triệu người như một hướng vào mục tiêu thống nhất là Độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội.
Ông mượn lời cổ nhân về tầm quan trọng của việc giữ gìn sự ủng hộ từ quần chúng: “Nước chở thuyền cũng có thể lật thuyền” - cha ông ta đã đúc kết: Được lòng dân thì thành công, mất lòng dân thì thất bại. Quyền lực thực sự nằm ở lòng dân. Trong kháng chiến, dân nuôi quân đánh giặc; ngày nay, mọi chủ trương đúng đến đâu mà dân không đồng tình thì cũng khó thành công.
Cán bộ dân vận không phải làm "cho có"
Trước bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Báo cáo chính trị không chỉ chú trọng vào mục tiêu, phương hướng mà phải trả lời được câu hỏi: Làm cái gì, làm như thế nào và ai làm? Điểm quyết định thành công chính là tổ chức thực hiện, trong đó vai trò và phong cách cán bộ là then chốt.
Ông Vũ Trọng Kim chỉ rõ, người cán bộ vận động nhân dân có vai trò then chốt, không phải làm “cho có” mà phải làm sao cho hiệu quả, dân thấy, dân tin. Nghị quyết phải chỉ rõ: Cán bộ là người thuyết phục, dẫn dắt chứ không phải ra lệnh; là người lắng nghe và phản ánh tâm tư, nguyện vọng của dân lên cấp trên; là người tạo ra sự đồng thuận xã hội. Nếu cán bộ dân vận kém thì chính sách hay đến mấy cũng sẽ “tắc”.
Để nghị quyết thực sự đi vào đời sống, ông đề nghị phải mạnh mẽ "chỉnh cán, rèn quân", xây dựng phong cách cán bộ với 4 yếu tố cốt lõi.
Thứ nhất, gần dân, hiểu dân, không thể ngồi phòng máy lạnh viết quá nhiều văn bản chỉ đạo. Phải xuống cơ sở, nói chuyện thật và nghe dân nói thật.
“Tôi nhớ ngày trước xây dựng “Làng Thanh niên” ở Tây Nguyên, chúng tôi cùng già làng hướng dẫn thanh niên bảo vệ an ninh, tăng gia sản xuất, bóc gỡ cơ sở Fulro. Anh em cán bộ ở lại làng, đêm đêm gặp gỡ bà con; nếu hộ nào vắng mặt thì hôm sau đến tận nhà chuyện trò; bà con mời cơm rau hay chén rượu đều không từ chối vì đó là phong tục. Ngày nay, cần phát huy hơn nữa các đội công tác dân vận, thanh niên tình nguyện về làng giúp dân ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh; hướng dẫn công nghệ mới, máy tính và điện thoại di động…”, ông Vũ Trọng Kim chia sẻ.
Thứ hai là trọng dân, tin dân. Theo ông Vũ Trọng Kim, không được coi dân là đối tượng quản lý; dân là chủ thể, là người cùng suy nghĩ và đồng hành.
Thứ ba là nói đi đôi với làm, hứa gì làm nấy, làm được việc cụ thể dân mới tin. “Bà con thường nói: “Trăm nghe không bằng một lần thấy”. Trước dân phải nói ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm theo. Tránh lý luận suông, nói rõ ràng, làm việc gì thì biện pháp kèm theo việc đó”, ông Vũ Trọng Kim nhấn mạnh.
Thứ tư là gương mẫu và liêm chính. Theo ông Vũ Trọng Kim, đây là chuẩn mực cụ thể trong lối sống và cách làm việc. Cán bộ phải dám đi đầu trong việc khó, chấp hành kỷ luật nghiêm túc, không né tránh. “Bên trong cán bộ sợ sai, bên ngoài dân chúng thở dài lo âu” - đây là thực tế cần nhìn thẳng để sửa đổi. Cán bộ phải giữ mình trong sạch, không tham lam, không lợi dụng chức quyền; công tâm khi xử lý công việc và dám từ chối cái sai kể cả khi có lợi cho mình.
“Quan trọng nhất là không lý thuyết suông mà phải cụ thể hóa trong thực tế để mỗi người đều hiểu, làm được và có hiệu quả thiết thực cho cuộc sống. Thành quả xã hội làm ra phải được thụ hưởng công bằng. Nói hay mà làm dở là mất uy tín; có chức quyền mà không gương mẫu thì dân không phục; làm giỏi mà không liêm chính thì càng nguy hiểm vì sớm muộn cũng không giữ được niềm tin trong Nhân dân”, ông Vũ Trọng Kim gửi gắm một thông điệp và tâm huyết.
