Khu vực FDI chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước: Doanh nghiệp "nội" đang bị chèn ép?

Khu vực FDI chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước

Năm 2021, bất chấp các tác động tiêu cực của đại dịch COVID-19, ngành xuất nhập khẩu của Việt Nam đã có bước tăng trưởng rất ấn tượng, khi lần đầu tiên kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 668 tỷ USD. Điều này đã giúp Việt Nam trở thành một trong số 20 quốc gia dẫn đầu về thương mại quốc tế của thế giới.

khu vuc fdi chiem khoang 75 xuat khau cua ca nuoc doanh nghiep noi dang bi chen ep hinh 1

Khu vực FDI chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước.

Điều đặc biệt, đến tháng 9, Việt Nam vẫn nhập siêu rất lớn nhưng nhờ 4 tháng cuối năm các doanh nghiệp đã cố gắng tận dụng tốt cơ hội từ các FTA nên đã phục hồi xuất khẩu rất nhanh và đạt được mức xuất siêu 4 tỷ USD. Như vậy là Việt Nam xuất siêu 6 năm liền liên tục mặc dù mức xuất siêu không bằng năm 2020.

Thế nhưng, sự tăng trưởng “thần tốc” của xuất nhập khẩu không thể “kéo” được toàn bộ nền kinh tế. Năm 2021, hầu hết các chỉ số tăng trưởng kinh tế đều ở mức thấp trong nhiều năm. Đơn cử, chỉ số GDP của cả năm 2021 chỉ đạt 2,58%, mức tăng trưởng này còn thấp hơn cả năm 2020.

Bà Nguyễn Thị Hương, Tổng cục trưởng, Tổng cục Thống kê chia sẻ quan điểm: Nhìn vào thực tế có thể thấy, tốc độ tăng trưởng GDP ở mức thấp, trong khi kim ngạch xuất nhập khẩu lại tăng trưởng kỷ lục đã cho thấy cơ cấu kinh tế Việt Nam có vấn đề.

“Theo số liệu thống kê, 70% xuất nhập khẩu là từ doanh nghiệp FDI, nhưng bây giờ tỷ lệ này có thể hơn, vì các doanh nghiệp “nội” đang bị hạn chế bởi nhiều thứ. Đây chính là bài toán đau đầu mà cơ quan chức năng đang phải đi tìm lời giải”, bà Hương nói.

Không chỉ bà Hương, nhiều ý kiến băn khoăn về việc rất nhiều năm, từ 2011 đến nay, khu vực FDI vẫn chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước. Thậm chí có ý kiến cho rằng doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp trong nước cho nên doanh nghiệp trong nước không tăng được tỷ trọng xuất khẩu. 

Không hề có chuyện doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp “nội”

Không đồng tình với quan điểm này, GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFI) cho rằng, không hề có chuyện doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp “nội”.

Theo GS. Nguyễn Mại, trong xuất siêu, khu vực FDI đóng góp rất quan trọng. Xuất khẩu của FDI đạt 247,5 tỷ USD, tăng 1,1% so với năm 2020 và chiếm 73,6% kim ngạch xuất khẩu của đất nước. 

Xuất siêu của FDI là 29,36 tỷ USD, bù đắp được nhập siêu của các doanh nghiệp trong nước là 25,36 tỷ USD nên tạo ra được xuất siêu 4 tỷ USD. Có thể nói đây là mảng sáng nhất của năm 2021.

GS.TSKH Nguyễn Mại phân tích: Xuất khẩu của khu vực FDI chủ yếu là xuất khẩu công nghiệp chế biến chế tạo. Ví dụ Samsung là tập đoàn kinh tế xuất khẩu lớn nhất tại Việt Nam (khoảng 65-66 tỷ USD/năm), hoàn toàn không chèn ép ai hết.

khu vuc fdi chiem khoang 75 xuat khau cua ca nuoc doanh nghiep noi dang bi chen ep hinh 2

Trung Quốc và Đài Loan đã rất ngạc nhiên về tăng trưởng xuất khẩu của Nike ở Việt Nam.

Xuất khẩu lớn thứ hai của chúng ta là dệt may, đến tháng 9 năm vừa rồi, ngành dệt may Việt Nam vẫn rất bi quan, dự kiến chỉ đạt 31 tỷ USD thì đến thì đến tháng 12 đã xuất khẩu được 39 tỷ USD, có nghĩa là thay đổi cục diện rất mạnh. 

Trong xuất khẩu đó, Trung Quốc và Đài Loan đã rất ngạc nhiên về tăng trưởng xuất khẩu của Nike ở Việt Nam.

Theo GS.TSKH Nguyễn Mại, trước đây, Trung Quốc chiếm thị phần lớn nhất kim ngạch xuất khẩu của Nike ra thế giới, thế nhưng, hiện nay Việt Nam chiếm khoảng 51% tổng kim ngạch xuất khẩu của Nike ra thế giới. 

Nike không có nhiều xí nghiệp tại Việt Nam mà chủ yếu dựa vào các doanh nghiệp Việt Nam. Cho nên xuất khẩu dệt may da giày năm nay tăng nhiều không phải do FDI đặt tại Việt Nam mà do việc tăng thêm đơn hàng làm cho thị phần xuất khẩu Nike năm nay chiếm 51% đứng đầu thế giới. Trung Quốc từ chỗ chiếm 46-47% năm nay chỉ còn 3% thôi, Đài Loan là 6%. 

Đây là một thay đổi đáng kể, điều đó cho thấy năng lực của doanh nghiệp Việt Nam đã có thể cạnh tranh lành mạnh với các cường quốc mà trước đây làm cho Nike như Pakistan, Trung Quốc, Đài Loan….

khu vuc fdi chiem khoang 75 xuat khau cua ca nuoc doanh nghiep noi dang bi chen ep hinh 3

GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFI) cho rằng, không hề có chuyện doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp “nội”.

“Không ai chèn ép hết, cho nên luận điểm các doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp trong nước là hoàn toàn không đúng, không dựa vào tình hình thực tế Việt Nam. Hơn nữa, nếu lấy con số doanh nghiệp FDI năm nay nhập siêu 29,36 tỷ USD thì nếu không có xuất siêu này thì doanh nghiệp Việt Nam lấy ngoại tệ đâu để doanh nghiệp Việt Nam nhập siêu 25,36 tỷ USD”, GS. Nguyễn Mại nhấn mạnh.

GS. Nguyễn Mại nhấn mạnh: Nhờ ngoại tệ xuất siêu của doanh nghiệp FDI cho nên doanh nghiệp Việt Nam có khả năng dùng ngoại tệ ấy để mà nhập siêu và lại còn tạo ra xuất siêu 4 tỷ USD cho đất nước, làm cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam luôn luôn dương và dự trữ ngoại hối lên tới hơn 100 tỷ USD, một con số đáng kể so với trước đây khoảng 15 tỷ USD. 

“Đây là câu chuyện thực tế, doanh nghiệp FDI không chèn ép mà hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước”, GS. Nguyễn Mại nói.

Xem thêm

OECD ghi nhận những tiến bộ của Việt Nam trong cải cách thuế

OECD ghi nhận những tiến bộ của Việt Nam trong cải cách thuế

(CLO) Ngày 11/9, tại thủ đô Paris (Cộng hòa Pháp), Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có buổi làm việc với Tổng Thư ký Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) Mathias Cormann, trao đổi về định hướng hợp tác trong thời gian tới, trong đó tập trung vào các lĩnh vực tài chính công, thuế, đầu tư, tài chính xanh và cải cách thể chế

EU dựng thêm loạt 'rào chắn', hàng Việt đứng trước 'bài kiểm tra' mới

EU dựng thêm loạt 'rào chắn', hàng Việt đứng trước 'bài kiểm tra' mới

(CLO) EU tiếp tục nâng chuẩn đối với hàng hóa nhập khẩu, từ phát thải carbon, bao bì đến truy xuất nguồn gốc và phòng vệ thương mại. Trong bối cảnh xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này vẫn tăng trưởng tích cực, các quy định mới đang đặt doanh nghiệp trước “bài kiểm tra” về năng lực đáp ứng tiêu chuẩn xanh và khả năng duy trì lợi thế cạnh tranh.

Tiền mã hóa – lối thoát của Iran giữa vòng vây trừng phạt

Tiền mã hóa – lối thoát của Iran giữa vòng vây trừng phạt

(CLO) Iran đang chuyển hướng sang sử dụng tiền mã hóa để duy trì dòng chảy thương mại trong bối cảnh xung đột và chịu sức ép phong tỏa từ Mỹ, đồng thời nới lỏng một số biện pháp kiểm soát ngoại tệ nghiêm ngặt nhằm đối phó với các lệnh trừng phạt ngày càng siết chặt.

Việt Nam - Liên bang Nga thúc đẩy hợp tác tài chính, mở thêm dư địa cho doanh nghiệp

Việt Nam - Liên bang Nga thúc đẩy hợp tác tài chính, mở thêm dư địa cho doanh nghiệp

(CLO) Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chiều 8/9 (giờ địa phương), tại Trụ sở Bộ Tài chính Liên bang Nga, Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn đã có buổi làm việc song phương với Bộ trưởng Tài chính Liên bang Nga Anton Germanovich Siluanov.

Pin lưu trữ: Giải pháp mới giảm áp lực cho lưới điện công nghiệp

Pin lưu trữ: Giải pháp mới giảm áp lực cho lưới điện công nghiệp

(CLO) Việc EVNNPC đưa các hệ thống BESS đầu tiên vào vận hành tại trạm biến áp 110 kV đánh dấu bước thử nghiệm công nghệ lưu trữ trên lưới điện phân phối. Giải pháp này được kỳ vọng hỗ trợ điều tiết phụ tải, giảm nguy cơ quá tải cục bộ tại những khu vực có nhu cầu điện công nghiệp lớn.

Việt Nam – EU: Cam kết hai chiều để nâng chất dòng vốn

Việt Nam – EU: Cam kết hai chiều để nâng chất dòng vốn

(CLO) Vượt qua quy mô hơn 33 tỷ USD hiện hữu, hợp tác đầu tư Việt Nam – EU đang bước vào giai đoạn nâng tầm về chiều sâu công nghệ. Tại tọa đàm sáng 8/9 do Bộ Tài chính tổ chức, hai bên khẳng định Nghị quyết 10-NQ/TW là đòn bẩy cải cách ưu đãi, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và kết nối doanh nghiệp châu Âu với chuỗi giá trị trong nước.

Đà Nẵng thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp

Đà Nẵng thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp

(CLO) Mở rộng dư địa phát triển lên vùng trời, Đà Nẵng đặt mục tiêu xây dựng hoàn chỉnh hệ sinh thái thử nghiệm, sản xuất và ứng dụng phương tiện bay tầm thấp (UAV) đến năm 2030. Nội dung Đề án vừa được đưa ra thảo luận tại hội thảo do UBND thành phố tổ chức sáng nay (8/9).

Biến năng lượng lãng phí thành 'nguồn tài nguyên' cho tăng trưởng

Biến năng lượng lãng phí thành 'nguồn tài nguyên' cho tăng trưởng

(CLO) Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, việc mở rộng nguồn cung không phải là lời giải duy nhất. Giảm lãng phí, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng đang mở ra một “nguồn tài nguyên” mới cho doanh nghiệp, vừa tiết giảm chi phí sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh, vừa góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải.

Khi cả thế giới 'ôm' USD quá chặt

Khi cả thế giới 'ôm' USD quá chặt

(CLO) Các quỹ hưu trí và công ty bảo hiểm trên toàn cầu đang “ôm” lượng lớn tài sản Mỹ nhưng lại giảm mức phòng ngừa rủi ro trước khả năng đồng USD suy yếu. Nếu tâm lý thị trường đảo chiều, việc đồng loạt tăng cường phòng vệ có thể tạo áp lực bán lớn lên đồng bạc xanh.

Lũ quét gây thiệt hại nặng nề, Nepal chật vật tìm nguồn lực phục hồi

Lũ quét gây thiệt hại nặng nề, Nepal chật vật tìm nguồn lực phục hồi

(CLO) Trận lũ quét thảm khốc gần đây đã gây thiệt hại khoảng 5 tỷ USD cho Nepal, tương đương một phần mười tổng sản lượng kinh tế hằng năm. Con số này đang tạo thêm áp lực lớn lên nền kinh tế vốn phụ thuộc nhiều vào kiều hối và vẫn chưa hoàn toàn vượt qua những tổn thất từ trận động đất năm 2015.

Mở “luồng xanh tăng trưởng” cho doanh nghiệp: Nguồn lực phải đến đúng nơi có năng lực, có khả năng tạo giá trị

Mở “luồng xanh tăng trưởng” cho doanh nghiệp: Nguồn lực phải đến đúng nơi có năng lực, có khả năng tạo giá trị

(NB&CL) Muốn tăng trưởng hai con số, nguồn lực phải đến đúng nơi có đơn hàng, có năng lực và có khả năng tạo thêm giá trị. 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam tăng 8,18%, nhưng chặng đường tới mục tiêu từ 10% trở lên vẫn còn rất dốc. Theo GS. Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân, tăng trưởng chỉ có thể được nâng lên một quỹ đạo mới khi các chính sách hỗ trợ được chuyển thành dòng vốn, mặt bằng, năng lượng, thủ tục và cơ hội thị trường cụ thể cho doanh nghiệp.

Cỡ chữ bài viết: