Khu vực FDI chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước: Doanh nghiệp "nội" đang bị chèn ép?

(CLO) Hiện nay, khu vực FDI vẫn chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước, trong khi các doanh nghiệp “nội” chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ. Về vấn đề này, nhiều chuyên gia có ý kiến trái chiều, liệu có hay không các doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp “nội”.

Khu vực FDI chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước

Năm 2021, bất chấp các tác động tiêu cực của đại dịch COVID-19, ngành xuất nhập khẩu của Việt Nam đã có bước tăng trưởng rất ấn tượng, khi lần đầu tiên kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 668 tỷ USD. Điều này đã giúp Việt Nam trở thành một trong số 20 quốc gia dẫn đầu về thương mại quốc tế của thế giới.

khu vuc fdi chiem khoang 75 xuat khau cua ca nuoc doanh nghiep noi dang bi chen ep hinh 1

Khu vực FDI chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước.

Điều đặc biệt, đến tháng 9, Việt Nam vẫn nhập siêu rất lớn nhưng nhờ 4 tháng cuối năm các doanh nghiệp đã cố gắng tận dụng tốt cơ hội từ các FTA nên đã phục hồi xuất khẩu rất nhanh và đạt được mức xuất siêu 4 tỷ USD. Như vậy là Việt Nam xuất siêu 6 năm liền liên tục mặc dù mức xuất siêu không bằng năm 2020.

Thế nhưng, sự tăng trưởng “thần tốc” của xuất nhập khẩu không thể “kéo” được toàn bộ nền kinh tế. Năm 2021, hầu hết các chỉ số tăng trưởng kinh tế đều ở mức thấp trong nhiều năm. Đơn cử, chỉ số GDP của cả năm 2021 chỉ đạt 2,58%, mức tăng trưởng này còn thấp hơn cả năm 2020.

Bà Nguyễn Thị Hương, Tổng cục trưởng, Tổng cục Thống kê chia sẻ quan điểm: Nhìn vào thực tế có thể thấy, tốc độ tăng trưởng GDP ở mức thấp, trong khi kim ngạch xuất nhập khẩu lại tăng trưởng kỷ lục đã cho thấy cơ cấu kinh tế Việt Nam có vấn đề.

“Theo số liệu thống kê, 70% xuất nhập khẩu là từ doanh nghiệp FDI, nhưng bây giờ tỷ lệ này có thể hơn, vì các doanh nghiệp “nội” đang bị hạn chế bởi nhiều thứ. Đây chính là bài toán đau đầu mà cơ quan chức năng đang phải đi tìm lời giải”, bà Hương nói.

Không chỉ bà Hương, nhiều ý kiến băn khoăn về việc rất nhiều năm, từ 2011 đến nay, khu vực FDI vẫn chiếm khoảng 75% xuất khẩu của cả nước. Thậm chí có ý kiến cho rằng doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp trong nước cho nên doanh nghiệp trong nước không tăng được tỷ trọng xuất khẩu. 

Không hề có chuyện doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp “nội”

Không đồng tình với quan điểm này, GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFI) cho rằng, không hề có chuyện doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp “nội”.

Theo GS. Nguyễn Mại, trong xuất siêu, khu vực FDI đóng góp rất quan trọng. Xuất khẩu của FDI đạt 247,5 tỷ USD, tăng 1,1% so với năm 2020 và chiếm 73,6% kim ngạch xuất khẩu của đất nước. 

Xuất siêu của FDI là 29,36 tỷ USD, bù đắp được nhập siêu của các doanh nghiệp trong nước là 25,36 tỷ USD nên tạo ra được xuất siêu 4 tỷ USD. Có thể nói đây là mảng sáng nhất của năm 2021.

GS.TSKH Nguyễn Mại phân tích: Xuất khẩu của khu vực FDI chủ yếu là xuất khẩu công nghiệp chế biến chế tạo. Ví dụ Samsung là tập đoàn kinh tế xuất khẩu lớn nhất tại Việt Nam (khoảng 65-66 tỷ USD/năm), hoàn toàn không chèn ép ai hết.

khu vuc fdi chiem khoang 75 xuat khau cua ca nuoc doanh nghiep noi dang bi chen ep hinh 2

Trung Quốc và Đài Loan đã rất ngạc nhiên về tăng trưởng xuất khẩu của Nike ở Việt Nam.

Xuất khẩu lớn thứ hai của chúng ta là dệt may, đến tháng 9 năm vừa rồi, ngành dệt may Việt Nam vẫn rất bi quan, dự kiến chỉ đạt 31 tỷ USD thì đến thì đến tháng 12 đã xuất khẩu được 39 tỷ USD, có nghĩa là thay đổi cục diện rất mạnh. 

Trong xuất khẩu đó, Trung Quốc và Đài Loan đã rất ngạc nhiên về tăng trưởng xuất khẩu của Nike ở Việt Nam.

Theo GS.TSKH Nguyễn Mại, trước đây, Trung Quốc chiếm thị phần lớn nhất kim ngạch xuất khẩu của Nike ra thế giới, thế nhưng, hiện nay Việt Nam chiếm khoảng 51% tổng kim ngạch xuất khẩu của Nike ra thế giới. 

Nike không có nhiều xí nghiệp tại Việt Nam mà chủ yếu dựa vào các doanh nghiệp Việt Nam. Cho nên xuất khẩu dệt may da giày năm nay tăng nhiều không phải do FDI đặt tại Việt Nam mà do việc tăng thêm đơn hàng làm cho thị phần xuất khẩu Nike năm nay chiếm 51% đứng đầu thế giới. Trung Quốc từ chỗ chiếm 46-47% năm nay chỉ còn 3% thôi, Đài Loan là 6%. 

Đây là một thay đổi đáng kể, điều đó cho thấy năng lực của doanh nghiệp Việt Nam đã có thể cạnh tranh lành mạnh với các cường quốc mà trước đây làm cho Nike như Pakistan, Trung Quốc, Đài Loan….

khu vuc fdi chiem khoang 75 xuat khau cua ca nuoc doanh nghiep noi dang bi chen ep hinh 3

GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFI) cho rằng, không hề có chuyện doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp “nội”.

“Không ai chèn ép hết, cho nên luận điểm các doanh nghiệp FDI chèn ép doanh nghiệp trong nước là hoàn toàn không đúng, không dựa vào tình hình thực tế Việt Nam. Hơn nữa, nếu lấy con số doanh nghiệp FDI năm nay nhập siêu 29,36 tỷ USD thì nếu không có xuất siêu này thì doanh nghiệp Việt Nam lấy ngoại tệ đâu để doanh nghiệp Việt Nam nhập siêu 25,36 tỷ USD”, GS. Nguyễn Mại nhấn mạnh.

GS. Nguyễn Mại nhấn mạnh: Nhờ ngoại tệ xuất siêu của doanh nghiệp FDI cho nên doanh nghiệp Việt Nam có khả năng dùng ngoại tệ ấy để mà nhập siêu và lại còn tạo ra xuất siêu 4 tỷ USD cho đất nước, làm cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam luôn luôn dương và dự trữ ngoại hối lên tới hơn 100 tỷ USD, một con số đáng kể so với trước đây khoảng 15 tỷ USD. 

“Đây là câu chuyện thực tế, doanh nghiệp FDI không chèn ép mà hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước”, GS. Nguyễn Mại nói.

Xem thêm

Thu hút FDI không phải để có thêm nhà máy, mà để Việt Nam giàu lên thực sự

Nghị quyết 10 thể hiện tư duy đột phá về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

(CLO) Nghị quyết 10-NQ/TW cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Theo GS.TS Trần Thọ Đạt, mục tiêu của Việt Nam không còn là thu hút thật nhiều vốn FDI, mà là tận dụng dòng vốn này để nâng cao năng lực công nghệ, phát triển doanh nghiệp nội địa và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Khi nhiệt độ tăng cao trở thành bài toán kinh tế của Ấn Độ

Khi nhiệt độ tăng cao trở thành bài toán kinh tế của Ấn Độ

(CLO) Từ các công trường xây dựng đến nhà máy sản xuất, tác động của sóng nhiệt đang lan rộng khắp nền kinh tế Ấn Độ. Giới chuyên gia cảnh báo rằng nhiệt độ ngày càng tăng có thể trở thành một trong những lực cản lớn nhất đối với năng suất và tăng trưởng trong những năm tới.

Ngân hàng Thế giới: Xung đột Iran đang phủ bóng đen lên kinh tế thế giới

Ngân hàng Thế giới: Xung đột Iran đang phủ bóng đen lên kinh tế thế giới

(CLO) Cuộc chiến tại Trung Đông đang tạo ra những tác động vượt xa phạm vi khu vực, buộc Ngân hàng Thế giới (WB) phải hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu và cảnh báo về nguy cơ một cú sốc nguồn cung có thể kéo kinh tế thế giới vào giai đoạn tăng trưởng yếu nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Lào Cai duy trì đà tăng trưởng tích cực trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội

Lào Cai duy trì đà tăng trưởng tích cực trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội

(CLO) Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỉnh Lào Cai duy trì đà tăng trưởng tích cực trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Nông nghiệp tiếp tục là trụ đỡ với GRDP đạt trên 5.200 tỷ đồng, công nghiệp phục hồi mạnh mẽ với giá trị sản xuất đạt 34.413 tỷ đồng, trong khi hơn 17.000 lao động được giải quyết việc làm, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và tạo nền tảng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026.

Sắp vận hành sàn tài sản mã hóa, Việt Nam còn “khoảng trống” về chứng chỉ hành nghề

Sắp vận hành sàn tài sản mã hóa, Việt Nam còn “khoảng trống” về chứng chỉ hành nghề

(NB&CL) Việt Nam đang hoàn thiện những bước cuối cùng để đưa thị trường tài sản số vào khuôn khổ quản lý chính thức. Trong quá trình này, kinh nghiệm từ các quốc gia đi trước cho thấy ba yếu tố then chốt cần được xây dựng đồng bộ là pháp lý, chuẩn hóa hành nghề và quy tắc đạo đức.

Châu Á ở tuyến đầu cơn bão năng lượng toàn cầu

Châu Á ở tuyến đầu cơn bão năng lượng toàn cầu

(CLO) Gián đoạn tại eo biển Hormuz đang đẩy châu Á vào vị trí dễ tổn thương nhất trước cú sốc năng lượng mới từ Trung Đông, theo cảnh báo của cựu Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Nobuo Tanaka.

Vẫn còn nhiều thách thức đối với mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Vẫn còn nhiều thách thức đối với mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

(CLO) Việt Nam đã cơ bản đáp ứng nhu cầu điện và năng lượng cho phát triển kinh tế trong giai đoạn vừa qua. Tuy nhiên, ngành năng lượng vẫn còn không ít hạn chế khi các nguồn cung trong nước ngày càng khó đáp ứng nhu cầu tăng cao, buộc Việt Nam phải gia tăng nhập khẩu năng lượng sơ cấp. Điều này đặt ra nhiều thách thức đối với mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong những năm tới.

Dư nợ đạt 828 nghìn tỷ đồng, tín dụng xanh tăng tốc

Dư nợ đạt 828 nghìn tỷ đồng, tín dụng xanh tăng tốc

(CLO) Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, NHNN đang trình Chính phủ dự thảo Nghị định hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách Nhà nước đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vay vốn tại ngân hàng thực hiện dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG.

Doanh nghiệp ngoại đồng loạt rút lui, kinh tế Cuba thêm áp lực

Doanh nghiệp ngoại đồng loạt rút lui, kinh tế Cuba thêm áp lực

(CLO) Làn sóng doanh nghiệp nước ngoài thu hẹp hoạt động hoặc rút khỏi Cuba đang tạo thêm sức ép đối với nền kinh tế vốn đã chìm trong khủng hoảng kéo dài, làm dấy lên lo ngại về khả năng thu hút đầu tư và phục hồi tăng trưởng của quốc đảo Caribe này.

Dự trữ dầu cạn dần, rủi ro với kinh tế toàn cầu gia tăng

Dự trữ dầu cạn dần, rủi ro với kinh tế toàn cầu gia tăng

(CLO) Lượng dầu dự trữ toàn cầu đang giảm xuống mức lo ngại trong khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn chưa được khôi phục hoàn toàn, làm dấy lên nguy cơ một đợt tăng giá dầu mới với tác động lan rộng đến lạm phát, thị trường tài chính và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Iran chìm trong cơn bão giá lớn nhất 80 năm

Iran chìm trong cơn bão giá lớn nhất 80 năm

(CLO) Với mức lạm phát 77,2%, cao nhất kể từ năm 1942, Iran đang trải qua cơn bão giá nghiêm trọng nhất trong hơn 80 năm. Từ các khu chợ ở Tehran đến những cửa hàng tạp hóa nhỏ, sức mua suy giảm, phí sinh hoạt leo thang và niềm tin vào triển vọng kinh tế ngày càng bị bào mòn.

Cỡ chữ bài viết: