Vào ngày đầu tiên của năm mới, một tàu chở dầu đã rời khỏi cảng xuất khẩu chính của Venezuela khi vẫn còn chứa một phần dầu thô bị trừng phạt và hướng về Iran.
Chỉ một ngày sau đó, một tàu khác rời đi với lượng dầu tương tự và cố ý gây nhiễu tín hiệu định vị để che giấu hành trình. Hình ảnh vệ tinh sau đó cho thấy con tàu đang di chuyển về phía Trung Quốc.
Theo báo cáo của công ty theo dõi vận tải biển Kpler, hai lô hàng này có thể là những chuyến dầu cuối cùng rời Venezuela theo hình thức không chính thức.
Ngày ba tháng một, lực lượng Mỹ tiến hành chiến dịch bắt giữ và loại bỏ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro khỏi quyền điều hành. Kể từ thời điểm đó, xuất khẩu dầu của Venezuela đã giảm khoảng bảy mươi lăm phần trăm so với mức trung bình của năm trước, khiến nguồn thu quan trọng của nước này bị thu hẹp đáng kể.
Lượng dầu ít ỏi rời cảng trong mười ngày tiếp theo chủ yếu hướng về Mỹ hoặc được phân bổ cho các nhà máy lọc dầu trong nước để sản xuất nhiên liệu phục vụ nhu cầu sinh hoạt và công nghiệp của Venezuela.
Dữ liệu của Kpler ghi nhận các chuyến tàu đang hướng đến những điểm như Pascagoula tại bang Mississippi, nơi Chevron vận hành một nhà máy lọc dầu quy mô lớn, cùng với các trung tâm chế biến dầu tại Corpus Christi của bang Texas và St. Charles Parish của bang Louisiana.
Sự suy giảm dòng chảy dầu từ Venezuela đang tạo áp lực lên vị thế của Trung Quốc trong vai trò quốc gia mua dầu lớn nhất thế giới. Trung Quốc trước đây nhập khẩu nhiều dầu thô giá rẻ từ Nga, Iran và Venezuela. Tuy nhiên, khi nguồn cung từ các đối tác này trở nên hạn chế, hoạt động mua vào của Trung Quốc có thể giảm tốc đúng lúc thị trường quốc tế dự báo dư cung.
Ông Denton Cinquegrana, chuyên gia phân tích dầu mỏ của OPIS, cho biết Trung Quốc có thể sẽ không còn mua vào mạnh mẽ như trước. Theo ông, việc Trung Quốc giảm lượng dầu nhập khẩu sẽ khiến nguồn cung toàn cầu dồi dào hơn. OPIS là đơn vị thuộc Dow Jones, cùng hệ thống với The Wall Street Journal.
Tháng mười hai vừa qua, chính quyền Tổng thống Donald Trump bắt đầu giám sát và tiến hành thu giữ những tàu chở dầu nằm trong nhóm tàu chuyên vận chuyển dầu cho các quốc gia chịu lệnh trừng phạt như Venezuela, Nga và Iran.
Tính đến giữa tháng một, lực lượng Mỹ đã thu giữ sáu tàu, trong đó có một tàu treo cờ Nga. Giới chức Mỹ tuyên bố sẽ tiếp tục đẩy mạnh các biện pháp này trong thời gian tới.
Kpler ước tính gần bốn mươi tám triệu thùng dầu của Venezuela hiện nằm ngoài vùng biển quốc gia và không thuộc diện giao dịch hợp pháp với Mỹ. Điều này đồng nghĩa các chuyến hàng có thể tìm cách cập cảng ở châu Á và trở thành mục tiêu của hoạt động thực thi lệnh trừng phạt.
Một số tàu bị thu giữ đã được đưa về Texas. Hai trong số những tàu mới bị kiểm soát được ghi nhận neo đậu gần đảo Galveston, khu vực nằm cạnh cụm cơ sở lọc hóa dầu lớn của Exxon Mobil, Phillips 66 và Valero.
Ông Mark Lashier, Giám đốc điều hành của Phillips 66, cho biết công ty vận hành hai nhà máy lọc dầu tại vùng Vịnh có khả năng xử lý dầu nặng của Venezuela.
Ông Mark chia sẻ tại hội nghị năng lượng do Goldman Sachs tổ chức rằng dầu Venezuela có đặc điểm tương đồng với dầu của Canada nên sự xuất hiện của nguồn dầu này có thể gây áp lực giảm giá dầu Canada và góp phần giảm chi phí nguyên liệu cho các nhà máy của Phillips 66.
Ông cho rằng ngành năng lượng Venezuela cần nhiều năm để phục hồi sau giai đoạn dài suy giảm. Theo ông, sự mở cửa của ngành dầu khí Venezuela có thể giúp nước này dần hòa nhập trở lại vào dòng chảy thương mại quốc tế.
Kể từ khi Washington cho phép Chevron gia tăng khai thác dầu tại Venezuela vào tháng bảy năm ngoái, Trung Quốc, Mỹ và Cuba đã trở thành ba thị trường nhập khẩu lớn nhất.
Trung Quốc nhận lượng lớn nhất với trung bình bốn trăm bốn mươi nghìn thùng mỗi ngày. Cuba nhập khẩu theo từng đợt nhỏ với mức dưới hai mươi nghìn thùng mỗi ngày.
Sang đầu tháng một, khi hoạt động tuần tra của lực lượng Mỹ quanh vùng biển Venezuela được tăng cường, nhiều tàu chở dầu chịu lệnh trừng phạt đã tìm cách rời khu vực Caribbean.
Một số tàu vượt ra đến Bắc Đại Tây Dương, trong khi một số khác phải quay ngược trở lại. Kết quả là dòng dầu hướng sang châu Á gần như bị chặn đứng và chưa ghi nhận chuyến nào đến Cuba trong tháng này.
Trong bối cảnh nguồn cung từ Venezuela gián đoạn, Trung Quốc sẽ tìm cách tăng nhập khẩu dầu từ Canada. Hai nước mới đây đã thống nhất tăng cường hợp tác năng lượng, trong đó Canada mong muốn giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ do ảnh hưởng từ chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump. Trên chín mươi phần trăm lượng dầu thô xuất khẩu của Canada hiện được đưa sang Mỹ.
Bộ trưởng Tài nguyên Thiên nhiên Canada Tim Hodgson cho biết Trung Quốc đang tìm kiếm đối tác cung ứng ổn định và không sử dụng năng lượng như công cụ gây sức ép. Ông đưa ra nhận định này sau cuộc gặp với các quan chức tại Bắc Kinh.
Nhờ tuyến đường ống Trans Mountain đưa dầu từ Alberta ra các cảng gần Vancouver, Trung Quốc đã trở thành khách hàng quan trọng của dầu thô Canada.
Trong mười tháng đầu năm 2025, Trung Quốc chiếm hơn năm phần trăm lượng dầu xuất khẩu của Canada, tăng mạnh so với mức một phẩy tám phần trăm cùng kỳ năm 2024 theo dữ liệu của Cơ quan Thống kê Canada.
Nỗ lực của Mỹ trong việc hỗ trợ tái cấu trúc ngành dầu khí Venezuela cũng thúc đẩy sự quan tâm đối với dự án tuyến đường ống mới ở Canada, kết nối Alberta với bờ biển Thái Bình Dương.
Mặc dù dự án có thể phục vụ nhiều thị trường châu Á như Nhật Bản, giới phân tích cho rằng Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ là khách hàng chủ lực nếu tuyến đường ống này đi vào hoạt động.
