Hành động liếc nhìn điện thoại khi đang điều khiển phương tiện dường như chỉ là một thói quen vô hại trong thoáng chốc nhưng những con số thực tế đằng sau lại mang đến góc nhìn đầy ám ảnh.
Khi xe di chuyển với vận tốc khoảng 88 km/h, việc tài xế rời mắt khỏi cung đường trong 5 giây tương đương với việc lái xe mù quãng đường dài hơn 120 mét, tức là xấp xỉ chiều dài của 4 sân bóng đá cộng lại.
Theo đánh giá từ Cơ quan An toàn Giao thông Cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA), sự xao nhãng tưởng chừng nhỏ bé này có thể trở nên chết chóc khi làm tăng nguy cơ xảy ra va chạm lên gấp 23 lần.
Bất chấp những cảnh báo nghiêm trọng, việc sử dụng các ứng dụng dẫn đường như Waze đã biến điện thoại thông minh trở thành vật bất ly thân ngay cả khi ngồi sau vô lăng.
Hệ lụy từ tình trạng lái xe thiếu tập trung là vô cùng thực tế khi dữ liệu từ NHTSA cho thấy có 3.275 người tử vong trong các vụ tai nạn liên quan đến xao nhãng vào năm 2023. Trong số đó, việc sử dụng điện thoại tế bào được xác định là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến khoảng 12% số ca tử vong kể trên.
Vấn đề cốt lõi không chỉ dừng lại ở việc lái xe có dùng điện thoại hay không mà còn nằm ở cách thức họ sử dụng thiết bị này. Vị trí đặt điện thoại bên trong khoang cabin có tác động đo lường được tới thời gian tài xế rời mắt khỏi mặt đường.
Việc lắp giá đỡ điện thoại quá cao trên bảng taplo hoặc kính chắn gió thường yêu cầu cử động đầu lớn hơn từ 30 đến 45 độ và điều này trực tiếp kéo sự tập trung của người lái ra khỏi dòng phương tiện đang lưu thông.
Ngược lại, nếu giá đỡ được đặt gần tầm mắt tự nhiên như khu vực bảng điều khiển trung tâm hoặc ngay dưới cụm đồng hồ thì biên độ chuyển động của mắt thường được giới hạn ở mức 10 đến 15 độ.
Sự khác biệt về góc nhìn dù nghe có vẻ nhỏ nhặt nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian xao nhãng của người điều khiển. Chuyển động mắt càng nhỏ đồng nghĩa với thời gian liếc nhìn càng ngắn, giúp tài xế duy trì khả năng quan sát ngoại vi tốt hơn, đặc biệt là trong điều kiện giao thông đông đúc hoặc khi di chuyển trên cao tốc.
Thực tế cho thấy hầu hết người lái xe sẽ không từ bỏ hoàn toàn việc sử dụng bản đồ dẫn đường do nhu cầu kiểm tra lộ trình hoặc theo dõi thay đổi giao thông diễn ra liên tục. Vì vậy, mục tiêu hàng đầu hiện nay là giảm thiểu rủi ro thay vì loại bỏ hoàn toàn thói quen này.
Việc giữ thiết bị trong phạm vi thị trường hẹp hoặc ưu tiên sử dụng chỉ dẫn bằng giọng nói sẽ giúp giảm nhu cầu nhìn vào màn hình quá lâu và quá thường xuyên.
Đây không phải là một giải pháp phức tạp và cũng không đòi hỏi công nghệ mới nhưng các dữ liệu thực tế đã chứng minh rõ ràng rằng ngay cả một thay đổi nhỏ trong cách bố trí thiết bị cũng mang lại hiệu quả to lớn cho sự an toàn của chính người lái và cộng đồng.
