Nhà máy Đạm Ninh Bình là một trong số những dự án có tranh chấp hợp đồng EPC với các nhà thầu Trung Quốc
Theo báo cáo về tình hình và kết quả xử lý tồn tại, yếu kém của 12 đại dự án, doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả thuộc ngành công thương vừa gửi tới Quốc hội, Chính phủ cho biết, trong số 12 dự án, doanh nghiệp thua lỗ ngàn tỷ, có 5 dự án có tranh chấp hợp đồng EPC với các nhà thầu Trung Quốc.
Đó là dự án DAP số 2 - Lào Cai; dự án cải tạo, mở rộng nhà máy Phân đạm Hà Bắc; đạm Ninh Bình; nhà máy công nghiệp tàu thủy Dung Quất; dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 của công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên.
Báo cáo cho biết, nhiều nội dung trong hợp đồng EPC đã đàm phán nhiều lần với nhà thầu Trung Quốc nhưng vẫn chưa thống nhất việc xác định giá trị quyết toán do thay đổi về thông số kỹ thuật, xuất xứ, số lượng thiết bị và khối lượng phát sinh ngoài nội dung hợp đồng đã ký.
Chủ đầu tư và nhà thầu Trung Quốc chưa thống nhất trong việc xác định thuế phải nộp và tiền phạt chậm nộp thuế. Các tranh chấp quyết toán chi phí chạy thử, giá trị quyết toán thực tế không phù hợp với hợp đồng đã ký.
Đặc biệt, nhà thầu Trung Quốc chây ì không thực hiện các yêu cầu bồi thường chi phí dịch vụ kỹ thuật kéo dài, chi phí bảo dưỡng khắc phục hư hỏng thiết bị, thay đổi thiết kế, sửa chữa công trình đã thi công.
Đáng chú ý, việc khởi kiện nhà thầu Trung Quốc vi phạm cam kết hợp đồng EPC tại các dự án này sẽ không thuận lợi, khả năng thắng kiện thấp, tiền theo đuổi vụ kiện lớn.
Báo cáo của Chính phủ đưa ra 2 giải pháp xử lý đối với tranh chấp hợp đồng EPC của 12 dự án này trong thời gian tới là đưa ra trọng tài, tòa án để phân xử; hoặc các tập đoàn, tổng công ty chủ đầu tư dự án thua lỗ tự quyết toán theo quy định của Thông tư 64 năm 2018 do Bộ Tài chính ban hành.
Đối với giải pháp phân xử thông qua trọng tài hoặc tòa án, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước đã thuê tư vấn pháp lý, sau khi nghiên cứu hồ sơ, tư vấn đã khuyến cáo không nên khởi kiện để xử lý tranh chấp hợp đồng EPC vì nguy cơ thua kiện nhà thầu Trung Quốc lớn, chi phí theo kiện cao.
Để xử lý tồn tại này, Bộ Công Thương đề nghị Bộ Tài chính cần chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn việc chủ đầu tư tự quyết toán dự án phù hợp hơn với tình hình thực tế.
T.Toàn
