Năm 2023: Tăng cường sử dụng AI để dự báo nắng mưa, bão lũ

(CLO) Hưởng ứng ngày Khí tượng thế giới (23/3), chủ đề năm 2023 mà Việt Nam đề ra là “Thông tin thời tiết, khí hậu và tài nguyên nước góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho hôm nay và mai sau”. Trong đó tăng cường sử dụng AI để dự báo nắng mưa, bão lũ.

Theo GS-TS Trần Hồng Thái, khí hậu, thời tiết và tài nguyên nước là một vòng tuần hoàn, trong đó khí hậu là vòng tuần hoàn lớn bao trùm, với sự biến đổi của khí hậu, kéo theo sự biến đổi của thời tiết mà nhiệt độ và phân bố mưa hay nguồn tài nguyên nước mặt là những hệ quả trực tiếp.

“Sự biến đổi khí hậu làm cho xu hướng nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng lên, tuy nhiên các nghiên cứu còn cho thấy sự gia tăng của nhiệt độ cực trị, số ngày nắng nóng, đồng thời số ngày rét đậm, rét hại giảm, nhưng lại xuất hiện các đợt rét dị thường; phân bố lượng mưa có sự thay đổi theo không gian và thời gian”, ông Thái cho biết.

nam 2023 tang cuong su dung ai de du bao nang mua bao lu hinh 1

Mưa lớn gây ngập lụt diện rộng tại Nghệ An vào năm 2022.

Tổng Cục trưởng Tổng cục Khí tượng - thủy văn cho rằng, biến đổi khí hậu hiện đã và đang có những ảnh hưởng lớn tới tài nguyên nước ở Việt Nam. Mưa lớn và đặc biệt lớn xảy ra thường xuyên trên diện rộng và cục bộ đã gây lũ lớn, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất nghiêm trọng tại nhiều khu vực trên phạm vi toàn quốc.

Điển hình như trận mưa đặc biệt lớn kéo dài 5 ngày cuối tháng 7, đầu tháng 8/2015 tại Quảng Ninh. Năm 2019, đợt mưa lớn kỷ lục ở đảo Phú Quốc từ ngày 2/8 đến ngày 9/8 (8 ngày) đã lên tới 1158mm (chiếm 40% tổng lượng mưa năm) hay gần đây nhất đợt mưa từ 14-16/10/2022 tại Huế và Đà Nẵng với lượng mưa ngày trên 700mm ghi nhận tại Đà Nẵng gây ngập úng nghiêm trọng.

Lũ quét và sạt lở đất cũng xảy ra nhiều hơn, khốc liệt hơn ở vùng núi Bắc Bộ, Tây Nguyên và Trung Bộ, nắng nóng gay gắt hơn. Ngày 20 tháng 4 năm 2019, nhiệt độ quan trắc được tại trạm khí tượng Hương Khê (Hà Tĩnh) là 43,4 độ C, là giá trị nhiệt độ cao nhất từ trước đến nay được quan trắc tại Việt Nam. Chỉ trong khoảng 5 năm chúng ta đã phải đối mặt với hai mùa khô hạn hán, xâm nhập mặn đặc biệt nghiêm trọng (2015/2016 và 2019/2020), ảnh hưởng lớn đến KT-XH và đời sống nhân dân.

Theo ông Trần Hồng Thái, thông tin dự báo thời tiết - khí hậu và tài nguyên nước ngoài mục đích giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra, còn là tiền đề để góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho hôm nay và mai sau. Điều này thể hiện vai trò, trách nhiệm của khí tượng thủy văn ngày càng lớn hơn trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trước sự bùng nổ về công nghệ thông tin, đối với ngành khí tượng thủy văn (KTTV) ngoài việc tổ chức đào tạo con người, hiện đại hóa thì ngành khí tượng thủy văn cũng đẩy mạnh việc sử dụng công nghệ thông tin, thực hiện chuyển đổi số tạo đột phá trong công tác khí tượng thủy văn, vì chúng tôi là người hiểu rõ nhất sự biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, thiên tai thời tiết diễn biến không theo quy luật, việc ứng dụng công nghệ cao là một trong những giải pháp đột phá nhằm tăng cường giám sát và nâng cao chất lượng dự báo thiên tai.

Nói rõ hơn về chuyển đổi số và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, ông Thái cho biết, Tổng cục Khí tượng - thủy văn đã thay, đầu tư hệ thống siêu máy tính CrayXC40 - hệ thống tính toán dành cho bài toán dự báo khí tượng mạnh trong khu vực Đông Nam Á.

“Hệ thống này được đánh giá tương đương với hệ thống CrayXC40 của Cơ quan khí tượng Singapore. Hệ thống CrayXC40 của Việt Nam được trang bị 56 máy chủ tính toán với trên 2.100 bộ vi xử lý, cho phép đạt năng lực tính toán đạt xấp xỉ 80TFLOPS và thực hiện bài toán dự báo thời tiết ở quy mô 2-3km cho toàn bộ lãnh thổ Việt Nam và Biển Đông, dự báo 3 ngày trong thời gian 30 - 40 phút”, ông Thái cho biết.

Với hệ thống siêu máy tính này, ngành khí tượng - thủy văn đã và đang thực hiện đồng hóa số liệu, tích hợp toàn bộ các hệ thống quan trắc thời gian thực, bao gồm vệ tinh, radar, quan trắc bề mặt, đo mưa tự động, trên cơ sở đó đưa ra các tính toán, phân tích dự báo các hiện tượng thời tiết cực đoan trong tương lai, từ ngày - tuần đến tháng.

Về việc bổ sung tăng cường chất lượng của các dự báo từ mô hình số trị (như dự báo định lượng mưa, dự báo cường độ bão, dự báo thời tiết tới 10 ngày), Tổng cục Khí tượng - thủy văn đã thiết lập các đề tài, dự án từ cấp bộ đến cấp nhà nước về ứng dụng AI trong dự báo các hiện tượng khí tượng - thủy văn - hải văn nguy hiểm (cảnh báo dông cực ngắn, nhận dạng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông, hậu xử lý mô hình, dự báo dị thường dòng chảy thủy văn, dự báo nước biển dâng - sóng lớn).

Tổng cục này cũng khai thác sử dụng hệ thống trực quan hóa và biên tập dữ liệu dự báo khí tượng (SmartMet) từ năm 2019. SmartMet tích hợp nhiều loại số liệu quan trắc và số liệu của nhiều mô hình, có thể mở được cùng lúc trên một bản đồ làm việc, dễ dàng cho việc so sánh.

Với SmartMet, dự báo viên có thể tùy chỉnh hiển thị, phân tích các thông số đặc trưng khí quyển tùy theo mục đích dự báo. Ngoài ra, dự báo viên có thể sử dụng kinh nghiệm của mình trong quá trình thực hiện hiệu chỉnh các sản phẩm dự báo.

Xem thêm

Kiến Hưng quyết liệt xử lý điểm nghẽn ô nhiễm môi trường

Kiến Hưng quyết liệt xử lý điểm nghẽn ô nhiễm môi trường

(CLO) Xác định ô nhiễm môi trường là một trong những điểm nghẽn cần tập trung giải quyết, phường Kiến Hưng (Hà Nội) đang đồng loạt kiểm soát nguồn thải, chấn chỉnh vệ sinh đô thị, xử lý vi phạm và huy động người dân tham gia giữ gìn môi trường sống.

Quảng Ngãi: Phát hiện dấu vết mới, mở rộng hy vọng tìm thấy mộ tập thể liệt sĩ sau gần 60 năm

Quảng Ngãi: Phát hiện dấu vết mới, mở rộng hy vọng tìm thấy mộ tập thể liệt sĩ sau gần 60 năm

(CLO) Sau gần nửa tháng thăm dò dưới cái nắng gay gắt và những cơn mưa bất ngờ, lực lượng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ đã phát hiện thêm nhiều dấu vết và di vật nghi có liên quan đến thời chiến tại đường Trường Chinh (Quảng Ngãi). Hành trình tìm lại đồng đội sau gần 60 năm vẫn đang tiếp diễn, mang theo trách nhiệm, lòng biết ơn và khát vọng đưa các anh trở về với đất mẹ.

Xã Tiến Thắng: Đẩy mạnh hạ tầng xanh, cải tạo môi trường nâng cao đời sống nhân dân

Xã Tiến Thắng: Đẩy mạnh hạ tầng xanh, cải tạo môi trường nâng cao đời sống nhân dân

(NB&CL) Xác định việc phát triển không gian công cộng, cải tạo cảnh quan và môi trường sống là nhiệm vụ trọng tâm nhằm thay đổi diện mạo nông thôn mới, thời gian qua xã Tiến Thắng (Hà Nội) đã tập trung triển khai nhiều công trình công viên cây xanh, vườn hoa, ao hồ sinh thái và sân thể thao phục vụ đời sống nhân dân.

Gia Lai: Mở cửa ngõ mới ra “viên ngọc xanh” Cù Lao Xanh

Gia Lai: Mở cửa ngõ mới ra “viên ngọc xanh” Cù Lao Xanh

(CLO) Việc đưa Bến Mũi Tấn (Gia Lai) đi vào hoạt động thay thế điểm đón khách tại Cảng cá Quy Nhơn không chỉ góp phần giảm tải hạ tầng nghề cá mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo hình ảnh văn minh, hiện đại và thân thiện hơn cho hành trình đến hòn đảo tiền tiêu giữa biển khơi.

Hưng Yên: Phát động Hội thi Sáng tạo Khoa học Công nghệ và Kỹ thuật lần thứ II

Hưng Yên: Phát động Hội thi Sáng tạo Khoa học Công nghệ và Kỹ thuật lần thứ II

(CLO) Nhằm khơi dậy tinh thần lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật của đội ngũ trí thức cùng người lao động trong mọi lĩnh vực, đồng thời thúc đẩy việc áp dụng hiệu quả các đề tài, dự án vào sản xuất và đời sống, Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên vừa chính thức ban hành Thể lệ Hội thi Sáng tạo Khoa học Công nghệ và Kỹ thuật tỉnh lần thứ II, năm 2026 - 2027.

Tri ân người có công từ những việc làm giản dị

Tri ân người có công từ những việc làm giản dị

(CLO) Nhằm lan tỏa đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, thanh niên Nghệ An tích cực chung sức sửa chữa nhà ở cho các gia đình chính sách, người có công và các hộ có hoàn cảnh khó khăn. Những việc làm dù giản dị nhưng thiết thực ấy đang góp phần cùng chính quyền thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, lan tỏa tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng.

Ảnh minh hoạ

Thanh Hóa yêu cầu kiểm điểm 8 địa phương chậm báo cáo dự án đất đai

(CLO) UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu UBND các xã, phường: Hạc Thành, Nguyệt Viên, Đông Tiến, Sầm Sơn, Tiên Trang, Ngọc Lặc, Hoằng Hóa và Hoằng Thanh tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân do chậm trễ, không báo cáo tình hình thực hiện các dự án đầu tư có sử dụng đất trên địa bàn; hoàn thành báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh trước ngày 25/6/2026.

Dương Nội quyết tâm giữ vững đà phát triển

Dương Nội quyết tâm giữ vững đà phát triển

Chưa đầy nửa năm 2026, tổng thu ngân sách Nhà nước tại phường Dương Nội ước đạt hơn 2.327 tỷ đồng, đạt 93% dự toán năm được thành phố và HĐND phường giao năm 2026. Kết quả đột phá này đang tạo tiền đề vững chắc để Dương Nội quyết tâm giữ vững đà phát triển, nâng cao chất lượng sống cho người dân ngay trong năm đầu thực hiện mục tiêu chiến lược giai đoạn 2026-2030.

Phát động Giải thưởng Quảng cáo sáng tạo Việt Nam - Vạn Xuân Awards 2026

Phát động Giải thưởng Quảng cáo sáng tạo Việt Nam - Vạn Xuân Awards 2026

(CLO) Sau 3 mùa tổ chức, Vạn Xuân Awards đã thu hút hơn 3.700 tác phẩm dự thi, khoảng 400 thương hiệu và hơn 200 chuyên gia sáng tạo tham gia đồng hành. Năm 2026, giải thưởng tiếp tục được phát động với 52 hạng mục, hướng tới tôn vinh những chiến dịch quảng cáo sáng tạo mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.

Người dân vùng cao Quảng Ngãi giao nộp rùa núi vàng quý hiếm cho lực lượng chức năng

Người dân vùng cao Quảng Ngãi giao nộp rùa núi vàng quý hiếm cho lực lượng chức năng

(CLO) Phát hiện một cá thể rùa núi vàng quý hiếm trong lúc đi làm rẫy, một người dân ở xã Măng Ri (Quảng Ngãi) đã chủ động giao nộp cho chính quyền địa phương để cứu hộ, bảo tồn. Hành động đẹp này được chính quyền biểu dương, góp phần lan tỏa ý thức bảo vệ động vật hoang dã trong cộng đồng.

Siết chặt sát hạch lái xe từ 1/7/2026: Tăng câu hỏi, bổ sung kỹ năng xử lý tình huống giao thông

Siết chặt sát hạch lái xe từ 1/7/2026: Tăng câu hỏi, bổ sung kỹ năng xử lý tình huống giao thông

(CLO) Từ ngày 1/7/2026, nhiều quy định mới về sát hạch và cấp giấy phép lái xe sẽ được áp dụng theo hướng chặt chẽ hơn. Bài thi lý thuyết tăng số lượng câu hỏi, bổ sung kiến thức pháp luật và kỹ năng phòng ngừa tai nạn, trong khi phần thực hành được thiết kế sát với các tình huống giao thông thực tế.

Lớp học đặc biệt ngoài đồng ruộng dành cho 'khối nghỉ hè'

Lớp học đặc biệt ngoài đồng ruộng dành cho 'khối nghỉ hè'

(CLO) Không có bảng đen, phấn trắng hay giáo án cố định, mỗi buổi học là một hoạt động trải nghiệm khác nhau gắn với đời sống nông thôn như gặt lúa, cấy lúa, mò cua, bắt ốc, bắt cá… mà anh Phan Văn Phương hướng dẫn cho những đứa trẻ ở Nghệ An. Những công việc vốn quen thuộc với thế hệ cha ông nay lại trở thành trải nghiệm mới mẻ, hấp dẫn đối với trẻ em dịp nghỉ hè.

Người lính già dành gần hai thập kỷ tìm dấu tích đồng đội hy sinh trong chiến dịch Mậu Thân 1968

Người lính già dành gần hai thập kỷ tìm dấu tích đồng đội hy sinh trong chiến dịch Mậu Thân 1968

(CLO) Chiến tranh đã lùi xa gần sáu thập kỷ, nhưng lời hẹn với những đồng đội nằm lại chiến trường Kon Tum (nay là tỉnh Quảng Ngãi) vẫn chưa khép lại trong lòng Đại tá Trần Thanh Hòa. Ở tuổi xế chiều, ông dành gần hai thập kỷ lần tìm từng dấu vết, từng ký ức còn sót lại với mong muốn đưa những người lính năm xưa trở về với đất mẹ.

Hà Nội: Cháy nhà trong Khu đô thị Văn Phú

Hà Nội: Cháy nhà trong Khu đô thị Văn Phú

(CLO) Một vụ hỏa hoạn xảy ra tại Khu đô thị Văn Phú (phường Kiến Hưng, Hà Nội) vào tối 15/6. Đám cháy xuất phát từ tầng 4 của căn biệt thự liền kề, không ghi nhận thiệt hại về người.

Trận kéo co thu hút gần 1.000 người dân mừng sáp nhập khối

Trận kéo co thu hút gần 1.000 người dân mừng sáp nhập khối

(CLO) Một cuộc thi kéo co chưa có tiền lệ ở phường Tân Mai (Nghệ An) đã thu hút gần 1.000 người dân tham gia. Theo chính quyền địa phương, thành công lớn nhất của trận kéo co là thắt chặt mối đoàn kết, gắn bó của nhân dân 2 khối khi sáp nhập.

Gia Lai mở chiến cao điểm 90 ngày, truy quét tội phạm ma túy trên tuyến biên giới

Gia Lai mở chiến cao điểm 90 ngày, truy quét tội phạm ma túy trên tuyến biên giới

(CLO) Với hơn 90 km đường biên giới tiếp giáp Campuchia, Gia Lai đang đối mặt nhiều nguy cơ phát sinh tội phạm ma túy xuyên biên giới. Trước thực trạng đó, Công an tỉnh đã phát động đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm ma túy trên toàn tuyến biên giới, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và nhân dân nhằm ngăn chặn từ sớm, từ xa, giữ bình yên vùng biên.

Biển quảng cáo ngoài trời: Tiện cho quảng bá, lo cho an toàn

Biển quảng cáo ngoài trời: Tiện cho quảng bá, lo cho an toàn

Ngày nay, biển quảng cáo và màn hình LED cỡ lớn đang xuất hiện ngày càng nhiều trên các tuyến phố… Bên cạnh hiệu quả quảng bá và giá trị kinh tế mang lại, loại hình này cũng làm dấy lên những lo ngại về mỹ quan đô thị, an toàn giao thông và cả những nguy cơ trong mùa mưa bão.

Cỡ chữ bài viết: