Đây là một nỗ lực của Nga trong việc tìm kiếm những cách thức mới để tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ cản trở nước này thực hiện các khoản thanh toán trái phiếu bằng đồng đô la cho các nhà đầu tư nước ngoài.
Nước này đang đối mặt với một vụ vỡ nợ lịch sử sau khi Bộ Tài chính Mỹ cho phép miễn trừ các biện pháp trừng phạt quan trọng hết hiệu lực vào ngày 25 tháng 5. Việc miễn trừ cho phép Nga thanh toán cho các trái phiếu nước ngoài bằng USD thông qua các ngân hàng Mỹ và quốc tế, nhằm tránh vỡ nợ.
Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov (trái) trong buổi gặp gỡ Tổng thống Nga Vladimir Putin (phải). Ảnh: Getty Images.
Trả trái phiếu bằng đồng rúp
Khoảng trong tháng 5, Bộ Tài chính Nga đã gửi 100 triệu USD thanh toán lãi suất đối với khoản trái phiếu bằng đồng rúp đến nhà đầu tư, nhưng trừ khi tiền đến tài khoản ngân hàng của các nhà đầu tư nước ngoài, nếu không vẫn có thể xảy ra vỡ nợ.
Các khoản thanh toán có thời gian ân hạn 30 ngày, sau đó Nga có thể được tuyên bố là đã vỡ nợ ngoại tệ lần đầu tiên kể từ Cách mạng Bolshevik năm 1917, mặc dù Điện Kremlin tuyên bố có đủ khả năng để trả các khoản thanh toán trái phiếu - một tình huống chưa từng có đối với một nền kinh tế lớn.
Ngoài ra, có thêm khoản thanh toán trị giá 2 tỷ đô la nữa sẽ đến hạn trước cuối năm, trong khi các thỏa thuận cho phép một số trái phiếu phát hành sau năm 2014 được thanh toán bằng đồng rúp hoặc các loại tiền tệ khác.
Theo Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov, người được trích dẫn trên tờ báo Nga Vedomosti hôm thứ Hai (6/6), Moscow sẽ tiếp tục thanh toán các khoản nợ nước ngoài bằng đồng rúp, nhưng các chủ đầu tư sẽ cần phải mở tài khoản đồng rúp và tiền tệ cứng với các ngân hàng Nga để nhận thanh toán.
Ông giải thích: “Đối với việc thanh toán năng lượng, chúng tôi sẽ nhận tiền tệ nước ngoài, sau đó sẽ được đổi sang đồng rúp thay mặt cho (người mua khí đốt) và theo chiều ngược lại cách thanh toán cho các lô trái phiếu phát hành bằng ngoại tệ vẫn có thể thực hiện”.
Theo Siluanov, cơ chế giải quyết sẽ hoạt động theo cách tương tự, nhưng theo hướng khác và sẽ được chuyển thông qua Cơ quan lưu ký thanh toán quốc gia của Nga. Không giống như các tổ chức tài chính lớn khác của Nga, NSD hiện không bị Mỹ trừng phạt.
Tuy nhiên, Liên minh châu Âu đưa ra các biện pháp trừng phạt đối với NSD, vốn được cho là sẽ xử lý các khoản thanh toán trái phiếu, lại một vấn đề phức tạp hơn nữa đối với Nga.
'Sợi dây đứt đoạn'
Timothy Ash, chiến lược gia cấp cao về chủ quyền thị trường mới nổi tại BlueBay Asset Management, chia sẻ với CNBC rằng các nhà đầu tư nước ngoài khó có thể chấp nhận yêu cầu của Nga về việc mở tài khoản ở nước này.
“Họ sẽ không làm tổn hại danh tiếng của mình hoặc tự gây ra rủi ro tuân thủ bằng cách thực hiện quy trình này với giá vài trăm triệu đô la. Họ không muốn bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt thứ cấp từ người Mỹ” ông nói.
Ông Ash cũng không tin rằng đề xuất của Nga sẽ khiến nước này không bị các cơ quan xếp hạng và tổ chức quốc tế xếp vào loại vỡ nợ. Ông chỉ ra rằng vì Văn phòng Kiểm soát Tài sản Quốc tế của Bộ Tài Chính sẽ cấm tất cả các giao dịch chuyển tiền bằng đồng rúp, nên các nhà đầu tư nước ngoài sẽ không được hoàn lại tiền.
Ông nói: “Sợi dây sẽ đứt đoạn đối với người Nga theo cách này hay cách khác, ông cho rằng trên thực tế, Nga có thể đã bị vỡ nợ, vì hai khoản thanh toán bằng phiếu giảm giá cho trái phiếu OFZ thực hiện bằng đồng rúp vào đầu tháng 3 vẫn chưa đến tay trái chủ.
Hơn nữa, với những hạn chế hiện có, làm cách nào để các nhà đầu tư quốc tế (dù là cá nhân hay tổ chức), mở tài khoản với các ngân hàng Nga, hoặc làm thế nào để các khoản tiền được giữ tại bất kỳ tổ chức tài chính nào của Nga có thể được hồi hương mà không vi phạm các lệnh trừng phạt? Trái chủ có thể không sẵn sàng chấp nhận rủi ro đó và muốn tuân theo các thủ tục phạt trong khi bị vỡ nợ về mặt pháp lý.
"Thông thường, sự đồng ý của trái chủ là cần thiết để thay đổi thời gian, địa điểm hoặc cách thức thanh toán, vì vậy những người không tham gia vẫn có thể có yêu cầu bồi thường", Adam Solowsky, đối tác tại nhóm lĩnh vực tài chính của Reed Smith, nói với CNBC hôm thứ Sáu.
Tuy nhiên, khi được hỏi liệu có ảnh hưởng lây lan rộng hơn nếu Nga cuối cùng bị tuyên bố vỡ nợ hay không, ông Ash cho biết tác động sẽ hạn chế so với cuộc khủng hoảng tài chính Nga năm 1998.
“Vào năm 98, có 60 tỷ đô la tiếp xúc với nước ngoài trên thị trường GKO (trái phiếu chính phủ không lãi suất ngắn hạn của Nga) và có lẽ cũng tương tự như vậy trên thị trường nợ nước ngoài, vì vậy đó là một sự kiện lớn hơn,” ông nói .
Nga có thể bị vỡ nợ trong một thời gian dài nếu làm như vậy. Điều này là do bản chất của các lệnh trừng phạt và thiếu giải pháp nhanh chóng cho cuộc xung đột Ukraine. Theo Ash, đây là lý do tại sao Điện Kremlin phản đối việc chỉ định này.
Ông nói: “Người Mỹ đã nói chúng tôi muốn Nga vỡ nợ', vì vậy họ chỉ có thể thoát khỏi tình trạng vỡ nợ khi Mỹ nói rằng chúng tôi rất vui, bạn có thể thương lượng với các trái chủ, tất cả đều được tha thứ'. "Vì vậy, Nga sẽ vẫn bị vỡ nợ trong một thời gian dài, vì vậy điều đó rất, rất khủng khiếp đối với Nga."
Lê Na (Theo CNBC)
