Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê (GSO), sản lượng thu hoạch một số cây lâu năm tăng khá so với cùng kỳ năm trước do thời tiết ôn hòa, giá sản phẩm ổn định, việc thu hái và tiêu thụ sản phẩm thuận lợi.
Đồng thời, nhiều diện tích cây ăn trái được trồng từ những năm trước nay đã đến thời kỳ cho thu hoạch sản phẩm. Nhiều nhà vườn các tỉnh phía Nam đã thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phá bỏ những vườn cây lâu năm kém hiệu quả như tiêu, thanh long, dứa chuyển sang trồng sầu riêng, mít.
Nhiều ngành nông nghiệp trong quý I/2023 có sản lượng tốt, tuy nhiên khâu tiêu thụ đang gặp rất nhiều khó khăn, nhất là trong xuất khẩu. (Ảnh:NN)
Ước tính quý 1 năm 2023, cả nước thu được 108,3 nghìn tấn sầu riêng, tăng 25,2% so với cùng kỳ năm trước; 142,9 nghìn tấn mít, tăng 20,7%.
Dự báo trong thời gian tới, sản lượng sầu riêng và mít sẽ tiếp tục tăng nhanh do nhiều diện tích trồng mới những năm trước đây đã bước vào thời kỳ cho sản phẩm ổn định.
Trong khi đó, về lúa, do đang triển khai Đề án tái cơ cấu ngành, chuyển đổi diện tích đất lúa kém hiệu quả sang trồng rau, màu, cây ăn quả, nên diện tích đang giảm. Tuy nhiên, nhờ phát triển các giống lúa cho năng suất cao, nên sản lượng vẫn được đảm bảo.
Trong vụ đông - xuân vừa qua, năng suất đạt 71,2 tạ/ha, tăng 0,4 tạ/ha so với năm trước, sản lượng ước đạt 10,5 triệu tấn, giảm 145,4 nghìn tấn so với vụ đông xuân năm trước do giảm diện tích gieo trồng.
Theo GSO, vụ lúa đông xuân 2022-2023 ước tính năng suất tăng và giá bán duy trì ổn định ở mức cao nên người nông dân rất phấn khởi.
Mặc dù nước mặn từ biển có xâm nhập cục bộ theo triều cường ở một số nơi, nhưng các ngành chức năng đã thực hiện vận hành cống đập kịp thời ngăn mặn, trữ ngọt nên nguồn nước được đảm bảo ổn định, chưa có diện tích lúa nào bị thiệt hại do thiếu nước hay bị ngập úng.
GSO nhận định: Mặc dù sản xuất nông nghiệp những tháng đầu năm đạt khá nhưng việc tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, trong đó có xuất khẩu các mặt hàng nông sản giảm so với cùng kỳ năm trước.
Kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nông sản, lâm sản quý I ước đạt 6,07 tỷ USD, giảm 27,2% so với cùng kỳ năm trước.
Trong các mặt hàng nông sản xuất khẩu, chỉ có 3 mặt hàng có khối lượng và giá trị tăng so với cùng kỳ năm trước: Gạo đạt 1,8 triệu tấn, tương đương 952 triệu USD, tăng 19,3% về sản lượng và tăng 30,2% về giá trị; điều đạt 122 nghìn tấn tương đương 708 triệu USD, tăng 16,6% và tăng 14,2%; rau quả đạt 935 triệu USD, tăng 10,6%.
Ngược lại, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng như cà phê giảm 2,3% so với cùng kỳ năm trước; hạt tiêu giảm 3,8%; chè giảm 5,3%; sắn và sản phẩm của sắn giảm 5,5%; cao su giảm 22,9%.
Nguyên nhân xuất khẩu nông sản giảm do kinh tế toàn cầu năm 2023 dự báo tăng trưởng chậm lại; tình trạng lạm phát cao tại một số nước trên thế giới đã làm giảm nhu cầu tiêu dùng, nhu cầu nhập khẩu; nhiều nước tái xuất khẩu nông sản sau khi dịch Covid-19 được kiểm soát; thêm vào đó nhiều doanh nghiệp của Việt Nam chưa ký được đơn hàng xuất khẩu mới trong năm 2023.
Như vậy, phát triển nông nghiệp dưới góc độ của sản xuất vẫn đạt khá nhưng ở khâu tiêu thụ gặp khó khăn vì xuất khẩu mặt hàng nông sản giảm so với cùng kỳ năm trước.
“Thách thức đặt ra cho phát triển nông nghiệp hiện nay là duy trì được sức sản xuất và đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm thông qua tăng giá trị, khối lượng xuất khẩu, đặc biệt là xuất khẩu những mặt hàng nông sản Việt Nam có thế mạnh, khẳng định được thương hiệu “Nông sản Việt” trên thị trường nông sản thế giới”, báo cáo của GSO nêu.
