Bộ Tài chính đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế Thu nhập cá nhân. Trong đó, đơn vị soạn thảo đề xuất cho phép cá nhân được trừ thêm các khoản chi cho y tế và giáo dục khỏi thu nhập chịu thuế.
Phương án thứ nhất được xây dựng dựa trên mức chi tiêu bình quân cho y tế và giáo dục - đào tạo theo số liệu cập nhật đến năm 2026, nhằm đảm bảo phù hợp với thực tế chi tiêu cũng như thông lệ quốc tế.
Cụ thể, chi phí khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế trong nước được tính giảm trừ tối đa 20 triệu đồng/năm, ngoại trừ một số khoản không thuộc diện áp dụng theo quy định.
Bên cạnh đó, các khoản chi cho giáo dục - đào tạo trong nước cũng được tính giảm trừ với mức tối đa 21 triệu đồng/năm. Những khoản này bao gồm học phí ở các bậc mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, đại học và các chương trình đào tạo kỹ năng chuyên môn khác theo quy định của pháp luật.
Phương án thứ hai mang tính dự báo cho các năm tiếp theo, đồng thời vẫn bám sát mức chi tiêu bình quân và thông lệ quốc tế.
Theo đó, mức giảm trừ đối với chi phí khám, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước có thể lên tới 23 triệu đồng/năm, không bao gồm các khoản chi không hợp lệ theo quy định.
Đối với giáo dục - đào tạo, mức giảm trừ tối đa được đề xuất là 24 triệu đồng/năm, áp dụng cho học phí từ bậc mầm non đến đại học, giáo dục nghề nghiệp và các khóa đào tạo kỹ năng tại các cơ sở hợp pháp.
Để được áp dụng các khoản giảm trừ này, người nộp thuế phải cung cấp đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định. Riêng chi phí y tế cần kèm theo bảng kê chi tiết chi phí khám chữa bệnh theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Các chứng từ phải thể hiện rõ thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc, đồng thời không được thanh toán từ các nguồn khác như tài trợ, ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế hoặc các hình thức chi trả tương tự.
Nếu kê khai sai, người nộp thuế sẽ bị truy thu và xử lý theo quy định hiện hành.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, ở phương án 1, mức giảm trừ y tế tối đa tương đương khoảng gấp 2 lần chi tiêu bình quân cho y tế nội trú của cá nhân năm 2024, trong khi mức giảm trừ giáo dục - đào tạo cao hơn khoảng 2,2 lần.
Với phương án 2, các mức này lần lượt vào khoảng 2,3 lần đối với y tế và 2,5 lần đối với giáo dục - đào tạo so với mức chi tiêu bình quân năm 2024.
Việc bổ sung các khoản giảm trừ này được kỳ vọng sẽ giúp giảm gánh nặng thuế cho những người có phát sinh chi phí thiết yếu, đặc biệt là nhóm chịu thuế ở bậc thấp sẽ được hưởng lợi nhiều hơn về tỷ lệ giảm.
Theo phương án 2, trường hợp người nộp thuế có một người phụ thuộc và phát sinh chi phí y tế, giáo dục, tổng mức giảm trừ có thể bao gồm: 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân; 6,2 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc; cùng với 23 triệu đồng/năm cho y tế và 24 triệu đồng/năm cho giáo dục (chưa tính các khoản bảo hiểm).
Tổng mức giảm trừ ước tính khoảng 307,4 triệu đồng/năm, tương đương gần 2,45 lần thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025 (125,5 triệu đồng/người/năm).
Với cách tính này, người có thu nhập 28 triệu đồng/tháng, có một người phụ thuộc và phát sinh đầy đủ các khoản chi y tế, giáo dục ở mức tối đa có thể chưa phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Nghĩa vụ thuế chỉ bắt đầu phát sinh khi thu nhập vượt khoảng 28,63 triệu đồng/tháng, với thuế suất từ 5%.
Tuy nhiên, việc áp dụng phương án này dự kiến sẽ làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 7.697 tỷ đồng mỗi năm.
Dẫu vậy, Bộ Tài chính cho rằng đề xuất nhằm giảm bớt áp lực chi tiêu thiết yếu trong bối cảnh chi phí y tế và giáo dục ngày càng tăng, đồng thời khuyến khích người dân đầu tư nhiều hơn cho sức khỏe và học tập.
