Chiều 13/8, Uỷ viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì hội nghị rà soát các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát nhập siêu.
Nhập siêu 7 tháng khoảng 20,3 tỷ USD
Theo Bộ Công Thương, 7 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 659 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ. Xuất khẩu đạt 319,7 tỷ USD, tăng 21,7%. Nếu không có diễn biến bất lợi lớn, kim ngạch xuất khẩu cả năm có thể tăng khoảng 15-16%.
Tuy nhiên, 7 tháng đầu năm, cả nước nhập siêu khoảng 20,3 tỷ USD. Một số nhóm hàng xuất khẩu tăng chậm như dệt may, giày dép, gỗ và sản phẩm gỗ; một số nông sản giảm kim ngạch. Cà phê đạt khoảng 5,45 tỷ USD, giảm 11,2%; gạo đạt 2,62 tỷ USD, giảm 7,1%; cao su đạt 1,55 tỷ USD, giảm 4,6%; chè giảm 3,3%.
Trong khi đó, nhập khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng mạnh, chủ yếu phục vụ sản xuất và mở rộng đầu tư tại Việt Nam. Các loại nguyên liệu đầu vào công nghiệp như kim loại, sắt thép, hóa chất, quặng, khoáng sản, chất dẻo cũng tiếp tục tăng. Giá và nguồn cung năng lượng chịu tác động từ tình hình xung đột tại Trung Đông.
Doanh nghiệp đề nghị giảm chi phí tuân thủ, chủ động nguyên liệu
Tại hội nghị, Phó Chủ tịch VCCI Bùi Trung Nghĩa đề nghị tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, nhất là trong kiểm tra chuyên ngành, hải quan và cấp chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O); đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các rào cản thương mại, chuyển đổi xanh, đa dạng hóa thị trường và nâng tỉ lệ nội địa hóa.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đề nghị tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và chi phí vận tải biển, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu phục vụ chế biến hàng xuất khẩu.
Ngành gỗ kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về thuế đối với một số sản phẩm gỗ nhập khẩu để chế biến, xuất khẩu, đồng thời duy trì môi trường kinh doanh ổn định.
Ngành da giày - túi xách đề nghị xử lý các vướng mắc về xuất nhập khẩu tại chỗ, hoàn thuế và phát triển nguồn nguyên liệu tái chế.
Còn Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam Đỗ Hà Nam đề nghị hỗ trợ mở rộng, ổn định thị trường xuất khẩu gạo, có chính sách tín dụng phù hợp để doanh nghiệp thu mua, dự trữ lúa gạo, đồng thời đầu tư hệ thống kho sấy, kho chứa và nâng cao giá trị gạo Việt Nam.
Đại diện Hiệp hội Dệt may Việt Nam đề nghị tiếp tục mở rộng thị trường, đồng thời thu hút đầu tư phát triển vải và nguyên phụ liệu trong nước, giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.
Trong lĩnh vực điện tử, một trong những nhóm hàng có kim ngạch nhập khẩu lớn, bà Đỗ Thị Thúy Hương, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam, đề nghị đẩy mạnh phát triển công nghiệp hỗ trợ, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tự động hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI); tăng kết nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với các tập đoàn có vốn đầu tư nước ngoài để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Tăng nội địa hóa, giảm chi phí logistics
Trao đổi về các kiến nghị của hiệp hội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, trong 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 42,79 tỷ USD, tăng 7,5%; nhập khẩu khoảng 31 tỷ USD, tăng 10,8%, qua đó vẫn xuất siêu khoảng 11,67 tỷ USD. Tuy nhiên, mức xuất siêu đang thu hẹp do nhập khẩu hàng nông nghiệp tăng nhanh.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu năm 2026 đạt kim ngạch xuất khẩu khoảng 54 tỷ USD, đồng thời đề nghị đẩy mạnh đàm phán, mở cửa và đa dạng hóa thị trường, xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam, phát triển logistics, kho bãi, kho lạnh tại các vùng nguyên liệu.
Để đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các thị trường xuất khẩu, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định đề nghị nâng cao năng lực về tiêu chuẩn, quy chuẩn, kiểm nghiệm, chứng nhận và đo lường, tăng cảnh báo sớm về hàng rào kỹ thuật. Bộ cũng đề xuất dựa trên số liệu nhập khẩu để xác định những nhóm nguyên liệu, vật liệu cần ưu tiên sản xuất trong nước, từng bước thay thế nguồn nhập khẩu và nâng tỉ lệ nội địa hóa.
Bộ Xây dựng đề nghị đẩy mạnh vận tải đa phương thức, đường thủy và đường sắt, khắc phục các điểm nghẽn hạ tầng, đồng thời rà soát quy định về giá dịch vụ cảng biển.
Thông tin đến hết tháng 7, dư nợ tín dụng đối với xuất khẩu đạt gần 849.000 tỷ đồng, tăng khoảng 30%, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết sẽ tiếp tục ưu tiên vốn cho xuất khẩu, nhất là thu mua, chế biến và xuất khẩu nông sản.
Về chính sách thương mại, Bộ Tài chính sẽ phối hợp rà soát các kiến nghị về điều chỉnh thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số nhóm hàng. Bộ đánh giá phần lớn nhập siêu hiện nay tập trung ở nguyên, nhiên liệu, trong đó năng lượng chịu tác động lớn từ giá và diễn biến thị trường thế giới.
Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp thúc đẩy ngoại giao kinh tế, đàm phán các hiệp định thương mại tự do (FTA) mới và hỗ trợ doanh nghiệp khai thác các thị trường còn nhiều dư địa như châu Phi, Halal.
