Xóa vùng lõm sóng ở lõi rừng Hữu Liên: Khi hạ tầng số 'mở đường' cho bản làng biệt lập ở Lạng Sơn

(CLO) Nằm sâu trong vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên Hữu Liên (Lạng Sơn), bản Lân Đặt suốt nhiều năm là một "ốc đảo" đúng nghĩa với "ba không": chưa có đường giao thông hoàn thiện, chưa có điện lưới quốc gia và không có sóng liên lạc. Thế nhưng mới đây, những cuộc gọi video đầu tiên đã vang lên ngay dưới nếp nhà sàn của đồng bào Dao, khép lại những tháng ngày phải trèo lên đỉnh núi "hứng sóng" và mở ra cánh cửa kết nối cho vùng đất biệt lập này.

Thung lũng biệt lập và nơi thông tin phải... "đi bộ"

Nếu gõ cụm từ "bản Lân Đặt" lên thanh công cụ tìm kiếm, hầu hết các kết quả trả về đều gắn liền với những mô tả như "biệt lập với thế giới bên ngoài". Cách trung tâm xã Hữu Liên khoảng 10 km, Lân Đặt nằm kề bên thảo nguyên Đồng Lâm thơ mộng nhưng lại bị bao bọc, ngăn cách hoàn toàn bởi những dãy núi đá tai mèo lởm chởm, dựng đứng.

2026-10-20-08-16-101.jpg
Nhiều hộ dân người dân tộc thiểu số trong Lân Đặt tạm biệt cảnh leo núi để dò sóng - Ảnh: BCP.

Giữa lòng thung lũng rộng lớn, những nóc nhà sàn truyền thống nằm lọt thỏm trong màu xanh ngắt của cây rừng và những thửa ruộng lúa, thấp thoáng đàn ngựa thong dong gặm cỏ. Khung cảnh yên bình ấy là nơi sinh sống lâu đời của khoảng 16 hộ dân đồng bào dân tộc Dao.

Thế nhưng, để đặt chân vào đến bản, lối đi duy nhất lại là con đường mòn độc đạo vắt vẻo vượt núi với vô số vách đá sắc nhọn và dốc đứng, có những đoạn hẹp đến mức chỉ vừa một bàn chân người bước.

Đường sá cách trở khiến dòng chảy thông tin ở Lân Đặt suốt nhiều năm qua cũng chỉ di chuyển với tốc độ... đi bộ. Trong bản, câu chuyện của gia đình chị Đặng Thị Loan (sinh năm 1983) là hình ảnh phản chiếu rõ nét nhất nỗi khát khao được kết nối với bên ngoài.

Chị Loan có 6 người con, gồm 5 gái và 1 trai, nhưng tất cả đều sinh sống ngoài bản. Ba người con lớn đã đi làm và lập gia đình ở tỉnh khác, hai người con nhỏ cũng phải ra trường ngoài trung tâm xã để trọ học.

Thương nhớ các con nhưng suốt một thời gian dài, mỗi lần muốn gọi điện hỏi thăm, người mẹ này lại phải đi ra ngoài hiên, giơ chiếc điện thoại lên thật cao, xoay người khắp các hướng để "hứng sóng". Có những lúc tín hiệu yếu, chị phải buộc chặt điện thoại vào một thanh sắt dài rồi giơ lên cao hơn để tìm vạch sóng.

Những hôm trong bản hoàn toàn mất tín hiệu, hai vợ chồng chị lại phải dắt nhau trèo lên đỉnh núi gần đó mới có thể liên lạc được. Cảnh tượng dò sóng gian nan ấy đã trở thành điều quá đỗi quen thuộc trong đời sống của người dân nơi đây qua nhiều năm tháng.

Không chỉ chuyện trò chuyện gia đình bị gián đoạn, việc nắm bắt tình hình dân sinh của chính quyền địa phương trước đây cũng chủ yếu dựa vào sức người. Cán bộ xã phải tranh thủ những phiên chợ quê chỉ họp vỏn vẹn hai ngày mỗi tháng để gặp gỡ bà con, hoặc tìm cách liên lạc qua trưởng thôn tại những điểm "sóng rơi" hiếm hoi trên sườn núi. Công tác trao đổi thông tin vì thế luôn trong tình trạng vất vả và rơi vào thế bị động.

40 ngày vượt nước dâng, băng đá sắc

Bước ngoặt đến với thung lũng biệt lập này vào giữa tháng 6/2026, khi Chi nhánh Công trình Viettel Lạng Sơn (thuộc Tổng Công ty Cổ phần Công trình Viettel) chính thức nhận nhiệm vụ xây dựng trạm phát sóng cho bản Lân Đặt. Ngay khi tiếp cận địa bàn, bài toán hóc búa nhất đặt ra cho đơn vị thi công chính là con đường vận chuyển hàng tấn vật tư, thiết bị từ ngoài thị trấn vào sâu trong lõi rừng.

Lời giải cho bài toán vận tải này lại đến từ chính yếu tố tự nhiên vẫn thường chia cắt Lân Đặt với bên ngoài: nước. Đội ngũ kỹ thuật đã quyết định chọn thời điểm mùa nước dâng, đưa toàn bộ vật tư tập kết tại thung lũng Đồng Lâm rồi chia nhỏ, chất lên những chiếc bè nhỏ để vượt hơn 3 km đường thủy tiến vào chân núi. Giữa mặt nước mênh mông, từng chuyến bè rời bến trong sự tính toán cẩn trọng đến từng chi tiết nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho cả con người lẫn thiết bị viễn thông trước khi cập bờ.

2026-10-20-08-16-103.jpg
Nhân viên Viettel kiểm tra việc vận hành và chất lượng trạm phát sóng đặt tại Lân Đặt - Ảnh: BCP.

Khi những chiếc bè chạm vào chân núi, mọi phương tiện vận chuyển đều phải dừng lại. Từ điểm tập kết này, những cuộn cáp, khung sắt và thiết bị thu phát sóng nặng hàng chục kilôgam tiếp tục hành trình tiến vào bản bằng chính đôi vai của con người theo con đường mòn độc đạo.

Quãng đường núi chỉ dài chừng 1,5 km nhưng địa hình vô cùng hiểm trở. Người đi trước dò đường, người đi sau giữ nhịp, từng nhóm nối đuôi nhau thay phiên gùi vật tư vượt qua các triền dốc dựng đứng, len lỏi giữa những vách đá tai mèo sắc nhọn và các khúc cua nhỏ hẹp.

Đường vào bản đã gian nan, nhưng tình trạng thiếu điện lưới mới là thử thách kỹ thuật cam go hơn tại hiện trường. Dù đã có nhiều kinh nghiệm triển khai phát sóng tại các địa bàn đồi núi, việc trong bản hoàn toàn không có điện khiến đội ngũ thi công không thể sử dụng máy móc cơ khí để gia công trực tiếp.

Để giải quyết vấn đề này, các kỹ sư thuộc phòng Hạ tầng của chi nhánh đã phải tính toán, thiết kế chi tiết và chính xác tuyệt đối mọi thông số ngay từ trên bản vẽ. Toàn bộ cấu kiện, thiết bị khi đưa vào đến Lân Đặt chỉ việc tiến hành lắp ráp thủ công và kết nối hoàn chỉnh với nhau.

Địa thế thung lũng bị núi đá vây quanh che chắn cũng buộc đội kỹ thuật phải liên tục đo kiểm độ cao và tinh chỉnh hướng phát sóng sao cho tối ưu nhất. Cùng với đó, đặc thù mưa rừng diễn ra thường xuyên tại khu bảo tồn đã dẫn đến quyết định thiết kế nguồn cấp điện theo hướng chuyên biệt: trạm phát sóng sử dụng hoàn toàn năng lượng mặt trời kết hợp hệ thống ắc quy lưu trữ dung lượng lớn, đủ khả năng duy trì vận hành liên tục khoảng một tuần lễ ngay cả khi trời âm u không có nắng.

Thấu hiểu thực tế rằng nếu bản có sóng di động nhưng không có điện lưới thì những chiếc điện thoại của bà con cũng sớm sập nguồn, đội ngũ Viettel đã tính thêm một chi tiết nhỏ nhưng đầy thiết thực: làm trạm sạc pin cho dân bản. Hai điểm cấp điện năng lượng mặt trời được bố trí hợp lý trong thung lũng.

Một điểm vừa làm nhiệm vụ cấp nguồn cho trạm phát sóng vừa phục vụ cụm dân cư gần đó tới sạc điện thoại; điểm còn lại được kéo đặt cách đó khoảng một cây số để những hộ dân ở xa không phải vất vả đi lại.

Trong suốt 40 ngày ròng rã bám bản thi công ấy, những người lính công trình luôn có sự đồng hành sát cánh của người dân Lân Đặt. Những thanh niên, người dân trong bản như anh Bàn Phúc Trình đã đứng ra vận động hàng xóm láng giềng cùng mở đường, gùi vật tư vượt núi. Họ động viên nhau rằng từ trước tới nay bản làng đã chịu khổ nhiều rồi, nay mỗi người chịu khó vất vả thêm một chút để nhất định đưa được sóng điện thoại, đưa được Internet về bản.

Dù dân cư thưa thớt, chỉ có 16 nóc nhà, nhưng bà con đã đóng góp rất nhiều công sức theo tinh thần "mỗi bên cố gắng một nửa". Sau hơn một tháng miệt mài, đúng vào dịp Quốc khánh 2/9 vừa qua, trạm phát sóng Lân Đặt đã chính thức hòa mạng.

Khi sóng viễn thông đi trước mở đường

Ngay trong ngày trạm phát sóng đi vào hoạt động, cuộc gọi đầu tiên tại bản được thực hiện bởi một người mẹ gọi cho con trai đang làm công nhân dưới Bắc Ninh. Cuộc trò chuyện diễn ra thông suốt, âm thanh rõ ràng và không hề bị ngắt quãng. Điều vốn dĩ quá đỗi bình thường với người dân miền xuôi ấy lại trở thành niềm vui vỡ òa đối với đồng bào nơi thung lũng Lân Đặt sau bao năm chờ đợi.

Niềm vui nhanh chóng lan tỏa khắp các nếp nhà. Những chiếc điện thoại thông minh từng được người dân mua về "chỉ để trưng" nay đã có thể thực hiện các cuộc gọi hình ảnh (video call) sắc nét ngay trong nhà sàn, chấm dứt hoàn toàn cảnh phải leo lên đỉnh núi hay buộc điện thoại vào thanh sắt để dò sóng như trước kia.

Sự hiện diện của sóng di động lập tức mang lại diện mạo mới cho công tác quản lý và đời sống tại địa phương. Giờ đây, khi có công việc cần hỏi hay giải quyết thủ tục, bà con trong bản có thể bấm máy gọi thẳng cho Chủ tịch UBND xã.

Con đường mòn dẫn vào bản vẫn còn đó những dốc đá hiểm trở, nhưng thông tin liên lạc đã không còn phải "đi bộ" nữa. Mỗi khi có thiên tai, mưa lũ hay sự cố bất ngờ xảy ra, chính quyền xã đều có thể nắm bắt tình hình kịp thời để hỗ trợ. Với người dân Lân Đặt, quãng đường khoảng 10 km vượt qua hồ nước và dốc núi để ra trung tâm xã giờ đây đã có thể rút ngắn lại chỉ bằng vài thao tác chạm trên màn hình điện thoại.

Ở Lân Đặt, hạ tầng viễn thông đã chính thức đến trước đường giao thông và điện lưới quốc gia. Thực tế từ địa phương cho thấy, khi sóng viễn thông đi trước mở đường, việc khảo sát và triển khai các công trình hạ tầng thiết yếu tiếp theo sẽ trở nên dễ dàng, thuận lợi hơn rất nhiều.

Về lâu dài, khi đã có kết nối Internet ổn định, người dân trong bản hoàn toàn có thể tự mình quảng bá cảnh quan nguyên sơ của khu bảo tồn thiên nhiên, giới thiệu bản sắc văn hóa dân tộc Dao cũng như các mặt hàng nông sản bản địa lên mạng xã hội, mở ra hướng đi mới trong phát triển du lịch cộng đồng.

Trạm phát sóng tại Lân Đặt là một trong tổng số 100 điểm lõm sóng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn thuộc nhiệm vụ xóa vùng lõm sóng năm 2026 mà Chính phủ và Bộ Quốc phòng giao cho Viettel triển khai.

Theo kế hoạch tổng thể, đơn vị sẽ tiến hành xây dựng mới 1.337 trạm phát sóng tại 23 tỉnh, thành phố để xử lý dứt điểm 1.856 điểm lõm sóng trên cả nước. Trong đó bao gồm 788 thôn, bản và 1.068 cụm dân cư có quy mô từ 50 người trở lên chưa có sóng di động ổn định, qua đó góp phần quan trọng vào việc thực hiện Chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích đến năm 2030.

Phía sau mỗi con số thống kê trên những bản kế hoạch vĩ mô là sự đổi thay của cả một khu dân cư từng nhiều năm nằm ngoài vùng phủ sóng. Còn với những người dân chất phác ở Lân Đặt, mong mỏi ban đầu khi cùng các kỹ sư gùi từng cuộn cáp, thanh sắt vượt qua vách đá tai mèo chỉ đơn giản là để cả bản cùng dùng được chiếc điện thoại, trước khi bắt đầu nghĩ tới những ước mơ và đổi thay lớn lao hơn cho vùng đất này.

Xem thêm

Nhà nước đóng vai trò 'khách hàng đầu tiên': Mở lối đầu ra cho sản phẩm khoa học và công nghệ

Nhà nước đóng vai trò 'khách hàng đầu tiên': Mở lối đầu ra cho sản phẩm khoa học và công nghệ

(CLO) Thông qua hệ thống chính sách về chuyển giao công nghệ, mua sắm công và nghiên cứu cơ chế mua những lô sản phẩm đầu tiên, Nhà nước đang từng bước kiến tạo thị trường đầu ra cho các sản phẩm nghiên cứu, tạo bệ phóng giúp doanh nghiệp công nghệ đưa các kết quả từ phòng thí nghiệm vào thực tiễn đời sống.

Đưa khoa học, công nghệ thành động lực phát huy lợi thế vùng dân tộc thiểu số, miền núi

Đưa khoa học, công nghệ thành động lực phát huy lợi thế vùng dân tộc thiểu số, miền núi

(CLO) Đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) nhấn mạnh ý nghĩa của việc quan tâm, dành nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, qua đó tạo thêm động lực để các địa bàn còn khó khăn phát huy tiềm năng, lợi thế, từng bước phát triển bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp lãnh đạo 4 nước bên lề Hội nghị cấp cao Pháp ngữ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp lãnh đạo 4 nước bên lề Hội nghị cấp cao Pháp ngữ

(CLO) Trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20, ngày 15/11, tại thủ đô Phnom Penh của Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có các cuộc gặp với Tổng thống Romania Nicusor Daniel Dan; Tổng thống Cộng hòa Senegal Bassirou Diomaye Faye; Tổng thống Cộng hòa Dân chủ Congo Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo và Phó Tổng thống Thụy Sĩ Ignazio Cassis.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Phiên khai mạc Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Phiên khai mạc Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20

(CLO) Sáng 15/11, tại thủ đô Phnom Penh của Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Phiên khai mạc Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 với chủ đề: “Tái đầu tư cho hòa bình vì một nền thịnh vượng chung và ổn định bền vững”.

Khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết: MTTQ Hà Nội đổi mới vì lợi ích thiết thực của nhân dân

Khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết: MTTQ Hà Nội đổi mới vì lợi ích thiết thực của nhân dân

(CLO) MTTQ Việt Nam TP Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối vững chắc, bồi đắp truyền thống đoàn kết, nghĩa tình của người Hà Nội. Bước vào giai đoạn mới, Mặt trận các cấp hướng trọng tâm về cơ sở, chú trọng lắng nghe tâm tư, nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội và khơi dậy tinh thần tự quản, sáng tạo trong từng người dân.

Người thầy trường Y mang trên vai 'hai trọng trách'

Người thầy trường Y mang trên vai 'hai trọng trách'

(CLO) Tại lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, lãnh đạo Trường Cao đẳng Kỹ thuật Y Dược Hà Nội nhấn mạnh giảng viên y khoa không chỉ truyền dạy chuyên môn mà còn mang sứ mệnh của người thầy thuốc trực tiếp cứu người.

Hình thành văn hóa tôn trọng quyền con người trong toàn xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Hình thành văn hóa tôn trọng quyền con người trong toàn xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc

(CLO) Chính phủ đặt mục tiêu hình thành văn hóa tôn trọng, bảo đảm và bảo vệ quyền con người trong toàn xã hội; xây dựng môi trường xã hội dân chủ, kỷ cương, an toàn, nhân văn và phát triển bền vững. Đồng thời, củng cố niềm tin, đồng thuận xã hội, khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Triển lãm mỹ thuật trực tuyến: Phải có bản thiết kế mô tả phương án trưng bày và tuân thủ nghiêm Luật An ninh mạng

Triển lãm mỹ thuật trực tuyến: Phải có bản thiết kế mô tả phương án trưng bày và tuân thủ nghiêm Luật An ninh mạng

(CLO) Theo quy định mới của Chính phủ, việc tổ chức triển lãm trên không gian mạng phải có bản thiết kế mô tả phương án tổ chức trưng bày trên không gian mạng và tác phẩm mỹ thuật, nội dung tác phẩm trưng bày không vi phạm các quy định tại Điều 8 Nghị định này và Điều 7 Luật An ninh mạng.

Kiểm sát viên, điều tra viên trung cấp có 3 năm kinh nghiệm đủ chuẩn làm Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý

Kiểm sát viên, điều tra viên trung cấp có 3 năm kinh nghiệm đủ chuẩn làm Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý

(CLO) Theo quy định mới của Chính phủ, người có ít nhất 3 năm là trợ giúp viên pháp lý hoặc thẩm phán hoặc kiểm sát viên trung cấp trở lên hoặc điều tra viên trung cấp trở lên hoặc có ít nhất 5 năm làm công tác quản lý nhà nước về trợ giúp pháp lý trong ngành Tư pháp thì được xem xét, đề nghị bổ nhiệm làm Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước.

Việt Nam - Campuchia phát huy vai trò định hướng chiến lược của quan hệ hai Đảng

Việt Nam - Campuchia phát huy vai trò định hướng chiến lược của quan hệ hai Đảng

(CLO) Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen nhất trí tiếp tục phát huy vai trò định hướng chiến lược của quan hệ hai Đảng đối với tổng thể quan hệ Việt Nam – Campuchia, duy trì thường xuyên các cuộc tiếp xúc cấp cao, đẩy mạnh trao đổi, tham vấn giữa các cơ quan Đảng, Nhà nước, kịp thời trao đổi và phối hợp xử lý những vấn đề quan trọng trong quan hệ song phương.

Khoa học, công nghệ và hạ tầng số: 'Đòn bẩy' kiến tạo sinh kế bền vững nơi vùng cao

Khoa học, công nghệ và hạ tầng số: 'Đòn bẩy' kiến tạo sinh kế bền vững nơi vùng cao

(CLO) Nhìn lại chặng đường một thập kỷ đưa tiến bộ kỹ thuật về với bản làng, có thể khẳng định đầu tư khoa học, công nghệ và hạ tầng số không còn là những giải pháp bổ trợ mang tính tình thế. Đây chính là “đòn bẩy” chiến lược giúp đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phá vỡ thế cô lập địa lý, thay đổi tận gốc tư duy canh tác tự cung tự cấp, vươn lên làm chủ kinh tế và giảm nghèo bền vững.

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Việt Nam cam kết phát triển hạ tầng gắn với tăng cường kết nối ASEAN

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Việt Nam cam kết phát triển hạ tầng gắn với tăng cường kết nối ASEAN

(CLO) Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, nằm ở giao điểm của nhiều hành lang kinh tế và chuỗi cung ứng khu vực, Việt Nam cam kết phát triển hạ tầng gắn với tăng cường kết nối ASEAN; đồng hành cùng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế, quyết liệt tháo gỡ rào cản, kiến tạo môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, thuận lợi.

Hà Nội rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết: Khi văn hóa hòa cùng nhịp sống cộng đồng

Hà Nội rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết: Khi văn hóa hòa cùng nhịp sống cộng đồng

(CLO) Không khí tưng bừng, ấm áp của Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 đang lan tỏa khắp các ngõ phố, làng quê Hà Nội. Năm nay, ngày hội càng thêm phần đặc biệt khi lần đầu tiên gắn liền với Ngày Văn hóa Việt Nam, khơi dậy mạnh mẽ sức mạnh nội sinh và tinh thần gắn kết từ cơ sở.

Cỡ chữ bài viết: