Đề xuất giao Chủ tịch xã quyền quyết định trưng dụng tài sản trong tình huống khẩn cấp

(CLO) Sau 18 năm thi hành, Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản đang được đề xuất sửa đổi toàn diện nhằm bao quát các loại hình tài sản mới như tài sản số, hạ tầng viễn thông và rút ngắn thời hạn thanh toán bồi thường. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Luật cần "đóng khung" rõ ràng các giới hạn huy động để tránh lạm quyền.

Chỉ trưng dụng tài sản khi thật sự cần thiết

Sáng 23/10, Quốc hội nghe Tờ trình của Chính phủ và báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi).

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, sau gần 18 năm thi hành, Luật hiện hành đã bộc lộ những hạn chế trước yêu cầu thực tiễn, nhất là việc chưa bao quát đầy đủ các loại tài sản mới như tài sản số, hạ tầng số; đồng thời cần đáp ứng yêu cầu xử lý tình huống khẩn cấp và phân cấp, phân quyền trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

51.jpg
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình dự án Luật. Ảnh QH.

Dự thảo gồm 4 chương, 32 điều, quy định việc trưng mua, trưng dụng tài sản trong các trường hợp như chiến tranh, thiết quân luật, nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia, tình trạng khẩn cấp, phòng, chống khủng bố, thảm họa, thiên tai, dịch bệnh và các trường hợp khác theo luật có liên quan.

Việc trưng mua, trưng dụng chỉ được thực hiện khi thật sự cần thiết và các biện pháp huy động khác không đáp ứng được yêu cầu.

Dự thảo thu hẹp phạm vi trưng mua, tập trung vào các tài sản cần chuyển quyền sở hữu cho Nhà nước như thuốc, vaccine, vật tư y tế, lương thực, thực phẩm, xăng dầu, hóa chất, nguyên, nhiên vật liệu. Tài sản thuộc dự trữ quốc gia và tài sản công không thuộc diện trưng mua.

Trong khi đó, phạm vi tài sản có thể trưng dụng được mở rộng, bổ sung vật nuôi, khu vực biển được xác lập hợp pháp, hạ tầng viễn thông, thông tin, điện lực, hạ tầng số, tài sản số và các công trình kết cấu hạ tầng khác.

58.jpg
Toàn cảnh phiên họp. Ảnh QH.

Dự thảo cũng đề xuất tăng phân cấp, phân quyền. Chủ tịch UBND cấp xã được quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản để trực tiếp phục vụ phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn trên địa bàn khi cấp Trung ương, cấp tỉnh chưa thể tiếp cận. Người ban hành quyết định phải chủ động hủy bỏ khi không còn căn cứ thực hiện và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Về quyền lợi của người có tài sản, dự thảo yêu cầu giá trưng mua phù hợp với giá thị trường; đồng thời rút ngắn thời hạn thanh toán từ 45 ngày xuống 30 ngày đối với trường hợp chiến tranh, tình trạng khẩn cấp về quốc phòng, thiết quân luật; từ 30 ngày xuống 20 ngày đối với các trường hợp còn lại.

Dự thảo cũng làm rõ trách nhiệm bồi thường khi tài sản trưng dụng bị mất hoặc hư hỏng không thể sửa chữa, bảo đảm điều kiện sinh hoạt thiết yếu nếu việc trưng dụng ảnh hưởng trực tiếp đến người có tài sản.

Đề nghị quy định rõ giới hạn trưng mua, trưng dụng ngay trong Luật

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan tham gia thẩm tra cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định đầy đủ, rõ ràng ngay trong Luật về nguyên tắc, điều kiện, phạm vi, giới hạn trưng mua, trưng dụng; thẩm quyền; quyền, nghĩa vụ của người có tài sản và việc bồi thường thiệt hại.

59.jpg
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật. Ảnh QH.

Theo cơ quan thẩm tra, nghị định của Chính phủ chỉ nên quy định về trình tự, thủ tục và tổ chức thực hiện, không mở rộng những giới hạn mà Luật đã xác định. Các quy định cũng cần được rà soát để bảo đảm thống nhất với Bộ luật Dân sự và pháp luật liên quan.

Đối với quy định cho phép xem xét miễn, giảm trách nhiệm đối với người ra quyết định và người trực tiếp tổ chức thực hiện trưng mua, trưng dụng, nhiều ý kiến tán thành nhằm bảo vệ người thực thi công vụ vì lợi ích chung. Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị cân nhắc sự cần thiết của quy định này.

Theo báo cáo tổng kết được nêu trong báo cáo thẩm tra, từ năm 2008 đến nay chưa phát sinh trường hợp trưng mua tài sản; mới có 9 địa phương phát sinh việc trưng dụng và chưa có vi phạm phải xem xét trách nhiệm của người ra quyết định hoặc người tổ chức thực hiện.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bổ sung quy định về thẩm quyền đình chỉ, bãi bỏ quyết định trưng mua, trưng dụng trái pháp luật và hoàn thiện quy định xử lý vi phạm, nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người có tài sản.

Xem thêm

Nhà nước đóng vai trò 'khách hàng đầu tiên': Mở lối đầu ra cho sản phẩm khoa học và công nghệ

Nhà nước đóng vai trò 'khách hàng đầu tiên': Mở lối đầu ra cho sản phẩm khoa học và công nghệ

(CLO) Thông qua hệ thống chính sách về chuyển giao công nghệ, mua sắm công và nghiên cứu cơ chế mua những lô sản phẩm đầu tiên, Nhà nước đang từng bước kiến tạo thị trường đầu ra cho các sản phẩm nghiên cứu, tạo bệ phóng giúp doanh nghiệp công nghệ đưa các kết quả từ phòng thí nghiệm vào thực tiễn đời sống.

Đưa khoa học, công nghệ thành động lực phát huy lợi thế vùng dân tộc thiểu số, miền núi

Đưa khoa học, công nghệ thành động lực phát huy lợi thế vùng dân tộc thiểu số, miền núi

(CLO) Đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) nhấn mạnh ý nghĩa của việc quan tâm, dành nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, qua đó tạo thêm động lực để các địa bàn còn khó khăn phát huy tiềm năng, lợi thế, từng bước phát triển bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp lãnh đạo 4 nước bên lề Hội nghị cấp cao Pháp ngữ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp lãnh đạo 4 nước bên lề Hội nghị cấp cao Pháp ngữ

(CLO) Trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20, ngày 15/11, tại thủ đô Phnom Penh của Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có các cuộc gặp với Tổng thống Romania Nicusor Daniel Dan; Tổng thống Cộng hòa Senegal Bassirou Diomaye Faye; Tổng thống Cộng hòa Dân chủ Congo Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo và Phó Tổng thống Thụy Sĩ Ignazio Cassis.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Phiên khai mạc Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Phiên khai mạc Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20

(CLO) Sáng 15/11, tại thủ đô Phnom Penh của Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Phiên khai mạc Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 với chủ đề: “Tái đầu tư cho hòa bình vì một nền thịnh vượng chung và ổn định bền vững”.

Khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết: MTTQ Hà Nội đổi mới vì lợi ích thiết thực của nhân dân

Khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết: MTTQ Hà Nội đổi mới vì lợi ích thiết thực của nhân dân

(CLO) MTTQ Việt Nam TP Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối vững chắc, bồi đắp truyền thống đoàn kết, nghĩa tình của người Hà Nội. Bước vào giai đoạn mới, Mặt trận các cấp hướng trọng tâm về cơ sở, chú trọng lắng nghe tâm tư, nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội và khơi dậy tinh thần tự quản, sáng tạo trong từng người dân.

Người thầy trường Y mang trên vai 'hai trọng trách'

Người thầy trường Y mang trên vai 'hai trọng trách'

(CLO) Tại lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, lãnh đạo Trường Cao đẳng Kỹ thuật Y Dược Hà Nội nhấn mạnh giảng viên y khoa không chỉ truyền dạy chuyên môn mà còn mang sứ mệnh của người thầy thuốc trực tiếp cứu người.

Hình thành văn hóa tôn trọng quyền con người trong toàn xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Hình thành văn hóa tôn trọng quyền con người trong toàn xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc

(CLO) Chính phủ đặt mục tiêu hình thành văn hóa tôn trọng, bảo đảm và bảo vệ quyền con người trong toàn xã hội; xây dựng môi trường xã hội dân chủ, kỷ cương, an toàn, nhân văn và phát triển bền vững. Đồng thời, củng cố niềm tin, đồng thuận xã hội, khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Triển lãm mỹ thuật trực tuyến: Phải có bản thiết kế mô tả phương án trưng bày và tuân thủ nghiêm Luật An ninh mạng

Triển lãm mỹ thuật trực tuyến: Phải có bản thiết kế mô tả phương án trưng bày và tuân thủ nghiêm Luật An ninh mạng

(CLO) Theo quy định mới của Chính phủ, việc tổ chức triển lãm trên không gian mạng phải có bản thiết kế mô tả phương án tổ chức trưng bày trên không gian mạng và tác phẩm mỹ thuật, nội dung tác phẩm trưng bày không vi phạm các quy định tại Điều 8 Nghị định này và Điều 7 Luật An ninh mạng.

Kiểm sát viên, điều tra viên trung cấp có 3 năm kinh nghiệm đủ chuẩn làm Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý

Kiểm sát viên, điều tra viên trung cấp có 3 năm kinh nghiệm đủ chuẩn làm Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý

(CLO) Theo quy định mới của Chính phủ, người có ít nhất 3 năm là trợ giúp viên pháp lý hoặc thẩm phán hoặc kiểm sát viên trung cấp trở lên hoặc điều tra viên trung cấp trở lên hoặc có ít nhất 5 năm làm công tác quản lý nhà nước về trợ giúp pháp lý trong ngành Tư pháp thì được xem xét, đề nghị bổ nhiệm làm Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước.

Việt Nam - Campuchia phát huy vai trò định hướng chiến lược của quan hệ hai Đảng

Việt Nam - Campuchia phát huy vai trò định hướng chiến lược của quan hệ hai Đảng

(CLO) Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen nhất trí tiếp tục phát huy vai trò định hướng chiến lược của quan hệ hai Đảng đối với tổng thể quan hệ Việt Nam – Campuchia, duy trì thường xuyên các cuộc tiếp xúc cấp cao, đẩy mạnh trao đổi, tham vấn giữa các cơ quan Đảng, Nhà nước, kịp thời trao đổi và phối hợp xử lý những vấn đề quan trọng trong quan hệ song phương.

Khoa học, công nghệ và hạ tầng số: 'Đòn bẩy' kiến tạo sinh kế bền vững nơi vùng cao

Khoa học, công nghệ và hạ tầng số: 'Đòn bẩy' kiến tạo sinh kế bền vững nơi vùng cao

(CLO) Nhìn lại chặng đường một thập kỷ đưa tiến bộ kỹ thuật về với bản làng, có thể khẳng định đầu tư khoa học, công nghệ và hạ tầng số không còn là những giải pháp bổ trợ mang tính tình thế. Đây chính là “đòn bẩy” chiến lược giúp đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phá vỡ thế cô lập địa lý, thay đổi tận gốc tư duy canh tác tự cung tự cấp, vươn lên làm chủ kinh tế và giảm nghèo bền vững.

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Việt Nam cam kết phát triển hạ tầng gắn với tăng cường kết nối ASEAN

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Việt Nam cam kết phát triển hạ tầng gắn với tăng cường kết nối ASEAN

(CLO) Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, nằm ở giao điểm của nhiều hành lang kinh tế và chuỗi cung ứng khu vực, Việt Nam cam kết phát triển hạ tầng gắn với tăng cường kết nối ASEAN; đồng hành cùng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế, quyết liệt tháo gỡ rào cản, kiến tạo môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, thuận lợi.

Hà Nội rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết: Khi văn hóa hòa cùng nhịp sống cộng đồng

Hà Nội rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết: Khi văn hóa hòa cùng nhịp sống cộng đồng

(CLO) Không khí tưng bừng, ấm áp của Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 đang lan tỏa khắp các ngõ phố, làng quê Hà Nội. Năm nay, ngày hội càng thêm phần đặc biệt khi lần đầu tiên gắn liền với Ngày Văn hóa Việt Nam, khơi dậy mạnh mẽ sức mạnh nội sinh và tinh thần gắn kết từ cơ sở.

Cỡ chữ bài viết: