Ngày 21/10, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật, trong đó có Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược.
Phát biểu tại thảo luận tổ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, mục tiêu chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị và Chính phủ lần này là phải sửa đổi bằng được những quy định đang tồn tại bất cập.
“Trước mắt, những vấn đề cấp bách phải được sửa đổi ngay. Mục tiêu cuối cùng là làm sao để người bệnh và các bệnh viện được tiếp cận với thuốc, trang thiết bị y tế ở mức giá hợp lý, phù hợp với khả năng chi trả”, Thủ tướng nhấn mạnh
Phải xử lý lỗ hổng đội giá
Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phải cắt giảm các khâu trung gian làm đội giá thuốc, trang thiết bị y tế, không để những chi phí bất hợp lý trở thành gánh nặng đối với người bệnh, ngân sách và quỹ bảo hiểm y tế.
Thủ tướng nêu rõ, qua công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra của các cơ quan chức năng, trong đó có Bộ Công an và Thanh tra Chính phủ, đã phát hiện nhiều lỗ hổng trong quy định pháp luật, các văn bản hướng dẫn cũng như quá trình tổ chức thực hiện, dẫn đến phát sinh nhiều khâu trung gian, đẩy giá thuốc và trang thiết bị y tế lên cao bất hợp lý.
“Đặc biệt, có những nhóm thuốc, thiết bị y tế có giá thành bị đẩy lên bất hợp lý do phải trải qua quá nhiều khâu trung gian”, Thủ tướng nói và cho biết, qua một số vụ án được điều tra, cơ quan chức năng đã phát hiện thủ đoạn thành lập nhiều doanh nghiệp ở nước ngoài, thực hiện mua bán lòng vòng, khiến giá hàng hóa khi nhập khẩu vào Việt Nam bị đẩy lên rất cao.
Thủ tướng nhấn mạnh, hệ quả nghiêm trọng nhất của tình trạng này là làm gia tăng chi phí khám, chữa bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân và gây áp lực lớn đối với ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế.
“Có những khoản chi phí cao quá mức cần thiết, không hợp lý, rất phi lý”, Thủ tướng chỉ rõ.
Trước thực trạng đó, Thủ tướng cho biết Chính phủ quyết tâm phối hợp với các cơ quan của Quốc hội để sửa đổi, hoàn thiện các quy định pháp luật, khắc phục những bất cập trong quản lý, cung ứng và mua sắm thuốc, trang thiết bị y tế.
Thủ tướng đề nghị các đại biểu Quốc hội, đặc biệt là những đại biểu công tác trong lĩnh vực y tế, tại các bệnh viện, nghiên cứu kỹ, tham gia ý kiến trực tiếp vào từng điều khoản của dự thảo luật, bảo đảm các quy định khi được ban hành phải thực sự tháo gỡ được những vướng mắc từ thực tiễn.
Theo Thủ tướng, doanh nghiệp kinh doanh thuốc, trang thiết bị y tế phải có lợi nhuận, nhưng lợi nhuận phải ở mức hợp lý, không thể đặt lợi nhuận doanh nghiệp cao hơn khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.
Lợi nhuận phải hợp lý
Đề cập đến những bất cập trong cơ chế mua sắm thuốc, trang thiết bị y tế, Thủ tướng đặt câu hỏi: “Tại sao các bệnh viện tư nhân đều có thể mua được thuốc và thiết bị y tế ở mức giá rất phù hợp mà các bệnh viện công, nhà nước lại không mua được?”.
Theo Thủ tướng, đây là vấn đề rất lớn, cần được nghiên cứu, đánh giá một cách nghiêm túc và có trách nhiệm để tìm ra giải pháp khắc phục. Thủ tướng cho biết đã trao đổi với Bộ Y tế về việc nghiên cứu kinh nghiệm mua sắm, đấu thầu của các bệnh viện tư nhân, làm rõ vì sao các cơ sở này có thể tiếp cận thuốc, trang thiết bị y tế với mức giá hợp lý, trong khi các bệnh viện công lập lại gặp nhiều khó khăn.
“Vấn đề quan trọng là chúng ta có quyết tâm chính trị cao để thực hiện việc này hay không”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Từ thực tiễn đó, Thủ tướng yêu cầu phải nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế mua sắm theo hướng linh hoạt, phù hợp với từng nhóm thuốc, trang thiết bị y tế, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch và kiểm soát được giá.
Cần xác định rõ những loại thuốc, trang thiết bị y tế thực hiện đấu thầu tập trung; những loại có thể cho phép các bệnh viện trực tiếp đàm phán, thương lượng và mua sắm trong khuôn khổ pháp luật. Đối với những mặt hàng thông dụng, được sử dụng rộng rãi, có thể tổ chức đấu thầu; đối với những mặt hàng chuyên biệt, có tính đặc thù, có thể áp dụng cơ chế đàm phán giá.
“Không thể để tình trạng thị trường trong nước mở cửa nhưng các doanh nghiệp, hãng sản xuất hoặc các khâu trung gian có thể bắt tay nhau, chi phối thị trường, kiểm soát giá thuốc và trang thiết bị y tế. Đây là những vấn đề phải được xử lý trong quá trình hoàn thiện Luật Dược và các quy định pháp luật liên quan đến khám bệnh, chữa bệnh”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Thủ tướng cho rằng, Bộ Y tế và các chuyên gia hoàn toàn có thể làm việc trực tiếp với các hãng sản xuất, doanh nghiệp cung ứng để nghiên cứu, xây dựng phương thức mua sắm phù hợp, giảm bớt các khâu trung gian không cần thiết.
Việc hoàn thiện quy định trong luật, các nghị định và thông tư hướng dẫn phải hướng tới xử lý căn cơ những bất cập trong cung ứng, mua sắm thuốc, trang thiết bị y tế, tạo điều kiện cho các bệnh viện chủ động hơn nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.
Đưa giá thuốc, trang thiết bị y tế về mức hợp lý
Thủ tướng chia sẻ, trong quá trình đàm phán các hiệp định thương mại quốc tế, vấn đề dược phẩm, nhất là thuốc biệt dược, là một trong những lĩnh vực phức tạp, liên quan đến nhiều quy định về sở hữu trí tuệ, bảo hộ dữ liệu và khả năng tiếp cận thuốc generic.
Những vấn đề này có tác động rất lớn đối với các nước đang phát triển. Vì vậy, chúng ta phải kiên trì đàm phán, bảo vệ lợi ích quốc gia, bảo đảm hài hòa giữa các cam kết quốc tế và yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Đồng thời, phải xây dựng được các quy định pháp luật phù hợp để thị trường thuốc và trang thiết bị y tế trong nước phát triển lành mạnh, cạnh tranh minh bạch, không để xảy ra tình trạng thao túng, chi phối thị trường, gây bất lợi cho người bệnh.
Việc sửa Luật phải hướng tới xây dựng một khuôn khổ pháp lý công khai, minh bạch, khả thi, đáp ứng yêu cầu quản lý và thực tiễn hoạt động của các cơ sở y tế.
“Lần này chúng ta phải quyết tâm có một khuôn khổ pháp lý để tạo điều kiện thực hiện các mục tiêu quản lý, đưa giá thuốc và trang thiết bị y tế về mức giá hợp lý”, Thủ tướng nhấn mạnh.
