Theo Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) ban hành ngày 15/11/2024, việc phân loại phương tiện giao thông đường bộ được xác định căn cứ vào Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.
Trên thực tế, phần lớn các mẫu xe bán tải cabin kép đang rất phổ biến tại Việt Nam lại được đăng ký và quản lý dưới nhóm “ô tô tải pickup”. Đơn cử như Ford Ranger, Mitsubishi Triton, Toyota Hilux, và Isuzu D-Max đều đăng ký loại phương tiện ô tô tải Pickup (thuộc loại ô tô tải thông dụng, mục 3, 4 phụ lục IV Thông tư 53).
Cá biệt chỉ có Ford Ranger Raptor đời 2018-2021 và một số dòng xe bán tải số lượng hiếm tại Việt Nam như Ford F-150, RAM 1500 hay Toyota Tacoma là ô tô con Pickup (thuộc loại ô tô chở người đến 8 chỗ ngồi không kể chỗ của người lái xe, mục 2 phụ lục I Thông tư 53).
Trong khi đó, từ giữa tháng 1/2026, Hà Nội bắt đầu áp dụng quy định mới về hạn chế xe tải lưu thông trong nội đô theo Quyết định 01/2026/QĐ-UBND. Theo quy định này, xe tải có tổng trọng tải dưới 2 tấn bị cấm hoạt động trong khu vực từ vành đai 3,5 trở vào trong khung giờ cao điểm (6h - 9h và 16h - 19h30). Với xe tải từ 2 tấn trở lên, thời gian được phép lưu thông còn bị siết chặt hơn, chỉ từ 21h đến 6h sáng hôm sau.
Ngoài các khung giờ trên, việc lưu thông phải được cơ quan chức năng xem xét, chấp thuận theo quy định. Cụ thể, xe tải thông dụng có khối lượng toàn bộ từ 2 tấn đến dưới 10 tấn phải được Công an thành phố chấp thuận bằng văn bản; còn xe tải từ 10 tấn trở lên phải được Sở Xây dựng chấp thuận bằng văn bản trước khi lưu thông trong khu vực hạn chế.
Khảo sát của phóng viên cho thấy, trên nhiều hội nhóm ô tô, không ít tài xế đang bày tỏ lo lắng khi xe bán tải có thể bị hạn chế lưu thông trong khu vực trung tâm Hà Nội vào giờ cao điểm.
Theo các chủ xe, bán tải là dòng xe được nhiều người ưa chuộng, đặc biệt với các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Lý do là loại xe này vừa có khả năng chở hàng tương đối tốt, vừa có thiết kế cabin và trang bị tiện nghi, an toàn tương tự ô tô con, phù hợp với nhu cầu sử dụng kết hợp giữa kinh doanh và đi lại hằng ngày của gia đình.
Anh Phạm Đỗ Hoàng Thái, một chủ xe Mitsubishi Triton cho biết, chỉ sau khi đọc thông tin trên mạng xã hội anh mới kiểm tra lại giấy tờ đăng kiểm và nhận ra xe của mình được xếp vào loại “ ô tô tải pickup cabin kép”.
“Tôi kinh doanh cửa hàng lốp xe cũ. Nếu chỉ được vào nội thành từ 21h đến 6h sáng thì rất khó xoay xở”, anh Thái chia sẻ.
Theo anh Thái, dù hiện tại trên đường phố, xe bán tải vẫn đang được cơ quan chức năng đặt trong giai đoạn quan sát, nhằm tạo bước đệm, chứ chưa xử lý gắt gao, tuy nhiên tâm lý người dùng đã có lo lắng vì mức phạt cho lỗi đi vào đường cấm, giờ cấm là khá nặng.
“Nếu áp dụng đúng, có tới 99% xe bán tải hiện nay thuộc diện bị hạn chế lưu thông và nếu bị xử phạt đúng quy định thì mức phạt không hề nhẹ”, anh Thái nói.
Trong khi đó, anh Trần Văn Hoàn (Cầu Giấy, Hà Nội), người đang sử dụng chiếc xe hãng Toyota Hilux cho biết, xe bán tải là phương án anh lựa chọn để phục vụ việc kinh doanh hoa quả nhập khẩu trong nội thành Hà Nội.
“Chở hàng bằng xe máy thì cồng kềnh, còn dùng xe tải van lại tốn kém. Mua xe bán tải giúp giảm chi phí vận chuyển, đồng thời vẫn dùng cho nhu cầu đi lại cá nhân. Nhưng nếu chỉ được vào nội đô ban đêm thì rất khó, vì công việc chủ yếu diễn ra trong giờ hành chính, thuê người giao hàng ban đêm cũng không dễ, khách hàng lại không muốn nhận hàng vào khung giờ đó. Hiện mình chưa biết phải làm thế nào”, anh Hoàn nói.
Tác động từ quy định mới không dừng lại ở tâm lý người dùng mà nhanh chóng lan sang thị trường xe. Theo khảo sát, chỉ trong vài ngày, số lượng xe bán tải rao bán “cắt lỗ” tăng vọt. Các showroom xe cũ tại Hà Nội ghi nhận lượng khách muốn bán xe tăng đột biến.
Anh Nguyễn Thanh Nghị, một người kinh doanh xe cũ trên đường Phạm Văn Đồng (Hà Nội), cho biết: “Chỉ trong tuần qua, lượng khách gọi điện nhờ bán xe bán tải tăng rõ rệt, chủ yếu là khách đang sử dụng xe tại Hà Nội. Nguồn cung xe bán tải cũ hiện khá dồi dào, nhưng lượng khách hỏi mua lại đang có dấu hiệu chững lại”.
Không chỉ xe cũ, các đại lý xe mới cũng gặp nhiều khó khăn. Một nhân viên bán hàng của đại lý Toyota tại Hà Nội thừa nhận, do tâm lý lo ngại của khách hàng, nhóm khách hàng đã đặt cọc mua hiện đã tạm ngưng giao dịch tiếp, còn các khách chuẩn bị cọc mua xe cũng đã dừng kế hoạch lựa chọn dòng xe này. Mọi chương trình ưu đãi đều trở nên kém hiệu quả, nhất là với khách hàng sống ở khu vực nội đô.
