3 phương án bố trí nhân sự hành chính sau sáp nhập
Theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc sắp xếp trường học không chỉ nhằm giảm đầu mối quản lý mà hướng tới tái cấu trúc mạng lưới cơ sở giáo dục theo quy mô dân số, phân bố dân cư, qua đó nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng giáo dục. Mục tiêu đặt ra là giảm tối thiểu 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập nhưng vẫn bảo đảm hoạt động dạy học diễn ra ổn định.
Một trong những thay đổi lớn là bộ phận hành chính gồm kế toán, văn thư, thủ quỹ sẽ được tổ chức theo mô hình dùng chung cho trường chính và các phân hiệu. Điều này đồng nghĩa với việc không còn duy trì mô hình mỗi điểm trường hoặc mỗi trường cũ đều có đủ các vị trí hành chính như trước.
Việc bố trí nhân sự sẽ căn cứ vào mô hình tổ chức mới và nhu cầu thực tế của từng địa phương.
Theo Công văn 777 của Thủ tướng Chính phủ, đội ngũ cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ dôi dư sau sắp xếp có thể được bố trí theo ba phương án: Chuyển sang làm cán bộ phụ trách giáo dục cấp xã; luân chuyển sang vị trí giáo viên nếu đáp ứng điều kiện; giải quyết chế độ theo quy định, phù hợp với năng lực, nguyện vọng và yêu cầu công việc.
Bên cạnh đó, cán bộ quản lý bị ảnh hưởng do sắp xếp bộ máy tiếp tục được bảo lưu chế độ, phụ cấp theo quy định hiện hành và chính sách đặc thù của từng địa phương.
Đáng chú ý, Bộ Giáo dục và Đào tạo không quy định nhân sự ở các vị trí kế toán, văn thư, thủ quỹ sẽ bị cắt giảm hoặc chấm dứt công tác ngay sau khi sáp nhập trường học.
Thay vào đó, UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm xây dựng phương án tổ chức bộ máy, bố trí và sử dụng đội ngũ phù hợp với vị trí việc làm, số lượng người làm việc được giao cũng như điều kiện thực tế. Việc điều động, sắp xếp hoặc giải quyết chế độ đối với nhân sự dôi dư sẽ được thực hiện theo các quy định hiện hành về quản lý viên chức và tinh gọn bộ máy.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu các địa phương phối hợp chặt chẽ với ngành nội vụ và tài chính để bảo đảm việc tổ chức lại bộ máy không làm gián đoạn hoạt động của nhà trường, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cán bộ, giáo viên và nhân viên.
Thách thức không nằm ở sáp nhập mà ở năng lực quản trị
TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho rằng, mô hình trường quy mô lớn có phân hiệu giúp thống nhất quản lý chuyên môn, tài chính, nhân sự và tiêu chuẩn chất lượng, trong khi học sinh vẫn được học gần nơi cư trú.
Đối với mô hình trường liên cấp, việc sử dụng chung cơ sở vật chất và đội ngũ cũng góp phần giảm đầu mối quản lý, tạo sự liên thông giữa các cấp học và hạn chế gián đoạn khi học sinh chuyển cấp.
Tuy nhiên, ông cho rằng quy mô lớn không đồng nghĩa với quản trị hiệu quả.
"Một hiệu trưởng có thể phải điều hành nhiều cơ sở cách xa nhau, quản lý số lượng giáo viên và học sinh lớn hơn, đồng thời dung hòa sự khác biệt về văn hóa, truyền thống và cách thức vận hành của các trường trước khi sáp nhập", ông Vinh phân tích.
Theo chuyên gia, cải cách chỉ thành công khi song hành với việc xây dựng mô hình quản trị mới và đội ngũ lãnh đạo đủ năng lực dẫn dắt quá trình thay đổi.
"Nếu chỉ nhập bộ máy mà không chuẩn bị cho quản trị sự thay đổi, chúng ta có thể đạt mục tiêu tinh gọn tổ chức nhưng lại phải trả giá bằng những xáo trộn kéo dài ngay trong các nhà trường", ông Vinh nói thêm.
Ông kiến nghị cần quy định rõ quyền hạn của người phụ trách phân hiệu, cơ chế phân cấp, hệ thống dữ liệu và trách nhiệm của từng bộ phận. Đồng thời, hiệu trưởng cần được đào tạo về quản trị trường học quy mô lớn, quản lý sự thay đổi, xử lý xung đột và xây dựng văn hóa tổ chức mới.
