Đoàn công tác do ông Trần Huy Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình dẫn đầu.
Tại khu vực Bến thuyền Vân Long, đoàn đã nghe các cơ quan chuyên môn báo cáo về hiện trạng hạ tầng, phương án đầu tư xây dựng bến thuyền cũng như định hướng quản lý, khai thác khu du lịch trong thời gian tới.
Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long là điểm đến du lịch sinh thái quan trọng của tỉnh, nằm trên trục du lịch Vân Long - Kênh Gà - Vân Trình. Khu vực có giá trị đặc biệt về cảnh quan, đa dạng sinh học, nổi bật là hệ sinh thái đất ngập nước và quần thể Voọc mông trắng. Tuy nhiên, hạ tầng phục vụ khách du lịch hiện còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị tài nguyên.
Theo phương án đề xuất, dự án xây dựng Bến thuyền Vân Long hướng tới hình thành khu đón tiếp khách đồng bộ, đáp ứng yêu cầu tổ chức các hoạt động du lịch sinh thái, đồng thời góp phần bảo tồn hệ sinh thái đất ngập nước, gìn giữ cảnh quan nông nghiệp, làng truyền thống và những giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất Gia Viễn.
Dự án cũng được kỳ vọng tạo điều kiện mở rộng không gian phát triển du lịch, nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời tăng sự tham gia của người dân vào các hoạt động dịch vụ và du lịch cộng đồng, góp phần tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
Tiếp đó, Đoàn công tác khảo sát và nghe báo cáo phương án khôi phục, kết nối 9 tuyến sông gồm: sông Vân, sông Tràng An, sông Sào Khê, sông Hệ Dưỡng, sông Đam Khê, sông Chanh, sông Sinh Dược, sông Ngô Đồng và sông Bến Đang.
Đây là hệ thống sông có mối liên hệ với sông Đáy, sông Vạc, sông Hoàng Long và các khu vực thuộc Quần thể danh thắng Tràng An. Nhiều tuyến sông vừa có chức năng cấp, tiêu thoát nước, phòng, chống lũ, vừa gắn với các không gian văn hóa, sinh thái và những khu, điểm du lịch quan trọng của tỉnh.
Phương án khôi phục, kết nối các dòng sông cổ được xây dựng với mục tiêu nâng cao khả năng điều tiết nguồn nước, tăng hiệu quả phòng chống ngập úng, cải thiện môi trường và cảnh quan, đồng thời phục vụ sản xuất và đời sống dân sinh.
Việc kết nối các tuyến sông còn được kỳ vọng từng bước hình thành mạng lưới giao thông thủy nội địa, liên kết các khu, điểm du lịch, mở rộng không gian phát triển đô thị và tạo thêm các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với di sản.
Theo đề xuất, các dự án sẽ tập trung vào nhiều nhóm nhiệm vụ như kết nối những đoạn sông còn chia cắt; nạo vét, thanh thải dòng chảy; cải tạo hệ thống âu thuyền, các công trình điều tiết nước; đồng thời chỉnh trang cảnh quan và đầu tư hạ tầng dọc hai bên bờ sông. Việc nghiên cứu đầu tư được đặt trong tổng thể các mục tiêu về trị thủy, bảo tồn di sản, phát triển du lịch, chỉnh trang đô thị và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Phát biểu tại buổi khảo sát, Bí thư Tỉnh ủy Trần Huy Tuấn nhấn mạnh, Vân Long cùng hệ thống các dòng sông cổ là những tài nguyên có giá trị đặc biệt về sinh thái, lịch sử, văn hóa và cảnh quan. Vì vậy, việc đầu tư cần được xem xét trong tổng thể chiến lược phát triển của tỉnh, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và khai thác, giữa lợi ích trước mắt và phát triển lâu dài.
Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các cơ quan chuyên môn làm rõ mối liên hệ giữa các dòng sông, đặc biệt là khả năng kết nối thành các tuyến giao thông thủy nội địa phục vụ du lịch, giao thông và chỉnh trang đô thị. Cùng với đó, các đơn vị cần đánh giá đầy đủ vai trò của hệ thống sông trong điều tiết nguồn nước, trị thủy, phòng chống lũ và khắc phục tình trạng ngập úng tại các khu vực đô thị.
Theo ông Trần Huy Tuấn, các dự án phải được nghiên cứu theo hướng phục vụ nhiều mục tiêu, không chỉ giải quyết vấn đề dòng chảy mà còn góp phần cải thiện môi trường, tạo cảnh quan và phát huy giá trị di sản. Quá trình nghiên cứu phải đặt từng hạng mục trong mối liên hệ tổng thể của toàn hệ thống, tránh đầu tư riêng lẻ, thiếu đồng bộ.
Bí thư Tỉnh ủy giao các sở, ngành xây dựng kế hoạch tổng thể, xác định rõ thứ tự ưu tiên và phân kỳ đầu tư phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực. Mỗi dự án phải làm rõ quy mô, nguồn vốn, hiệu quả đầu tư cũng như phương án quản lý, vận hành sau khi hoàn thành nhằm bảo đảm hiệu quả lâu dài.
Đối với Bến thuyền Vân Long, người đứng đầu Tỉnh ủy Ninh Bình yêu cầu tiếp tục nghiên cứu kỹ loại hình đầu tư, hình thức quản lý và phương án khai thác. Phương án được lựa chọn phải sử dụng hiệu quả nguồn lực Nhà nước, đồng thời có khả năng thu hút nguồn lực xã hội hóa, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch nhưng không làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái đất ngập nước, đa dạng sinh học và cảnh quan đặc trưng của Vân Long.
Bí thư Tỉnh ủy cũng đặc biệt lưu ý các sở, ngành và địa phương phải đánh giá kỹ tác động của các dự án đến đời sống người dân. Việc triển khai cần có giải pháp bảo đảm cuộc sống ổn định, tạo điều kiện để người dân tham gia vào các hoạt động dịch vụ, du lịch và được hưởng lợi từ các dự án thông qua những sinh kế bền vững.
Bí thư Tỉnh ủy giao các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tiếp thu đầy đủ các ý kiến, tiếp tục rà soát quy hoạch, hoàn thiện phương án đầu tư để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
