Lễ khai mạc Lễ hội Tây Thiên 2026 diễn ra trang trọng với chương trình nghệ thuật đặc sắc mang chủ đề “Linh thiêng Tây Thiên”. Sau chương trình, các đại biểu cùng Nhân dân thực hiện nghi lễ dâng hương tại đền Thỏng, chùa Thượng, đền Thượng và các di tích khu vực đền Thượng.
Lễ hội Tây Thiên Xuân Bính Ngọ 2026 diễn ra từ ngày 2-4/4/2026 (tức 15-17/2 âm lịch), gồm 2 phần chính là phần lễ và phần hội.
Phần lễ được tổ chức trang nghiêm với các nghi thức truyền thống như: Lễ cáo, rước kiệu, dâng hương và lễ tạ, thể hiện lòng thành kính của Nhân dân đối với Quốc Mẫu Tây Thiên.
Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động phong phú, gồm các hội thi, trò chơi, trò diễn dân gian gắn với đời sống cư dân nông nghiệp trồng lúa nước từ thời kỳ đầu dựng nước của các Vua Hùng... góp phần làm nổi bật bản sắc văn hóa các dân tộc và nâng cao trải nghiệm cho du khách khi về trẩy hội Tây Thiên.
Điểm mới của lễ hội năm nay là việc tổ chức theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó chính quyền xã Đại Đình trực tiếp đảm nhiệm vai trò tổ chức. Dù có sự thay đổi về phương thức, các nghi lễ truyền thống vẫn được gìn giữ nguyên vẹn, bảo đảm tính trang nghiêm, linh thiêng.
Lễ hội Tây Thiên là một phần quan trọng trong đời sống văn hóa tâm linh của Nhân dân các dân tộc xã Đại Đình và vùng lân cận nhằm tưởng nhớ, tri ân công đức to lớn của Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu - Chính Vương phi của Hùng Chiêu Vương thứ VII, người đã có công giúp Vua Hùng mở mang bờ cõi, dạy dân trồng lúa nước.
Đây cũng là dịp giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy niềm tự hào, tự tôn dân tộc trong các tầng lớp Nhân dân; đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh con người, văn hóa và tiềm năng du lịch của địa phương.
Lễ hội không chỉ là biểu tượng văn hóa truyền thống mà còn đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, hưởng thụ và sáng tạo văn hóa của Nhân dân.
Việc tổ chức lễ hội hằng năm bảo đảm trang nghiêm, đúng nghi thức truyền thống và quy định hiện hành có ý nghĩa quan trọng, góp phần thực hiện chủ trương xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Khu danh thắng Tây Thiên là quần thể kiến trúc cổ gồm chùa, đền, miếu, bia đá…, mang đậm dấu ấn lịch sử, văn hóa. Đại danh lam thắng cảnh Tây Thiên với núi cao, rừng thẳm, suối thác hữu tình còn là một trong những trung tâm Phật giáo hình thành sớm ở Việt Nam.
Năm 2015, Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Tây Thiên được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt; năm 2020, tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia./.