Quy hoạch cần chỉ rõ sản phẩm cuối cùng
Chiều 27/10, chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định Quy hoạch khoáng sản nhóm I thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, chiều 27/10, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chỉ rõ, những bất cập, vướng mắc của Quy hoạch 866 không chỉ xuất phát từ khâu lập quy hoạch mà còn từ tổ chức thực hiện.
Bởi vậy, quy hoạch phải đáp ứng bốn yêu cầu "đúng, trúng, khả thi và hiệu quả"; trong đó, hiệu quả là tiêu chí cuối cùng. Các địa phương cần đánh giá, so sánh hiệu quả kinh tế-xã hội giữa những phương án sử dụng đất và khai thác tài nguyên để lựa chọn phương án phù hợp.
Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý việc lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực tài chính, công nghệ, nhất là khả năng chế biến sâu. Quy hoạch cần chỉ rõ sản phẩm cuối cùng, mức độ chế biến và tiêu chuẩn chất lượng phải đạt đối với từng loại khoáng sản, thay vì chỉ nêu mục tiêu chung.
Các cơ sở chế biến phải được bố trí gắn với vùng nguyên liệu, tính toán kỹ điều kiện vận chuyển và chi phí đầu tư.
Với khoáng sản bô-xít, Phó Thủ tướng Thường trực thống nhất nguyên tắc khoanh định khu vực quy hoạch theo phạm vi phân bố thân quặng trên cơ sở kết quả điều tra, đánh giá và thăm dò, vừa bảo vệ tài nguyên vừa đáp ứng định hướng phát triển công nghiệp khai thác, chế biến.
Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh phải khẩn trương tháo gỡ vướng mắc, đưa các dự án đủ điều kiện vào hoạt động, tránh lãng phí nguồn lực nhưng không có nghĩa là hợp thức hóa sai phạm. Các vi phạm đã được cơ quan có thẩm quyền xác định vẫn phải xử lý theo pháp luật; việc điều chỉnh quy hoạch không thay thế trách nhiệm xử lý vi phạm.
Các định hướng khai thác, chế biến cũng được yêu cầu rà soát phù hợp với đặc điểm từng loại khoáng sản. Bộ Công Thương nghiên cứu, tiếp thu kiến nghị về crômit, gắn khai thác với chế biến và sử dụng hiệu quả tài nguyên.
Việc cấp phép thăm dò, khai thác titan mới phải gắn với chế biến sâu, hướng tới sản xuất pigment; doanh nghiệp phải có năng lực đầu tư cơ sở chế biến, sử dụng công nghệ tiên tiến và đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường. Cần hạn chế, tiến tới chấm dứt khai thác các mỏ titan chất lượng thấp, phân tán, nhỏ lẻ; nghiên cứu phát triển các cụm mỏ để đầu tư đồng bộ từ khai thác đến chế biến.
Đối với quy hoạch than phải thống nhất với các quy hoạch về năng lượng và điện lực quốc gia, đáp ứng nhu cầu than cho sản xuất điện và có quy định chuyển tiếp đối với những dự án đang triển khai.
Hoạt động khai thác các loại khoáng sản phải gắn với cơ sở chế biến hoặc địa chỉ sử dụng, chú trọng thu hồi khoáng sản có ích đi kèm, sử dụng công nghệ tiên tiến và phát triển kinh tế tuần hoàn theo tinh thần Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu bổ sung bảng cân đối khai thác, chế biến, sử dụng các khoáng sản chủ yếu, bảo đảm phù hợp với khả năng cung ứng nguyên liệu và nhu cầu thực tế; không đặt thêm điều kiện cấp phép trái quy định pháp luật.
Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ quy hoạch
Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Công Thương khẩn trương hoàn thiện hồ sơ quy hoạch để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt. Trong đó, phải rà soát, bảo đảm sự thống nhất về nội dung, số liệu giữa Tờ trình, dự thảo Quyết định phê duyệt quy hoạch, báo cáo thuyết minh, các phụ lục, bản đồ và cơ sở dữ liệu, nhất là những thông tin về tài nguyên, trữ lượng, tọa độ, công suất và địa danh hành chính.
Kiến nghị của các bộ, ngành, địa phương phải được nghiên cứu, tiếp thu tối đa nếu có căn cứ; những nội dung chưa thể tiếp thu phải giải trình rõ lý do, tiếp tục trao đổi khi còn ý kiến khác nhau.
Các bộ, ngành, địa phương gửi bằng văn bản những ý kiến khác với dự thảo hoặc kiến nghị bổ sung đã nêu tại cuộc họp về Bộ Công Thương để hoàn thiện hồ sơ, trình chậm nhất ngày 31/10/2026.
Bộ trưởng Bộ Công Thương chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác của nội dung và hồ sơ trình. Chính phủ sẽ khẩn trương thực hiện các thủ tục theo quy định sau khi nhận đủ hồ sơ đáp ứng yêu cầu, phấn đấu hoàn thành việc xem xét, phê duyệt quy hoạch trong tháng 11/2026. Đồng thời, phải xây dựng kế hoạch thực hiện quy hoạch để ban hành theo thẩm quyền ngay sau khi được phê duyệt.
