Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2025 Thủ tướng giao cho 16 đơn vị thuộc Tổ công tác số 2 là hơn 253.255 tỷ đồng, chiếm 30,66% tổng kế hoạch cả nước (khoảng 825.992 tỷ đồng). Đến ngày 6/5/2025, các đơn vị đã phân bổ được 250.126 tỷ đồng, đạt 98,76% kế hoạch. Trong đó, 4/7 bộ, cơ quan Trung ương và 5/9 địa phương đã phân bổ đủ 100% vốn được giao.
Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân thực tế của các đơn vị này mới chỉ đạt 15,41%, thấp hơn mức bình quân cả nước (15,56%) tính đến 30/4/2025. Một số địa phương có tỷ lệ giải ngân khá như Phú Thọ (46,71%), Thanh Hóa (39,02%), Hà Tĩnh (29,43%)... Trong khi đó, hai đơn vị có tổng số vốn giải ngân lớn nhất là Bộ Xây dựng (11.829 tỷ đồng) và Hà Nội (9.586 tỷ đồng), chiếm lần lượt 9,2% và 7,5% cả nước.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chưa phân bổ hoặc giải ngân chậm cần thẳng thắn báo cáo rõ nguyên nhân, làm rõ các khó khăn cả về khách quan lẫn chủ quan. “Những đơn vị triển khai chậm không có lý do xác đáng sẽ phải kiểm điểm trách nhiệm”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh. Đồng thời, ông đề nghị sớm thực hiện điều chuyển vốn từ nơi không có khả năng giải ngân sang các địa phương có nhu cầu và tỷ lệ giải ngân tốt để tăng hiệu quả sử dụng vốn.
Tại cuộc họp, nhiều đơn vị như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP HCM đã nêu ra loạt vướng mắc như chậm phê duyệt quy hoạch, kéo dài thời gian chuẩn bị dự án, vướng đền bù, giải phóng mặt bằng, đánh giá tác động môi trường, hay chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Một số địa phương cũng báo cáo về tình trạng thiếu vật liệu xây dựng như cát do liên quan đến điều tra cấp phép, khai thác.
Các ý kiến kiến nghị nhiều giải pháp, trong đó có điều hòa, điều chuyển vốn giữa các dự án; giảm hoặc hoàn trả phần vốn chương trình mục tiêu quốc gia không có nhu cầu sử dụng; tăng vốn cho các dự án phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà khẳng định những vướng mắc thể chế trước tháng 4/2025 cơ bản đã được tháo gỡ theo tinh thần phân cấp mạnh mẽ: “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Do vậy, các vướng mắc còn tồn tại chủ yếu thuộc khâu tổ chức thực hiện và năng lực triển khai của từng đơn vị.
Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan cập nhật chính xác số liệu, phân tích nguyên nhân chậm trễ, đề xuất biện pháp xử lý cụ thể. Đồng thời, chỉ đạo Bộ Xây dựng, Đại học Quốc gia TP HCM sớm giải quyết dứt điểm các vướng mắc về quy hoạch 1/500; yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm rõ việc đề xuất trả lại hơn 3.800 tỷ đồng vốn do không giải ngân hết.
Các đơn vị như tỉnh Quảng Trị, Đại học Quốc gia Hà Nội được yêu cầu rà soát và tập trung tháo gỡ khó khăn cụ thể, tránh tình trạng dàn trải, trì trệ kéo dài.
