Giữa đại ngàn Tu Mơ Rông, nơi hơn 95% dân số là đồng bào Xơ Đăng sinh sống, tháng Bảy năm nay mang một ý nghĩa đặc biệt. Không chỉ là mùa của những nén hương tri ân, những chuyến thăm hỏi hay những bó hoa dâng lên các anh hùng liệt sĩ, mà còn là hành trình lặng lẽ đi tìm và thực hiện những điều ước giản dị của các gia đình người có công với cách mạng.
Điều ước dưới mái nhà của Mẹ Việt Nam Anh hùng
Trên địa bàn xã hiện có 45 gia đình người có công. Mỗi gia đình là một phần ký ức của dân tộc, nơi lưu giữ những câu chuyện về sự hy sinh, lòng quả cảm và những cống hiến thầm lặng cho độc lập, tự do của đất nước.
Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026), xã Tu Mơ Rông triển khai chương trình "Ước nguyện tháng Bảy - Một ước nguyện, một việc làm". Thay vì trao những phần quà giống nhau như nhiều năm trước, địa phương lựa chọn một cách làm giàu tính nhân văn hơn, lắng nghe để biết người có công thực sự cần gì, từ đó chung tay giúp họ biến mong ước thành hiện thực.
Những ngày đầu tháng Bảy, từng tổ công tác mang theo "Phiếu Ước nguyện tháng Bảy" đến gõ cửa từng gia đình chính sách. Mỗi tờ phiếu không chỉ để ghi nhận một nhu cầu, mà còn là sự trân trọng dành cho những người đã cống hiến cả tuổi thanh xuân cho Tổ quốc.
Qua tổng hợp, 45 gia đình gửi về chương trình 45 điều ước. Không có những mong muốn lớn lao hay đòi hỏi vật chất xa vời. Đó chỉ là một mái nhà không còn dột nát mỗi khi mưa xuống, vài nghìn cây cà phê để gây dựng sinh kế, chiếc giường mới, vật dụng sinh hoạt hay một lần được khám sức khỏe. Những điều ước bình dị ấy lại khiến nhiều người không khỏi xúc động, bởi phía sau mỗi mong muốn là những tháng năm lặng lẽ vượt qua khó khăn sau chiến tranh.
Những ngày giữa tháng 7, căn nhà nhỏ của Mẹ Việt Nam Anh hùng Y Tría, 89 tuổi, ở thôn Mô Pả, bỗng đông vui hơn thường lệ. Gần 20 cán bộ xã, lực lượng công an và đoàn viên thanh niên cùng nhau tháo dỡ mái tôn cũ, vận chuyển vật liệu, sửa chữa những hạng mục đã xuống cấp sau nhiều năm hứng chịu mưa nắng.
Trong "Phiếu Ước nguyện tháng Bảy", Mẹ Y Tría chỉ viết một mong muốn rất giản dị, được sửa lại mái nhà để không còn lo lắng mỗi khi mùa mưa về. Không cần chờ đợi lâu, điều ước ấy nhanh chóng được hiện thực hóa. Chỉ sau một buổi sáng, mái nhà cũ kỹ đã được thay mới, căn nhà trở nên vững chãi hơn. Nhưng điều khiến Mẹ xúc động hơn cả không chỉ là mái tôn mới, mà là hình ảnh những người trẻ, những cán bộ địa phương cùng chung tay giúp đỡ bằng tất cả sự kính trọng và yêu thương.
Ông A Phước, con trai Mẹ Việt Nam Anh hùng Y Tría, nghẹn ngào chia sẻ: "Nhiều năm qua, chính quyền địa phương luôn quan tâm, thăm hỏi, tặng quà và chăm sóc sức khỏe cho Mẹ. Khi cán bộ xã đến ghi nhận nguyện vọng nhân dịp 27/7, gia đình chỉ mong sửa lại những chỗ hư hỏng của căn nhà. Không ngờ chỉ sau ít ngày, điều ước ấy đã thành hiện thực. Chúng tôi thật sự xúc động khi nguyện vọng được lắng nghe và thực hiện đúng dịp Ngày Thương binh - Liệt sĩ".
Gieo những mầm xanh của nghĩa tình
Không chỉ có mái nhà của Mẹ Y Tría được sửa chữa, chương trình còn mang đến niềm vui cho bệnh binh A Thắm, ở cùng thôn Mô Pả. Điều ông mong mỏi nhất là có cây giống để phát triển kinh tế gia đình.
Ngay sau khi tiếp nhận nguyện vọng, địa phương đã hỗ trợ 1.000 cây cà phê giống, đồng thời huy động hơn 150 cán bộ, công chức, chiến sĩ lực lượng vũ trang cùng người dân đến tận rẫy đào hố, vận chuyển cây và xuống giống. Chỉ trong một buổi sáng, cả khu vườn phủ kín màu xanh của những cây cà phê non. Đó không chỉ là những cây giống, mà còn là niềm tin, là hy vọng về một cuộc sống ổn định hơn trong tương lai.
"Trước đây địa phương vận động phát triển vùng cà phê, gia đình không đăng ký vì tuổi đã cao, không có người trồng và chăm sóc. Nay điều ước được lắng nghe, không chỉ được hỗ trợ cây giống mà còn có rất đông cán bộ, chiến sĩ và bà con đến giúp đào hố, trồng cây. Gia đình vô cùng biết ơn trước tình cảm của mọi người", ông A Thắm xúc động nói.
Ông Võ Trung Mạnh - Bí thư Đảng ủy xã Tu Mơ Rông chia sẻ: “Điều đặc biệt của chương trình nằm ở chỗ mỗi sự hỗ trợ đều xuất phát từ chính nhu cầu của người được tri ân. Chúng tôi không muốn tri ân theo cách trao cùng một món quà cho tất cả mọi người. Mỗi gia đình có hoàn cảnh khác nhau, vì vậy cần được lắng nghe để biết họ cần gì nhất. Có người mong sửa căn nhà, có người cần cây giống, cũng có gia đình chỉ mong được khám sức khỏe hoặc giúp những công việc thường ngày. Khi giúp đúng điều họ mong muốn, sự tri ân mới thực sự chạm đến trái tim".
Để hiện thực hóa chương trình, từng điều ước sau khi được ghi nhận đều được phân công cho các cơ quan, đoàn thể hoặc lực lượng vũ trang trực tiếp thực hiện, với quyết tâm không để bất kỳ nguyện vọng chính đáng nào của người có công bị bỏ lại phía sau.
Theo kế hoạch, toàn bộ 45 điều ước của 45 gia đình người có công sẽ hoàn thành ngay trong tháng 7. Song song với đó, xã Tu Mơ Rông còn tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa như khám sức khỏe miễn phí cho gia đình chính sách, "Bữa cơm tri ân", thăm hỏi, tặng quà và nhiều hoạt động đền ơn đáp nghĩa khác.
Ở Tu Mơ Rông, tháng Bảy không chỉ được nhắc nhớ bằng những nghi lễ tưởng niệm, mà còn được viết tiếp bằng những việc làm cụ thể. Mỗi mái nhà được sửa, mỗi cây cà phê được trồng, mỗi bữa cơm được sẻ chia đều là lời tri ân sâu nặng dành cho những người đã hy sinh và cống hiến cho Tổ quốc. Đó cũng là cách để đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" không chỉ được lưu giữ trong ký ức, mà tiếp tục được lan tỏa bằng những hành động đầy trách nhiệm, nghĩa tình giữa cuộc sống hôm nay.