Là điểm bắt đầu của cao tốc Bắc - Nam phía Đông, dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng có tổng mức đầu tư 11.029 tỷ đồng, được đầu tư theo phương thức đối tác công tư PPP.
Được khởi công từ ngày 21/4/2024, tuyến cao tốc kết nối trực tiếp với 3 cửa khẩu quốc tế là Hữu Nghị, Cốc Nam và Tân Thanh; thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.
Nhằm đảm bảo mục tiêu thông tuyến trong năm 2025, doanh nghiệp dự án đã tiến hành ký cam kết tiến độ với các nhà thầu theo từng tuần.
Nhiều khó khăn bủa vây
Thông tin từ Ban điều hành dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng cho biết, hiện toàn dự án đã huy động 2.647 nhân sự, 1.213 thiết bị và triển khai 141 mũi thi công trên 4 gói thầu.
Sản lượng thi công đạt 2.150 tỷ đồng, tương đương 43% giá trị hợp đồng. Sản lượng trong năm 2025 phấn đấu đạt 5.062 tỷ đồng, hoàn thành thông tuyến trên lớp bê tông nhựa 50,6/59,57 km.
Các nhà thầu hiện đang tập trung huy động toàn lực nhân lực và thiết bị, thực hiện đúng tinh thần “mặt bằng bàn giao tới đâu, khẩn trương triển khai thi công tới đó”. Năm 2025, dự án đặt mục tiêu hoàn thành thông tuyến trên lớp bê tông nhựa.
Về công tác giải phóng mặt bằng, đến nay tỉnh Lạng Sơn đã bàn giao được 546,08/557,69 ha (đạt 97,92%) diện tích mặt bằng sạch. Tuyến chính đã bàn giao 57,16/59,758 km.
Tuy nhiên mặt bằng bàn giao còn tình trạng "xôi đỗ", không liền tuyến, nhiều đoạn mặt bằng đã bàn giao nhưng nhà thầu không thể tiếp cận thi công do vướng một số hộ chưa bàn giao mặt bằng nằm giữa tuyến.
Toàn tuyến còn khoảng 102 hộ dân chưa di dời để bàn giao mặt bằng cho dự án. Mặc dù phần lớn hộ dân đã đồng thuận di dời đến nơi tạm cư để chờ khu tái định cư hoàn thiện nhưng việc di dời triển khai rất chậm.
Tỉnh Lạng Sơn phấn đấu hoàn thành trước ngày 5/8/2025 nhưng phía doanh nghiệp dự án đánh giá sớm nhất trong tháng 8/2025 mới có thể giải quyết dứt điểm.
Ngoài ra còn hơn 32 vị trí có công trình điện, viễn thông, tín hiệu đường sắt, nước sạch... chưa được xử lý đã ảnh hưởng tới tiến độ thi công.
Về bãi đổ thải, dù đã có 43 vị trí bãi thải được phê duyệt; tổng dung tích đạt 6,65 triệu m³ nhưng hiện còn 8 vị trí chưa được bàn giao.
Trong đó nhiều vị trí đang tồn tại vướng mắc do tranh chấp, khiếu nại hoặc chưa thống nhất với người dân, ảnh hưởng đến kế hoạch đổ thải của Nhà thầu.
Công suất khai thác các mỏ vật liệu còn hạn chế, cự ly vận chuyển xa chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ.
Hiện nay có tình trạng tăng giá bán vật liệu tại một số mỏ cao hơn so với giá vật liệu xây dựng do Sở Xây dựng công bố và đang làm ảnh hưởng trực tiếp đến việc tập kết, triển khai thi công của các nhà thầu.
Không để xảy ra bất kỳ sự chậm trễ nào
Kiểm tra hiện trường dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng ngày 2/8, ông Hồ Minh Hoàng - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả khẳng định, các dự án PPP đòi hỏi nguồn lực tài chính vững mạnh và năng lực thi công cao.
Vì vậy bất cứ nhà thầu nào không đáp ứng đủ tiêu chuẩn đều sẽ bị cắt giảm khối lượng công việc để tránh ảnh hưởng tiến độ chung.
“Phải sòng phẳng tuyệt đối giữa các nhà đầu tư, nhà thầu trong mọi giai đoạn của dự án. Không để bất kỳ sự chậm trễ nào làm tổn hại uy tín của Đèo Cả” ông Hoàng khẳng định.
Liên quan tới những vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, ông Hồ Minh Hoàng yêu cầu xác lập rõ 2% mặt bằng chưa được bàn giao, kèm danh mục cụ thể các hạng mục chưa hoàn thành để kịp báo cáo lên các cấp có thẩm quyền.
Nếu không xử lý dứt điểm phần việc này, dự án sẽ không thể thông tuyến dù địa phương có nỗ lực đến đâu và thời tiết có thuận lợi đến mức nào.
Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả nhắc lại quan điểm của Thủ tướng về “lợi ích hài hòa, rui ro chia sẻ”. Thực tế hiện nay, các nhà đầu tư và nhà thầu đã cam kết chịu rủi ro suốt vòng đời dự án PPP.
Trong khi cơ chế hỗ trợ, bù đắp chi phí từ phía Nhà nước vẫn chưa tương xứng, đặc biệt khi tốc độ thi công rút ngắn và thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng.
Để bảo đảm tiến độ cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng, đặc biệt là mục tiêu thông xe toàn tuyến trên 1 lớp bê tông nhựa trước ngày 19/12/2025; doanh nghiệp dự án kiến nghị chính quyền tỉnh Lạng Sơn khẩn trương hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng và di dời toàn bộ hạ tầng kỹ thuật còn lại trước ngày 5/8.
Bàn giao đầy đủ các vị trí bãi đổ thải đã được UBND tỉnh chấp thuận trước ngày 5/8 để đáp ứng yêu cầu về tổ chức thi công.
Phê duyệt chính thức, dứt điểm các phương án bồi thường, tái định cư đối với diện tích giải phóng mặt bằng bổ sung và các bãi đổ thải.
Từ đó làm cơ sở để hoàn trả chi phí Doanh nghiệp dự án đã tạm ứng cho các Trung tâm phát triển quỹ đất của các huyện trong tháng 7/2025.
UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan liên quan nhanh chóng kiện toàn, ổn định tổ chức bộ máy chính quyền theo mô hình hai cấp.
Đồng thời ban hành các chỉ đạo thống nhất, kịp thời đến chính quyền các xã có tuyến cao tốc đi qua nhằm tránh gián đoạn trong công tác phối hợp thực hiện giải phóng mặt bằng, đảm bảo thông suốt về đầu mối và trách nhiệm trong quá trình triển khai tại các xã mới thành lập.
Đẩy nhanh thủ tục nâng công suất khai thác của các mỏ vật liệu làm cơ sở để các mỏ nâng công suất kịp thời cung cấp vật liệu cho dự án.
