Tại “Lễ khai trương sàn giao dịch carbon trong nước” ngày 29/6, sản phẩm đầu tiên được đưa vào giao dịch là hạn ngạch phát thải khí nhà kính, mã VN2025. Đây là loại hạn ngạch quy định lượng khí nhà kính tối đa mà một quốc gia, ngành công nghiệp hoặc doanh nghiệp được phép phát thải trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một năm.
Theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính giai đoạn 2025 - 2026 dành cho ba lĩnh vực nhiệt điện, sản xuất sắt thép và xi măng là hơn 511 triệu tấn CO2e.
Trên cơ sở hạn ngạch được phân bổ, doanh nghiệp phát thải vượt mức quy định sẽ phải mua thêm hạn ngạch từ các doanh nghiệp có lượng phát thải thấp hơn hoặc sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ, với mức bù trừ tối đa bằng 30% hạn ngạch phát thải.
Theo quy định, doanh nghiệp tham gia thị trường sẽ sử dụng tài khoản mở tại các công ty chứng khoán được chấp thuận để thực hiện giao dịch hạn ngạch. Quy trình mua bán được vận hành tương tự thị trường chứng khoán, trong đó kết quả giao dịch được xác nhận ngay sau khi khớp lệnh và doanh nghiệp được cung cấp sao kê định kỳ về tiền và lưu ký hạn ngạch.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), việc đưa sàn giao dịch carbon trong nước vào vận hành là sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường hiện đại, đồng thời đánh dấu bước phát triển mới của thị trường tài chính Việt Nam theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.
Đây vừa là công cụ kinh tế giúp doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm phát thải, vừa là cấu phần mới của hệ sinh thái tài chính xanh, mở ra kênh huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững, từng bước tiếp cận thông lệ quốc tế trong phát triển thị trường vốn và thị trường môi trường.
Sàn giao dịch carbon dự kiến thí điểm đến năm 2028, sau đó vận hành chính thức từ năm 2029. Trong giai đoạn thí điểm, doanh nghiệp giao dịch trên sàn được miễn phí dịch vụ.
