Dù băn khoăn vì cho rằng mức hưởng còn thấp, cơ quan bảo hiểm khẳng định cách tính đã đúng quy định hiện hành.
Sau gần 31 năm đứng lớp, bà Thu – một giáo viên mầm non tại Lâm Đồng chính thức nghỉ hưu từ tháng 9/2025 với mức lương hưu khoảng 7,8 triệu đồng mỗi tháng.
Bà Thu sinh tháng 12/1968, bắt đầu công tác trong ngành giáo dục từ tháng 9/1989. Tuy nhiên, thời gian tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) chính thức của bà được tính từ ngày 1/1/2001. Đến năm 2016, bà được cơ quan chức năng cho truy đóng BHXH giai đoạn từ 1/1/1995 đến 31/12/2000, nâng tổng thời gian tham gia BHXH lên 30 năm 8 tháng.
Theo tính toán của cơ quan bảo hiểm, với thời gian đóng BHXH trên, tỷ lệ hưởng lương hưu của bà đạt mức tối đa 75%. Mức lương hưu hàng tháng được xác định khoảng 7,8 triệu đồng.
Tuy nhiên, bà Thu cho rằng cách tính bình quân tiền lương đóng BHXH khiến mức lương hưu của mình thấp hơn kỳ vọng. Theo bà, nếu chỉ tính bình quân tiền lương của 6 năm cuối đóng BHXH, mức lương hưu có thể cao hơn so với việc cộng cả giai đoạn truy đóng trước đó.
Trả lời về vấn đề này, Bảo hiểm xã hội tỉnh Lâm Đồng cho biết bà Thu có hai giai đoạn đóng BHXH với cơ chế tiền lương khác nhau. Trong đó: 6 năm (1995–2000) truy đóng BHXH theo mức tiền lương do người sử dụng lao động quyết định; 24 năm 8 tháng (2001–2025) đóng BHXH theo hệ số tiền lương do Nhà nước quy định.
Theo quy định tại Thông tư 12/2025/TT-BNV, với người lao động có cả hai giai đoạn đóng BHXH theo hai chế độ tiền lương khác nhau, mức bình quân tiền lương làm căn cứ tính lương hưu phải được tính trên toàn bộ thời gian đóng BHXH của từng giai đoạn.
Cụ thể, tiền lương bình quân của bà Thu được xác định bằng:
(Tổng tiền lương của 6 năm đầu truy đóng BHXH + tổng tiền lương của 6 năm cuối đóng BHXH) / 144 tháng (12 năm).
Từ kết quả này, mức lương hưu 7,8 triệu đồng/tháng của bà Thu được xác định là phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.
Theo các chuyên gia, cách tính lương hưu của người lao động khu vực nhà nước và khu vực tư nhân có sự khác biệt nhất định. Trong nhiều trường hợp, lao động khu vực công được tính bình quân tiền lương của những năm cuối, trong khi ở khu vực tư nhân mức bình quân được tính trên toàn bộ thời gian đóng BHXH, khiến không ít trường hợp lương hưu khá thấp.
Một ví dụ khác là trường hợp ông Đạt – người nghỉ hưu sớm vào tháng 5/2025 do suy giảm sức khỏe 81%. Sau 24 năm 11 tháng đóng BHXH, vì nghỉ hưu trước tuổi nên tỷ lệ hưởng lương hưu của ông bị giảm còn 40% mức bình quân tiền lương đóng BHXH.
Khi tính bình quân toàn bộ thời gian tham gia BHXH, mức lương làm căn cứ của ông chỉ khoảng 4,32 triệu đồng, khiến lương hưu hàng tháng chỉ hơn 1,73 triệu đồng.
Tuy nhiên, theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội Việt Nam, mức lương hưu tối thiểu bằng mức lương cơ sở. Vì vậy, ngân sách nhà nước đã bù thêm 610.000 đồng mỗi tháng để bảo đảm ông Đạt nhận mức lương hưu tối thiểu 2,34 triệu đồng/tháng.
