Lễ hội Động Tiên - Chợ quê Hàm Yên là lễ hội truyền thống lớn nhất trong năm của đồng bào các dân tộc huyện Hàm Yên được tổ chức vào mùng 9 tháng Giêng (Âm lịch) hàng năm tại Khu di tích danh thắng quốc gia Động Tiên thuộc xã Yên Phú với mong ước một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, nhà nhà ấm no hạnh phúc.
Lễ hội được tổ chức vào mùng 9 tháng Giêng (Âm lịch) hàng năm tại Khu di tích danh thắng quốc gia Động Tiên thuộc xã Yên Phú.
Lễ hội Động Tiên mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện lòng thành kính với thần linh và tổ tiên. Mở đầu lễ hội là các nghi thức trang nghiêm tại đình Động Tiên, nơi cộng đồng dân cư gửi gắm những lời cầu nguyện cho một năm mới an lành, mùa màng bội thu.
Nghi thức rước lễ dâng hương Động Tiên.
Điểm nhấn của phần lễ là nghi thức "rước lễ dâng hương Động Tiên", diễn ra tại danh thắng nổi tiếng thuộc xã Yên Phú, huyện Hàm Yên của Tuyên Quang. Năm nay, phần rước lễ được tổ chức với sự tham gia của 18 xã, thị trấn trong huyện, tái hiện một nghi lễ cổ truyền trang trọng, đầy tinh thần đoàn kết.
Đoàn rước sẽ cung nghinh mâm lễ từ đỉnh Động Tiên xuống núi, dâng lên những lễ vật đặc trưng thể hiện tấm lòng thành kính của người dân. Sau khi hoàn tất các nghi thức tế lễ, du khách sẽ được phát lộc, mang theo lời chúc bình an, phúc lộc đầu xuân.
Phần hội của lễ hội Động Tiên mang đến không khí sôi động và sắc màu văn hóa rực rỡ. Những trò chơi dân gian như đánh cờ người, bịt mắt bắt dê, đánh quay và thi đấu bóng chuyền góp phần bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc Mường, Tày, Dao…
Cảnh đẹp hoang sơ của thiên nhiên.
Đến đây du khách còn được tham gia những môn thể thao dân tộc độc đáo như chọi dê, leo núi, múa khèn Mông và vẽ tranh phong cảnh. Những hoạt động này giúp du khách thấu hiểu sâu sắc đời sống tinh thần của người dân địa phương, đồng thời kết nối lễ hội truyền thống với sự phát triển du lịch cộng đồng.
Chị Trần Nguyễn Khánh Châu (du khách từ Hà Nội) chia sẻ: “Lễ hội Động Tiên mang đậm dấu ấn tín ngưỡng. Bản thân tôi cũng như tất cả mọi người đến lễ hội với tâm trạng rất vui tươi, phấn khởi, náo nức và có rất nhiều hy vọng, hy vọng một năm mới an khang thịnh vượng, một năm mới đầy đủ ấm no, hạnh phúc, nhiều sức khỏe và mọi nhà được bình an".
Tại Lễ hội Động Tiên, du khách còn được tham dự Hội chợ quê với những sản vật nổi tiếng của huyện như: Cam sành Hàm, tinh dầu, xà phòng làm từ cam; rượu Cham Chu Ba núi Bảy Đèo của đồng bào Dao Tiền, xã Minh Hương chưng cất từ men lá rừng Cham Chu; nhấm nháp thịt trâu khô xã Yên Phú, đặc sản chế biến từ vịt bầu Minh Hương; cơm lam từ gạo nếp, gạo tám thơm của Phù Lưu, Minh Hương; món cá chép ruộng đặc sản của Nhân Mục; rượu tầm gửi cây nghiến của đồng bào Dao Đỏ xã Minh Khương…; Du khách còn có thể mua các dược liệu quý của đồng bào dân tộc xã Bạch Xa, Minh Dân, mật ong rừng xã Yên Thuận, Minh Khương, Bạch Xa, Thành Long ..; bánh sừng bò, rau dớn nộm, thịt lợn muối chua, đồ thổ cẩm...về làm quà.
Lễ hội Động Tiên – Hàm Yên đã góp phần bảo tồn những nét đẹp truyền thống và bản sắc văn hóa, là điểm đến hấp dẫn của du khách, trải nghiệp cuộc sống và tìm hiểu về mảnh đất con người nơi đây mỗi độ xuân về.
