Trung Quốc đã trở thành nhà cung cấp hàng hóa lớn nhất của Nga, nhưng theo báo cáo của The Moscow Times ngày 20/1, dẫn số liệu từ Viện Gaidar, các sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc vẫn chưa thể hoàn toàn thay thế thiết bị và nguyên liệu thô từ phương Tây, vốn đã bị cấm vận bởi các lệnh trừng phạt.
Đường cao tốc sân bay được trang trí bằng quốc kỳ Nga và Trung Quốc để chào đón Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Chen Boyuan
Quan hệ thương mại giữa hai quốc gia này đang gặp khó khăn bởi các vấn đề thanh toán, trong bối cảnh phương Tây gia tăng trừng phạt Nga nhằm đáp trả cuộc xung đột toàn diện tại Ukraine.
Hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc đã phần nào bù đắp thiệt hại của Nga trong một số lĩnh vực quan trọng. Cụ thể, các sản phẩm thiết bị y tế và quang học từ Trung Quốc tăng thêm 1,3 tỷ USD mỗi năm so với năm 2021, tuy nhiên chỉ đáp ứng được 60% lượng hàng hóa từ châu Âu trước khi bị cấm vận.
Đối với nhựa và polyme, nhập khẩu từ Trung Quốc tăng 1,6 tỷ USD nhưng chỉ thay thế được 40% nguồn cung từ EU. Trong khi đó, thiết bị cơ khí bù đắp được 60% tổn thất, nhưng thiết bị điện tử chỉ đạt mức thay thế dưới 25%.
Một số lĩnh vực khác, sự hỗ trợ của Trung Quốc không đạt kỳ vọng. Ví dụ, lượng máy bay nhập khẩu từ châu Âu giảm 3,1 tỷ USD mỗi năm, trong khi Trung Quốc chỉ cung cấp 201 triệu USD, chiếm vỏn vẹn 7% lượng thiếu hụt. Trong lĩnh vực dược phẩm, Trung Quốc chỉ cung cấp 108 triệu USD mỗi năm, so với mức 9,3 tỷ USD của EU trước chiến tranh.
Dù thương mại giữa hai nước ban đầu tăng trưởng mạnh mẽ, nhưng đến nay đã chững lại. Sau khi tăng 30% vào năm 2022 và 26% vào năm 2023, kim ngạch thương mại song phương chỉ tăng 1,9% trong năm 2024, đạt 244,8 tỷ USD.
Xuất khẩu từ Trung Quốc sang Nga tính bằng nhân dân tệ chỉ tăng 5%, so với mức tăng 53% năm trước đó, trong khi nhập khẩu từ Nga chỉ tăng 1%.
Theo Reuters, xuất khẩu dầu thô từ Nga sang Trung Quốc đạt mức cao kỷ lục vào năm 2024, tăng 1% so với năm 2023. Tuy nhiên, các số liệu thương mại rộng hơn tiếp tục nhấn mạnh những giới hạn trong chiến lược Nga xoay trục sang Trung Quốc nhằm giảm thiểu tác động từ các lệnh trừng phạt của phương Tây.
Dũng Phan (Theo Kyiv Independent)
