Đường rộng - đèn sáng - đời sống đổi thay
Theo báo cáo tổng kết giai đoạn 2021–2025 về Chương trình xây dựng Nông thôn mới (NTM) tỉnh Thanh Hóa, toàn tỉnh hiện có 4 huyện và 125 xã đạt chuẩn NTM nâng cao. Cùng với đó, 33 xã và 629 thôn, bản đã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu; 645 sản phẩm OCOP (sản phẩm nông nghiệp – đặc sản địa phương) đã được công nhận — phản ánh sự chuyển dịch mạnh mẽ trong sản xuất, kinh tế nông thôn.
Chỉ riêng trong năm 2024, Thanh Hóa cũng ghi nhận thêm 6 xã được công nhận NTM nâng cao ở các huyện như Triệu Sơn, Quảng Xương, Thọ Xuân. Những con số ấy không chỉ là báo cáo mà là minh chứng rõ nét: nông thôn xứ Thanh đang thay đổi từng ngày, từ hình ảnh tới đời sống.
Ở xã vừa mới được công nhận NTM nâng cao, bà Nguyễn Thị Hoa, xã Thọ Ngọc, tỉnh Thanh Hoá là một nông dân có nhà ngay mặt đường mới nhựa hóa, vẫn chưa hết ngỡ ngàng: “Trước đây đường đất gập ghềnh, mưa thì trơn lầy, mùa nắng bụi bay mịt mù. Giờ đường nhựa, có điện chiếu sáng, cống rãnh, sạch sẽ con cháu đi học, người già đi chợ, đi trạm y tế đều dễ dàng. Quê mình khang hơn hẳn.”
Không chỉ đường sá, nhà cửa được sửa sang khang trang hơn. Có những gia đình ở vùng thấp, trước từng lo sập, lo lụt nay nhà kiên cố, mái chống dột, tường vững chãi. Chỉ cần nhìn một vòng thôn xóm, ai cũng dễ nhận ra: “quê mới” đúng nghĩa sạch đẹp, tiện nghi, đáng sống.
Anh Lê Văn Cường, nông dân ở xã Yên Định, nơi đã hoàn thành NTM nâng cao kể: “Nhà nước hỗ trợ kênh mương, thủy lợi, đường giao thông; còn hỗ trợ giống cây con, con giống, phân bón, kỹ thuật cho bà con. Nhờ đó sản xuất ổn định, thu nhập khá hơn; không ít người trong thôn thoát nghèo, sửa sang lại nhà cửa. Trẻ con đỡ phải bỏ học vì đường đến trường gần hơn, nhà cửa khang trang hơn lòng vui lắm.”
Những chia sẻ giản dị mà chân thành ấy từ bà con, từ người lao động chính là minh chứng sống rằng, NTM nâng cao không phải là chuyện “đánh nhãn” để lấy thành tích, mà là nâng đời sống, nâng niềm tin, nâng hy vọng.
Việc Thanh Hóa đạt 125 xã NTM nâng cao không tự nhiên mà có đó là nhờ một kế hoạch đồng bộ: đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi, hệ thống chiếu sáng, nhà văn hóa, cơ sở y tế, trường học, kênh rãnh, hệ thống xử lý rác; đồng thời vận động bà con hiến đất, góp sức cùng nâng cấp cơ sở vật chất.
Nhiều “khu dân cư kiểu mẫu” với con đường bê tông, đèn đường, cây xanh, cột điện hoa, hệ thống thu gom rác xuất hiện khắp các huyện miền núi lẫn đồng bằng, thể hiện quyết tâm của chính quyền và cộng đồng.
Hệ thống thủy lợi, kênh mương, hệ thống cấp thoát nước, đường nội đồng - bước qua mùa mưa, lũ, người dân không còn lo lụt, đường xá tan hoại; vào mùa nắng, bụi đường, ô nhiễm cũng giảm rõ. Nhà văn hóa, khu thể thao, đường giao thông, cầu cống biến làng quê thành nơi đáng sống hơn, đồng thời mở ra cơ hội phát triển sản xuất, kinh tế, dịch vụ.
Đi kèm với hạ tầng là phát triển sản xuất: nhiều hợp tác xã, hộ nông dân đã liên kết, sản xuất theo hướng tập trung dễ quản lý, dễ chất lượng, dễ tiêu thụ nhiều sản phẩm OCOP được công nhận, tạo ra nguồn thu ổn định, giúp bà con yên tâm bám ruộng, bám làng.
Chính môi trường sống tốt, hạ tầng đầy đủ, sản xuất ổn định đã làm nên một nông thôn mới “đời sống - sinh kế - môi trường” đồng bộ và bền vững.
Xây dựng NTM nâng cao ở Thanh Hóa không chỉ là bê tông hóa, trồng điện mà là thay đổi từ nhận thức, từ cách sống của cộng đồng. Các phong trào như “khu dân cư sáng xanh - sạch - đẹp - an toàn”, “nhà sạch - vườn mẫu”, phân loại rác thải tại nguồn, đường hoa, cột điện nở hoa, con đường bích họa, hàng cây thanh niên... đang lan rộng.
Trong nhiều xã, người dân sẵn sàng hiến đất, hiến công, đóng góp ngày công xây dựng đường, cầu, nhà văn hóa. Nhiều gia đình tự nguyện sửa sang nhà, làm cổng, trồng cây, giữ gìn vệ sinh chung tạo nên không khí mới, cộng đồng mới, trách nhiệm mới.
Đặc biệt, với hàng trăm sản phẩm OCOP ra đời, người dân có thêm điều kiện phát triển nghề truyền thống, phát huy bản sắc địa phương từ nghề chế biến, thủ công, nông sản đặc trưng đồng thời góp phần giữ nghề, giữ làng, giữ văn hóa.
Nông thôn mới giờ đây không chỉ là nơi để sống mà còn là nơi để tự hào, để sáng tạo, để phát triểnvới cộng đồng đoàn kết, bản sắc văn hóa được giữ gìn, môi trường được tôn trọng, bản làng dần đổi thay theo hướng bền vững.
Thanh Hóa trong top dẫn đầu cả nước
4 huyện & 125 xã đạt chuẩn NTM nâng cao, một con số ấn tượng, khẳng định quyết tâm và hiệu quả của xây dựng nông thôn mới ở Thanh Hóa.
33 xã và 629 thôn, bản đạt chuẩn NTM kiểu mẫu - cho thấy nhiều địa phương không dừng ở “đưa xã về đích” mà tiếp tục nâng chất, vươn lên “Kiểu mẫu”.
645 sản phẩm OCOP được công nhận phản ánh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát huy lợi thế địa phương, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân.
Nhiều mô hình tiêu biểu: “khu dân cư kiểu mẫu”, “con đường bích họa”, “con đường thanh niên”, “cột điện nở hoa”, “nhà sạch – vườn mẫu”, phân loại rác đang được mở rộng khắp tỉnh, không chỉ là hình thức mà là biểu hiện của nhận thức mới.
Những con số ấy cộng với sự lan tỏa trong cộng đồng giúp Thanh Hóa giữ vững vị trí top đầu cả nước về xây dựng NTM, NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu.
Bên cạnh những kết quả đạt được, chính quyền và người dân Thanh Hóa không ngủ quên trên thắng lợi. Mục tiêu trước mắt là tiếp tục giữ vững, nâng cao chất lượng các tiêu chí đặc biệt về môi trường, an ninh, vệ sinh, y tế, văn hóa để nông thôn thực sự văn minh, hiện đại nhưng vẫn gần gũi, ấm tình người.
Đồng thời, cần phát triển kinh tế nông nghiệp theo chuỗi phát huy sản phẩm OCOP, phát triển hợp tác xã, liên kết sản xuất, bảo đảm chất lượng, thị trường. Đầu tư hạ tầng đi đôi với phát triển nguồn nhân lực, tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ người dân phát triển nghề để “quê mới” không chỉ đẹp mà còn phát triển bền.
Giữ gìn bản sắc văn hóa, phong tục địa phương, đồng thời mở lòng đón nhận tiến bộ đó là con đường Thanh Hóa đang bước đi: vừa hiện đại, vừa hiền hòa; vừa phát triển, vừa giữ gìn truyền thống.
Hành trình đáng tự hào, chặng đường đáng tiếp bước
Nhìn vào Thanh Hóa hôm nay từ vùng đồng bằng đến miền núi, từ xã xuôi đến xã nghèo — đều có thể cảm nhận sự đổi thay: đường bê tông, cầu kiên cố, nhà khang trang, cột đèn, làng sạch đẹp, trẻ con đi học, người già đi chợ thuận tiện, bà con yên tâm canh tác, phát triển nghề — cuộc sống đổi thay, hy vọng hiện rõ.
Chương trình NTM nâng cao ở Thanh Hóa không chỉ là một danh hiệu đó là một cam kết sống, một quyết tâm của chính quyền và người dân, một tương lai xanh – bền vững – nhân văn.
Với 125 xã, 4 huyện đạt chuẩn NTM nâng cao; với hàng trăm xã, thôn bản kiểu mẫu; với gần 650 sản phẩm OCOP; với hàng ngàn con đường, công trình, mái nhà, kênh mương, ánh sáng đèn, Thanh Hóa đang viết lại khung bản đồ nông thôn Việt Nam bằng hình ảnh thật, con số thật, đời sống thật.
Và tương lai phía trước, với quyết tâm, sự đồng thuận và lòng dân, “nông thôn mới” ở Thanh Hóa sẽ không chỉ là mục tiêu hoàn thành mà là nền tảng cho một quê hương phát triển, ấm no, văn minh, đáng sống để mỗi người dân xứ Thanh nhìn lại, tự hào mà nói: “Quê mình đã đổi thay. Mình đang sống trong nông thôn mới, chứ không phải quê cũ.”
