Dự án BOT Thái Nguyên - Chợ Mới bao gồm hai dự án thành phần là đầu tư mới tuyến đường từ Thái Nguyên đi Bắc Kạn dài 40km theo tiêu chuẩn cao tốc và nâng cấp, cải tạo mặt đường Quốc lộ 3 qua Thái Nguyên dài 60 km.
Lên phương án tháo gỡ khó khăn đối với dự án BOT Thái Nguyên - Chợ Mới. Ảnh minh họa.
Hơn hai năm sau khi dự án hoàn thành, trạm thu phí trên Quốc lộ 3 vẫn chưa thể hoạt động do một số đơn vị kinh doanh vận tải trên địa bàn phản đối. Hiện dự án mới được thu phí tại 1 trạm trên đường Thái Nguyên đi Chợ Mới (Bắc Kạn).
Do đó Bộ GTVT đã xây dựng 4 phương án nhằm tháo gỡ khó cho dự án BOT Thái Nguyên - Chợ Mới. Phương án 1, Bộ GTVT và nhà đầu tư sẽ thực hiện theo đúng hợp đồng đã ký là thu phí tại trạm quốc lộ 3 và trên đường Thái Nguyên - Chợ Mới để hoàn vốn.
Với phương án trên, thời gian thu phí dự án này tăng từ 25 năm 4 tháng lên khoảng 32 năm 4 tháng; lùi thu phí trên Quốc lộ 3 từ tháng 7/2019 sang dự kiến cuối năm 2022.
Phương án 2, nhà đầu tư chỉ thu phí trên đường Thái Nguyên - Chợ Mới. Doanh nghiệp dự án bàn giao Quốc lộ 3 đoạn km75 đến km100 cho nhà nước quản lý. Tuy nhiên phương án này nhà nước phải hỗ trợ nhà đầu tư khoảng 3.050 tỷ đồng để đảm bảo hiệu quả tài chính.
Đối với phương án 3 di dời trạm thu phí Quốc lộ 3 từ vị trí hiện tại về đặt trên phạm vi đầu tư nâng cấp, cải tạo (đoạn km 93 - km100). Phương án này nhà nước cần hỗ trợ khoảng 2.550 tỷ đồng.
Theo phương án 4, nhà nước thanh toán toàn bộ cho nhà đầu tư 3.250 tỷ đồng vốn đã bỏ ra đầu tư để chấm dứt hợp đồng trước thời hạn.
Đánh giá của Bộ GTVT với phương án 2, 3, 4 giải quyết triệt để bất cập tại trạm Quốc lộ 3 nhưng rất khó khả thi do sử dụng nhiều vốn ngân sách nhà nước.
Phương án 4 nhận được sự đồng thuận của người dân song pháp luật hiện tại chưa cho phép sử dụng vốn đầu tư công trung hạn để thanh toán cho nhà đầu tư. Vì vậy phải báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định.
Trước đó, Bộ GTVT nhiều lần báo cáo Quốc hội và đề xuất tháo gỡ khó khăn đối với 7 trạm thu phí/dự án BOT tồn tại gồm:
Trạm thu phí La Sơn - Túy Loan (dự án xây dựng hầm đường bộ qua Đèo Cả), trạm thu phí Bỉm Sơn (hoàn vốn cho đường vành đai phía Tây TP.Thanh Hóa đoạn Km0-Km6), trạm thu phí Km1747 (dự án BOT đầu tư nâng cấp, mở rộng đường Hồ Chí Minh), trạm thu phí T2 (dự án BOT cải tạo, nâng cấp quốc lộ 91).
Trạm thu phí quốc lộ 3 (dự án BOT xây dựng tuyến đường Thái Nguyên - Chợ Mới và cải tạo, nâng cấp quốc lộ 3 đoạn Km75-Km100).
Trạm thu phí cầu Thái Hà thuộc dự án BOT đầu tư xây dựng công trình cầu Thái Hà vượt sông Hồng trên đường nối hai tỉnh Thái Bình và Hà Nam với đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình. Dự án cải tạo, nâng cấp luồng sông Sài Gòn đoạn từ cầu đường sắt Bình Lợi tới cảng Bến Súc theo hình thức hợp đồng BOT.