(NB&CL) - Sau nhiều năm chuẩn bị, cuối cùng mặt hàng xăng sinh học (E5) cũng đã được tái khởi động bán tại Đà Nẵng, Quảng Ngãi… nhưng thị trường vẫn hờ hững với xăng sinh học. Khó khăn đang nằm ở bài toán phân phối, đầu ra sản phẩm và thói quen của người sử dụng.
Người tiêu dùng chưa quan tâm đến việc sử dụng xăng sinh học.
Khó thị trường đầu ra
Bắt đầu từ tháng 12/2014, mặt hàng xăng sinh học được mở rộng địa bàn bán tại 7 địa phương: Hà Nội, TP. HCM, Cần Thơ, Bà Rịa - Vũng Tàu, Hải Phòng, Quảng Ngãi và Đà nẵng. và theo lộ trình đến năm 2015, xăng E5 sẽ được bắt buộc áp dụng cho các phương tiện cơ giới trên toàn quốc. tuy vậy, các chuyên gia cho rằng, “nút thắt” đầu ra cho sản phẩm nhiên liệu sinh học nói chung và xăng E5 nói riêng tại việt nam hiện vẫn chưa được “gỡ” cho dù các luật, nghị định, quy chuẩn, tiêu chuẩn cho việc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm này đã được ban hành.
Đến nay, Bộ Khoa học công nghệ đã ban hành các tiêu chuẩn về nhiên liệu sinh học gốc (E100, B100) và các tiêu chuẩn nhiên liệu pha nhiên liệu sinh học (xăng E5, E10, B5, B10). Bộ công Thương đã ban hành Quy chuẩn quốc gia về xăng, diesel và nhiên liệu sinh học và đang hoàn thành xây dựng hai quy chuẩn quốc gia về vận chuyển, pha chế, tồn trữ nhiên liệu sinh học… tuy nhiên, điều đáng nói là sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong việc tháo gỡ khó khăn nhằm phát triển thị trường nhiên liệu sinh học còn nhiều hạn chế. tập đoàn Dầu khí việt nam cho biết, 150 điểm bán xăng E5, mỗi tháng chỉ bán được 2.500m3 xăng E5, cả năm khoảng 30.000m3, tương đương với 1.500m3 Ethanol, bằng công suất sản xuất trong 5 ngày của một nhà máy Ethanol. như vậy, nếu thực hiện đủ công suất thiết kế của 7 nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học tại việt nam thì có thể cung cấp ra 635 triệu lít/ năm đủ để pha trộn hơn 12 triệu tấn xăng dầu sinh học (E5) chiếm khoảng 70% nhu cầu. như vậy từ nay đến 2015, tất cả các cây xăng trên cả nước phải bán xăng E5 thì mới giải quyết được bài toán đầu ra. tuy nhiên nhìn vào thực tế với con số 169 cửa hàng bán xăng E5/13.000 cửa hàng xăng dầu với lượng tiêu thụ khiêm tốn như hiện nay thì khả năng giải quyết bài toán thị trường cho xăng sinh học là quá khó.
Bắt buộc sử dụng rộng rãi trên toàn quốc: khó khả thi
Theo Quyết định số 53/2012/QĐ- TTG của Thủ tướng chính phủ, kể từ ngày 1/12/2015, xăng sinh học E5 sẽ “bắt buộc” sử dụng rộng rãi cho các loại phương tiện giao thông cơ giới đường bộ trên toàn quốc. Mặc dù chính phủ đã tạo điều kiện và có lộ trình bắt buộc sử dụng sản phẩm xăng E5 nhưng vấn đề làm sao để người dân chấp nhận lại là chuyện đáng bàn. Do vậy, đến thời điểm này nhiều người băn khoăn về tính khả thi của quyết định trên. Bởi theo cơ chế thị trường, sản phẩm có được chấp nhận hay không lại là do nhu cầu tiêu dùng chứ không phải cơ chế hành chính.
Điểm duy nhất để xăng sinh học vượt lên xăng truyền thống là ở chỗ nguyên liệu thân thiện với môi trường. Song chừng này không đủ sức kéo người dân đến gần với xăng sinh học. Đầu tiên, đó là vấn đề giá cả hiện đang trở thành lực cản khiến cho lộ trình sử dụng xăng sinh học khó đến gần với người tiêu dùng. về chất lượng, dù mặt hàng này có những điểm nổi trội, an toàn nhưng phần lớn người tiêu dùng lại thờ ơ và ít niềm tin khi sử dụng bởi họ ít thông tin về xăng sinh học. Qua tìm hiểu thực tế, tại cửa hàng xăng dầu Thái Thịnh - 1 trong 5 đơn vị có phân phối xăng sinh học tại hà nội thì thấy số lượng xăng dầu E5 bán ra chỉ bằng 1/8 số xăng dầu truyền thống.
Theo các chuyên gia thì mấu chốt của thị trường đầu ra là hệ thống phân phối. chính sự thiếu kết nối và hỗ trợ giữa nhà sản xuất và doanh nghiệp kinh doanh phân phối, người tiêu dùng thiếu thông tin về nhiên liệu sinh học là những nguyên nhân chính làm khó cho xăng sinh học. Để giải quyết bài toán này chỉ còn cách đầu tư phát triển hệ thống phân phối rộng khắp trên toàn quốc, cùng với việc hạ giá thành sản xuất, đồng thời đẩy mạnh việc tuyên truyền sâu rộng để nhân dân hiểu được lợi ích của việc sử dụng xăng sinh học, vừa tiết kiệm chi phí, bảo vệ môi trường. có như vậy vấn đề nhiên liệu sinh học mới được giải quyết triệt để.
- Hà Vân
