Ngày 5/6, Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra chương trình trao đổi, thảo luận giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng với đại biểu Đại hội về chủ đề: "Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số".
Nhói lòng cảnh 4-5 người sống trong căn phòng 10m²
Trong Chương trình, bà Nguyễn Thị Thanh, Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình, Thành phố Hà Nội chia sẻ: "Qua thực tiễn hoạt động công đoàn cả trước đây và hiện nay, khi tiếp xúc với người lao động, tôi nhận thấy vấn đề được công nhân, người lao động quan tâm nhất hiện nay là vấn đề nhà ở".
Theo ghi nhận của bà Thanh, tại Hà Nội và nhiều địa phương, phần lớn công nhân là lao động ngoại tỉnh, đang phải thuê trọ trong những căn nhà chật chội, ẩm thấp, mùa đông thì rất lạnh, mùa hè thì quá nóng, nhất là khi nhiệt độ cao như mấy ngày qua.
“Nhiều gia đình 4–5 người sống trong những căn phòng chỉ khoảng 10–15m², chi phí thuê nhà, điện, nước và sinh hoạt ngày càng tăng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sức khỏe, khả năng tái tạo sức lao động và năng suất làm việc của người lao động, làm cho việc dịch chuyển lao động cũng diễn ra thường xuyên hơn”, bà Thanh nói.
Từ đó, Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình đề xuất cần phát triển đa dạng các loại hình và diện tích nhà ở cho thuê, thuê - mua, một bộ phận bán phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của người lao động, phần lớn diện tích từ 50 -75m2.
Ưu tiên quy hoạch nhà ở gần khu công nghiệp, khu chế xuất, đồng thời bảo đảm hạ tầng đồng bộ như trường học, nhà trẻ, y tế, văn hóa, thể thao, siêu thị, chợ, kết nối giao thông công cộng. Có cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp để người lao động có cơ hội tiếp cận, thuê - mua hoặc mua nhà ở xã hội với giá hợp lý.
Đồng thời, Nhà nước tiếp tục có các chính sách thu hút doanh nghiệp làm nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân thuê; tăng cường đầu tư của nhà nước vào lĩnh vực này; Nghiên cứu, thiết kế, có cơ chế quản lý và vận hành nhà ở cho công nhân phù hợp với điều kiện làm ca kíp, gia đình có trẻ nhỏ, tổ chức sinh hoạt tập thể cho đối tượng công nhân.
Bảo đảm quyền có nhà ở
Trả lời các kiến nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng yêu cầu nâng cao đời sống, hoàn thiện các thiết chế xã hội phục vụ người lao động và gia đình họ ngày càng trở nên cấp thiết.
Trong đó, các vấn đề về nhà ở, nhất là nhà ở cho thuê, trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, nhà văn hóa, các cơ sở thể thao cần được quan tâm mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.
Thủ tướng chia sẻ, cá nhân ông cũng như lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành rất chia sẻ với thực tế phần lớn người lao động hiện chưa có nhà ở, phải thuê nhà trong điều kiện cơ sở hạ tầng còn hạn chế, chật hẹp, trong khi giá thuê nhà còn cao.
Cùng với đó, điều kiện chăm sóc, nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần của người lao động còn thiếu thốn; hệ thống trường học, nhà trẻ cho con em công nhân, người lao động còn xa nơi làm việc. Những khó khăn này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, sự an tâm của người lao động, đồng thời tác động đến năng suất và hiệu quả làm việc.
Thủ tướng cho biết, thời gian qua, quán triệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã khẩn trương chỉ đạo quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, nhất là phát triển nhà ở cho thuê tại các địa phương, đặc biệt là những nơi có nhiều khu công nghiệp, đông công nhân.
“Vấn đề quan trọng nhất trong quá trình này là chuyển đổi tư duy. Từ chỗ chỉ lo người lao động có sở hữu về nhà sang bảo đảm quyền có nhà ở. Đây là bước chuyển đổi tư duy rất chiến lược. Với những người chưa có điều kiện mua nhà, Nhà nước sẽ tạo điều kiện để thuê nhà dài hạn, ổn định, với mức giá thuê phù hợp với thu nhập và khả năng chi trả của người lao động, không phải cố gắng bằng được việc mua nhà”, Thủ tướng nhấn mạnh và cho rằng, nhà ở cho công nhân phải có giá cả hợp lý, đồng thời phải được quy hoạch, xây dựng đồng bộ với các thiết chế văn hóa - xã hội phục vụ chính người lao động như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, nhà văn hóa.
Cũng theo Thủ tướng, hiện nay, Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện các cơ chế, chính sách để phát triển thị trường nhà ở, trong đó ưu tiên nhà ở cho thuê.
Trên cơ sở kết luận chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ đã trực tiếp làm việc với thành phố Hà Nội; đồng thời làm việc với các địa phương như Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên, Bắc Ninh - những nơi tập trung đông người lao động.
Thủ tướng cho biết, đã chỉ đạo các địa phương tổng rà soát lại quy hoạch, nhất là quy hoạch các khu công nghiệp, để trên cơ sở đó bố trí nguồn lực và triển khai ngay trong tháng 6/2026 các dự án xây nhà cho thuê.
Trước hết, Nhà nước sẽ sử dụng ngân sách Nhà nước để xây dựng nhà ở cho thuê dài hạn dành cho người lao động, gắn với quy hoạch các khu công nghiệp, bảo đảm các thiết chế đi kèm, hạ tầng ổn định, giá thuê hợp lý và dài hạn, qua đó giúp người lao động yên tâm công tác.
