Sáng 29/7, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã quán triệt chuyên đề: "Kết luận về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp".
Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đánh giá sau một năm triển khai mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Ban Chấp hành Trung ương khẳng định chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới. Đây là quyết sách chiến lược, mang tính cách mạng sâu sắc trong đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, tổ chức quyền lực nhà nước và quản trị quốc gia hiện đại.
Tuy nhiên, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nêu rõ: Thực tiễn vận hành mô hình mới chỉ là bước đầu, vẫn còn một số hạn chế, bất cập về thể chế, phân cấp, phân quyền, phân bổ nguồn lực, về sắp xếp, bố trí, chất lượng cán bộ, chuyển đổi số và năng lực thực thi, đặc biệt ở cấp xã.
Do đó, định hướng thời gian tới là tiếp tục "tinh chỉnh" tổ chức bộ máy bên trong, đồng thời chuyển mạnh trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực quản trị quốc gia, kiến tạo phát triển và hiệu quả phục vụ nhân dân.
Tại Hội nghị, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương đã nêu rõ 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm đã được Hội nghị Trung ương 3 thống nhất.
Thứ nhất, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng đối với hệ thống chính trị và xã hội bằng đường lối, chiến lược, thể chế, công tác cán bộ, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện; kiên định nguyên tắc Đảng lãnh đạo toàn diện, trực tiếp, nhưng không bao biện, làm thay, không can thiệp hành chính sự vụ vào thẩm quyền của Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội.
Hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, liên thông từ Trung ương đến cấp tỉnh, cấp xã; bảo đảm "Trung ương kiến tạo, tỉnh điều phối, xã thực thi"; kiên quyết khắc phục tình trạng ỷ lại, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.
Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, biến tổ chức cơ sở đảng thực sự là hạt nhân chính trị, trung tâm đoàn kết, quy tụ và phát huy sức mạnh của cán bộ, đảng viên và nhân dân ở cơ sở.
Thứ hai, hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, kiểm soát quyền lực. Khẩn trương rà soát hệ thống pháp luật để tháo gỡ điểm nghẽn, chồng chéo.
Thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, đa chiều với nguyên tắc "quyền lực đến đâu, trách nhiệm giải trình đến đó" cùng các bộ tiêu chí đo lường kết quả thực thi.
Thứ ba, hoàn thiện mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và cơ chế vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp. Hoàn thiện mô hình tổ chức đảng đồng bộ với hệ thống hành chính Nhà nước; tiếp tục rà soát, hoàn thiện tổ chức bộ máy từ Trung ương đến cấp xã, đảm bảo tinh gọn, rõ chức năng, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, không chồng chéo, không bỏ sót nhiệm vụ.
Nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt và đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu để lan tỏa, nhân rộng, dẫn dắt phát triển; tiếp tục rà soát, sắp xếp, tinh gọn mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập, gắn tinh giản biên chế với nâng cao chất lượng viên chức.
Thứ tư, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của mô hình mới. Đổi mới quản lý biên chế dựa trên quản trị bằng dữ liệu, phù hợp với quy mô dân số, diện tích, mức độ phát triển, tính chất địa bàn và khối lượng công việc, không cào bằng.
Đánh giá cán bộ bằng sản phẩm cụ thể, tín nhiệm của nhân dân, thực hiện nghiêm nguyên tắc "có vào, có ra, có lên, có xuống". Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, đưa cán bộ chuyên môn sâu về cơ sở, có chính sách ưu đãi về lương, phụ cấp, nhà ở, điều kiện làm việc và chế độ đãi ngộ phù hợp để cán bộ, công chức cấp xã yên tâm công tác, phát huy năng lực, gắn bó lâu dài.
Thứ năm, đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá và phát huy trách nhiệm người đứng đầu. Thực hiện nghiêm túc, triệt để nguyên tắc “quyền hạn giao đến đâu, trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm soát tới đó”.
Thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát từ sớm, từ xa, kết hợp giám sát chéo và phản biện xã hội. Chuyển mạnh sang giám sát dựa trên dữ liệu số, liên thông dữ liệu giữa kiểm tra của Đảng với thanh tra, kiểm toán, tư pháp của Nhà nước.
Người đứng đầu chịu trách nhiệm toàn diện; lấy kết quả phục vụ nhân dân làm căn cứ đánh giá, bố trí, quy hoạch, bổ nhiệm, điều động, khen thưởng, kỷ luật cán bộ.
Thứ sáu, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân. Chuyển chức năng, nhiệm vụ tham mưu về công tác dân vận từ Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương về Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội hướng mạnh về cơ sở, thiết lập cơ chế điều hành bảo đảm tính trực thuộc vào Mặt trận Tổ quốc; coi ý kiến người dân, doanh nghiệp là kênh dữ liệu quan trọng để đánh giá bộ máy.
Thứ bảy, xử lý hiệu quả tài sản công, hồ sơ lưu trữ và bảo đảm nguồn lực cho cơ sở. Khẩn trương xử lý dứt điểm, công khai minh bạch, đúng pháp luật, không để lãng phí, thất thoát nhà, đất, trụ sở, tài sản công dôi dư sau sắp xếp, ưu tiên quỹ đất và cơ sở vật chất cho y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng, an sinh xã hội, hành chính công và các thiết chế phục vụ trực tiếp nhân dân.
Bàn giao và số hóa chặt chẽ hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp; rà soát hạ tầng bộ phận một cửa cấp xã và có cơ chế tăng tỷ lệ để lại nguồn thu ngân sách cho cấp xã; bảo đảm cơ sở có đủ điều kiện vận hành, phục vụ nhân dân và tổ chức phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
Thứ tám, lấy chuyển đổi số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) làm phương thức đột phá trong vận hành mô hình mới. Xây dựng kiến trúc số thống nhất, liên thông toàn hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở.
Hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành và địa phương theo nguyên tắc: “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; tái cấu trúc thủ tục hành chính giảm giấy tờ, thời gian, giảm chi phí, giảm tiếp xúc không cần thiết. Ứng dụng AI có kiểm soát hỗ trợ cán bộ cơ sở và coi năng lực số là tiêu chuẩn bắt buộc của cán bộ trong mô hình quản trị mới.
Để triển khai 8 nhiệm vụ trên, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết Bộ Chính trị đã ban hành Kế hoạch số 06-KH/TW ngày 28/7/2026 xác định rõ, cụ thể 72 nhóm nhiệm vụ với lộ trình rõ ràng với từng cơ quan, đơn vị chủ trì và mốc thời gian, lộ trình thực hiện gửi đến tất cả các cấp ủy, tổ chức đảng để quán triệt và tổ chức thực hiện ngay sau Hội nghị.
Ông Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh các nhiệm vụ sắp tới rất lớn, rất khó và chưa có tiền lệ; đề nghị các cấp ủy, cơ quan phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới và hành động quyết liệt để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị, đáp ứng yêu cầu đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
