Cùng dự có các Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài.
Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ: Ngày 9/11/1946, tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa I thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, khẳng định quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Đoàn kết toàn dân, bảo đảm các quyền tự do dân chủ và thực hiện chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của nhân dân được xác lập thành những nguyên tắc nền tảng của Nhà nước mới.
Qua các giai đoạn cách mạng, những giá trị cốt lõi của Hiến pháp năm 1946 được kế thừa, phát triển trong quá trình xây dựng, hoàn thiện Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng. Hiến pháp năm 2013 và việc sửa đổi, bổ sung một số điều vào năm 2025 tiếp tục thể chế hóa những bước phát triển trong nhận thức và thực tiễn tổ chức quyền lực nhà nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Sức mạnh của Nhà nước bắt nguồn từ Nhân dân và phải được sử dụng để phụng sự Nhân dân”.
Chính quyền có năng lực hành động và chịu trách nhiệm là điều kiện bảo vệ quyền dân chủ. Sự tin tưởng, tham gia và giám sát của Nhân dân tạo nên sức mạnh để Nhà nước hoàn thành trọng trách. Đây chính là di sản quan trọng của Hiến pháp năm 1946 đối với việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện nay.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, Đại hội XIV của Đảng đã xác định những nhiệm vụ lớn để thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Khoa học, công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc đời sống và phương thức quản trị. Môi trường quốc tế biến động phức tạp, đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực tự chủ và bảo vệ Tổ quốc. Đất nước cần thể chế đồng bộ, khả thi và bộ máy có đủ năng lực tổ chức thực hiện hiệu quả đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đưa các mục tiêu phát triển thành kết quả cụ thể.
Tập trung thực hiện những định hướng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, bảo đảm Hiến pháp được tôn trọng và thực hiện nghiêm; chủ động nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện Hiến pháp. Mọi hoạt động xây dựng pháp luật, tổ chức bộ máy và thực thi quyền lực nhà nước phải tuân thủ Hiến pháp. Mọi cơ quan, người có thẩm quyền phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật và chịu trách nhiệm về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao.
Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội cần đề cao trách nhiệm bảo đảm tính hợp hiến của hệ thống pháp luật. Việc thẩm tra, thảo luận, quyết định chính sách phải xem xét đầy đủ căn cứ hiến định, nhất là những vấn đề liên quan đến tổ chức quyền lực, quyền con người, quyền công dân. Việc xử lý phải gắn với khắc phục hậu quả và làm rõ trách nhiệm.
Phân cấp, phân quyền phải bảo đảm điều kiện thực hiện và cơ chế kiểm soát phù hợp. Các cấp ủy cần lãnh đạo, kiểm tra việc thể chế hóa và thực hiện chủ trương của Đảng. Tổ chức đảng, đảng viên phải gương mẫu tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, chịu sự giám sát của nhân dân.
Thực hiện định hướng của Bộ Chính trị tại Kết luận số 17-KL/TW, cần tổ chức tốt việc tổng kết thi hành Hiến pháp năm 2013, chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn để nghiên cứu, đề xuất sửa đổi tổng thể Hiến pháp. Việc tổng kết phải đánh giá cả những nội dung được sửa đổi, bổ sung năm 2025, làm rõ giá trị cần kế thừa và vấn đề cần hoàn thiện.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, tiếp tục phát huy quyền làm chủ của nhân dân; tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Nhân dân là chủ thể của quyền lực nhà nước. Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trọng trách ấy phải được thể hiện bằng những quyết sách vì lợi ích của nhân dân và sự phát triển lâu dài của đất nước. Mỗi đại biểu cần gắn bó với cử tri, phản ánh trung thực nguyện vọng chính đáng, đồng thời xem xét vấn đề từ lợi ích chung của đất nước.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội cần nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội. Cơ quan nhà nước phải tiếp thu, giải trình rõ ràng ý kiến của nhân dân, kịp thời chấn chỉnh hoạt động và khắc phục vi phạm.
Các cơ quan tư pháp phải thực hiện đầy đủ trọng trách bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân theo chức năng, thẩm quyền. Quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân; việc thực hiện quyền phải tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của người khác và lợi ích quốc gia, dân tộc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, không ngừng nâng cao chất lượng thể chế và quyết sách quốc gia trên nền tảng Hiến pháp, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng, dưới sự lãnh đạo của Đảng, với sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, Quốc hội cùng các cơ quan trong bộ máy nhà nước sẽ hoàn thành trọng trách của mình. Tinh thần của Hiến pháp 1946 phải được thể hiện trong cách thực thi quyền lực, sự tận tâm phục vụ và cuộc sống ngày càng tốt đẹp của nhân dân. Đó là sự tiếp nối xứng đáng di sản lập hiến, góp phần xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
