Đây được xem là đợt cập nhật lớn nhất trong nhiều năm qua, mở rộng cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị hiện đại cho hàng triệu người bệnh.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) cho biết, dự thảo Thông tư ban hành Danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ, chất đánh dấu và quy định thanh toán khí y tế thuộc phạm vi hưởng BHYT đã cơ bản hoàn thiện. Đầu tháng 6, Bộ Y tế sẽ tổ chức họp Ban soạn thảo, Tổ biên tập trước khi thẩm định và trình ban hành.
“Bộ Y tế đang nỗ lực để Thông tư được ban hành trong tháng 6 và có hiệu lực từ quý III năm nay”, bà Trang cho biết.
Thêm nhiều thuốc điều trị ung thư thế hệ mới
Theo dự thảo, trong số 84 thuốc được bổ sung có 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm hơn 35% tổng số thuốc mới. Đây chủ yếu là các thuốc phát minh thế hệ mới như thuốc điều trị đích, thuốc miễn dịch và kháng thể đơn dòng.
Việc đưa các loại thuốc này vào danh mục BHYT được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho người bệnh ung thư. Hiện nay, nhiều phác đồ điều trị hiện đại có chi phí lên tới hàng chục triệu đồng cho mỗi chu kỳ điều trị, vượt quá khả năng chi trả của không ít gia đình.
Bên cạnh nhóm thuốc ung thư, dự thảo cũng bổ sung 24 thuốc điều trị các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, bệnh hô hấp và rối loạn tâm thần; đồng thời đưa thêm 18 thuốc điều trị bệnh hiếm vào diện được BHYT thanh toán.
Theo các chuyên gia, cơ cấu bổ sung lần này cho thấy định hướng của ngành y tế đang chuyển mạnh từ điều trị bệnh cấp tính sang quản lý bệnh mạn tính, bệnh hiểm nghèo và bệnh hiếm trong dài hạn, giúp nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.
Bà Trang cho biết, so với dự thảo từng được công bố trước đây, danh mục thuốc lần này không có nhiều thay đổi về số lượng. Tuy nhiên, Bộ Y tế đã rà soát và điều chỉnh một số điều kiện chỉ định cũng như tỷ lệ thanh toán nhằm bảo đảm sử dụng thuốc hiệu quả, đúng đối tượng.
“Mục tiêu là tập trung nguồn lực cho những thuốc thực sự có hiệu quả điều trị cao, giúp kéo dài thời gian sống khỏe cho người bệnh, làm chậm tiến triển của bệnh và bảo đảm hiệu quả sử dụng quỹ BHYT”, bà Trang nhấn mạnh.
Cập nhật danh mục để theo kịp tiến bộ y học
Hiện nay, việc thanh toán thuốc BHYT được thực hiện theo Thông tư 20/2022/TT-BYT. Danh mục này bao gồm 1.037 hoạt chất thuốc hóa dược, sinh phẩm cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu phục vụ chẩn đoán, điều trị.
Tuy nhiên, phần lớn thuốc đang được BHYT chi trả vẫn dựa trên danh mục được xây dựng từ năm 2018. Trong khi đó, những năm gần đây, nhiều loại thuốc phát minh mới đã ra đời, đặc biệt trong lĩnh vực điều trị ung thư và bệnh hiếm.
Việc cập nhật danh mục lần này được đánh giá là bước đi cần thiết nhằm giúp người bệnh tiếp cận nhanh hơn với thành tựu y học hiện đại, đồng thời bảo đảm sự bền vững của quỹ BHYT.
Theo Bộ Y tế, đến năm 2025 cả nước có 97,65 triệu người tham gia BHYT, tương đương 95,16% dân số. Trong năm, có hơn 195 triệu lượt khám chữa bệnh được quỹ BHYT chi trả.
Tổng chi khám chữa bệnh BHYT năm 2025 đạt 166,4 nghìn tỷ đồng, tăng 23,5 nghìn tỷ đồng so với năm trước. Riêng chi phí thuốc điều trị chiếm hơn 30% tổng chi của quỹ.
Năm 2022, quỹ BHYT chi 40 nghìn tỷ đồng cho thuốc; năm 2023 tăng lên 45,8 nghìn tỷ đồng và đến năm 2024 tiếp tục tăng lên gần 50,8 nghìn tỷ đồng. Những con số này cho thấy nhu cầu tiếp cận thuốc điều trị ngày càng lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu phải sử dụng hiệu quả nguồn lực BHYT để bảo đảm quyền lợi lâu dài cho người dân.
