Ngày 24/6, tin từ Sở VHTT&DL tỉnh Thanh Hóa cho biết, UBND tỉnh này vừa ban hành quyết định phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đền thờ Nguyễn Văn Nghi.
Theo quyết định, dự án được triển khai trong giai đoạn 2025-2027. UBND tỉnh Thanh Hóa giao Sở VHTT&DL làm chủ đầu tư dự án.
Mục tiêu của dự án nhằm bổ sung tư liệu khoa học để xác định giá trị, phạm vi, quy mô, cấu trúc và các yếu tố liên quan của di tích, làm cơ sở khoa học phục vụ công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích theo quy định.
Dự án được triển khai tại khu vực bảo vệ cấp I của di tích đền thờ Nguyễn Văn Nghi, phường Đông Tiến, với quy mô khai quật khảo cổ tổng thể trên diện tích khoảng 1.800m².
Tổng mức đầu tư của dự án gần 8,8 tỷ đồng từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách tỉnh. Trong đó, kinh phí dành cho công tác khai quật khảo cổ chiếm hơn 7,5 tỷ đồng, phần còn lại được bố trí cho công tác quản lý dự án, tư vấn chuyên môn, giám sát khảo cổ, kiểm toán và các chi phí liên quan.
Theo UBND tỉnh Thanh Hóa, việc khai quật khảo cổ sẽ được thực hiện theo hồ sơ dự án đã được thẩm định, tuân thủ quy định của Luật Di sản văn hóa, giấy phép khai quật khảo cổ của Bộ VHTT&DL cùng các quy định pháp luật có liên quan.
Đền thờ Nguyễn Văn Nghi tọa lạc tại xã Đông Thanh, huyện Đông Sơn trước đây, nay thuộc phường Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa.
Công trình được xây dựng năm 1617, thời vua Lê Kính Tông. Đền thờ Thái phó Nguyễn Văn Nghi - vị đại thần tiêu biểu của triều Lê Trung Hưng.
Theo sử sách, Nguyễn Văn Nghi là người có nhiều đóng góp đối với triều đình nhà Lê, đồng thời từng tham gia truyền dạy kiến thức cho các vua Lê Anh Tông và Lê Thế Tông.
Trải qua hơn 400 năm, khu di tích vẫn lưu giữ nhiều giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật. Với diện tích hơn 26.000m², đền thờ nổi bật bởi quy mô bề thế cùng hệ thống kiến trúc độc đáo hiếm thấy.
Điểm nhấn của di tích là cấu trúc hai vòng thành khép kín gồm thành đất bên ngoài và thành đá bên trong. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng mô hình này có những nét tương đồng với Di sản văn hóa thế giới Thành nhà Hồ, vì vậy đền thờ Nguyễn Văn Nghi thường được ví như “Thành nhà Hồ thứ hai” của xứ Thanh.
Không chỉ có giá trị kiến trúc, di tích còn là nơi lưu giữ những dấu ấn lịch sử gắn với một danh thần có nhiều đóng góp cho triều Lê Trung Hưng. Năm 1990, đền thờ Nguyễn Văn Nghi được xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.
