Triển lãm do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Viện Tài nguyên và Môi trường (Đại học Quốc gia Hà Nội), Đại học Hull và Đại học Loughborough (Vương quốc Anh) tổ chức.
Đây là kết quả của đề tài nghiên cứu “Hành trình kể câu chuyện du lịch sinh thái của phụ nữ Việt Nam anh hùng thích ứng với biến đổi khí hậu” được triển khai từ 7/2024 đến tháng 12/2025.
Triển lãm mở cửa đón khách tham quan từ ngày 27/3 đến ngày 10/4 tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (36 Lý Thường Kiệt, phường Cửa Nam, Hà Nội).
Thông qua nghiên cứu, các đơn vị thực hiện đã ghi nhận vai trò tiên phong của phụ nữ dân tộc thiểu số tại các địa bàn như Hoàng Liên, Tả Van, Bản Hồ (nay là các xã Tả Van và Bản Hồ, tỉnh Lào Cai) trong việc bảo tồn di sản thiên nhiên, gìn giữ bản sắc văn hóa và phát triển du lịch sinh thái bền vững trước những thách thức của biến đổi khí hậu.
Phát biểu tại triển lãm, bà Nguyễn Thị Tuyết - Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam cho biết: “Triển lãm không chỉ để công chúng đến xem mà còn để cùng cảm nhận sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên, giá trị của tri thức bản địa và vai trò ngày càng rõ nét của phụ nữ trong thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây cũng là dịp để tiếng nói của cộng đồng được cất lên, qua đó góp phần khẳng định vai trò của bảo tàng trong việc kết nối và lan tỏa các vấn đề xã hội, hướng tới kỷ niệm Ngày Quốc tế Bảo tàng năm 2026”.
Triển lãm được chia thành 3 chủ đề chính. Mở đầu với “Nơi đỉnh mây”, không gian trưng bày phác họa bức tranh tổng thể về đời sống và văn hóa của các dân tộc H'Mông, Dao, Giáy, Thái, Tày. Qua đó, triển lãm làm nổi bật mối gắn kết giữa con người với thiên nhiên và những giá trị truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Tiếp nối, chủ đề “Trời đất đổi mình - Tôi cũng thế” phản ánh những tác động của biến đổi khí hậu và du lịch đến đời sống địa phương. Đồng thời, chủ đề này khắc họa khả năng thích ứng, tinh thần chủ động và sự sáng tạo của phụ nữ trong việc duy trì sinh kế và bảo tồn văn hóa.
Khép lại, chủ đề “Gieo xanh nơi đỉnh mây” mở ra kỳ vọng về một tương lai phát triển bền vững. Ở đó, những “mầm xanh” được vun đắp từ chính nội lực cộng đồng, từ ước mơ và nỗ lực của phụ nữ vùng cao trong hành trình thích ứng với biến đổi khí hậu.
Không gian trưng bày giới thiệu nhiều tư liệu hình ảnh, hiện vật và câu chuyện cá nhân gắn với đời sống lao động, sinh hoạt của phụ nữ vùng cao. Từ những nghề thủ công truyền thống, trang phục dân tộc cho đến các mô hình sinh kế mới, mỗi nội dung đều phản ánh nỗ lực bền bỉ trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn văn hóa bản địa.
Nhìn nhận từ thực tế địa phương, chị Sùng Thị Lan - Giám đốc Hợp tác xã Mường Hoa (xã Tả Van, Lào Cai) cho biết, chị cùng bà con đã tận dụng những nguyên liệu truyền thống để tái chế thành sản phẩm lưu niệm; trồng cây xanh ven suối, thu gom rác thải, góp phần gìn giữ môi trường sống; tạo thêm sản phẩm phục vụ du lịch, cải thiện thu nhập cho người dân.
Trong khuôn khổ sự kiện, tọa đàm “Phụ nữ Sa Pa bảo tồn di sản thiên nhiên và văn hóa” được tổ chức với sự tham gia của các cơ quan quản lý, đơn vị bảo tồn, doanh nghiệp du lịch và cộng đồng địa phương.
Tọa đàm tập trung thảo luận về tác động của biến đổi khí hậu và hoạt động du lịch đến môi trường, sinh kế, đồng thời đề xuất các giải pháp thúc đẩy vai trò của cộng đồng, đặc biệt là phụ nữ, trong phát triển du lịch sinh thái bền vững.
Bên cạnh đó, workshop “Sắc màu di sản” sẽ diễn ra từ 9h00 đến 11h00 ngày 28/3 tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, mang đến trải nghiệm sáng tạo với chất liệu thổ cẩm, góp phần giúp công chúng tiếp cận gần hơn với văn hóa truyền thống thông qua các hoạt động tái chế sản phẩm.
