Triển lãm tranh sơn mài khổ lớn 'Mùa Xuân độc lập' tôn vinh mùa thu lịch sử 1945

Trung Nguyễn

19/08/2025 08:09

Dự khai mạc Triển lãm có ông Nguyễn Trọng Nghĩa - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Ngô Đông Hải - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; bà Đinh Thị Mai, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Trần Thanh Lâm - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Hoàng Đạo Cương - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và lịch.

Ảnh màn hình 2025-08-19 lúc 06.24.51 — Ông Nguyễn Trọng Nghĩa - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương và các đại biểu khai mạc triển lãm. Ảnh: Bảo Minh

TS. Vũ Mạnh Hà - Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh nhấn mạnh, đây là một hoạt động nghệ thuật đặc biệt, giàu ý nghĩa. Lần đầu tiên, một bộ tranh sơn mài khổ lớn với 17 tác phẩm được sáng tác công phu tái hiện sinh động các chặng đường lịch sử, những chiến thắng vẻ vang của dân tộc và những hình ảnh đặc sắc về Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu do một nghệ sĩ trẻ thực hiện, được giới thiệu đến đông đảo công chúng trong cả nước.

Bức tranh lớn nhất trong triển lãm lần này dài 7,2 m, cao 2,4 m, vẽ hai mặt. Một mặt mang tên Bác Hồ đọc "Tuyên ngôn Độc lập", tái hiện Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945; mặt còn lại là "Mùa xuân dân tộc", với hình ảnh nhân dân cả nước hân hoan mừng ngày độc lập, tự do.

Ảnh màn hình 2025-08-19 lúc 06.15.57 — Tác phẩm "Hành trình Nguyễn Ái Quốc". Ảnh: Bảo Minh

Triển lãm tranh sơn mài "Mùa Xuân độc lập" thông qua ngôn ngữ hình ảnh của họa sĩ, thể hiện tình yêu quê hương đất nước và lòng biết ơn vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhiều thế hệ chiến sỹ, đồng bào cho độc lập, tự do của dân tộc.

“Với phong cách kết hợp giữa chất liệu sơn mài truyền thống và tư duy tạo hình đương đại, các tác phẩm thể hiện giá trị thẩm mỹ đặc sắc, mới lạ; thể hiện tinh thần đổi mới, sáng tạo, kết hợp giữa chất liệu truyền thống và nghệ thuật đương đại; mang đến chiều sâu thẩm mỹ mới mẻ, đồng thời tôn vinh khát vọng độc lập, tự do và hòa bình của dân tộc Việt Nam”, TS. Vũ Mạnh Hà nói.

Chia sẻ ý tưởng sáng tác các tác phẩm sơn mài khổ lớn trưng bày tại triển lãm "Mùa Xuân độc lập", họa sĩ Chu Nhật Quang cho biết: “Trong thời gian đi du học ở nước ngoài, tôi đã nhen nhóm ý tưởng sáng tác các bức tranh về các sự kiện lịch sử từ kháng chiến chống Pháp đến chống Mỹ. Năm 2019, khi vừa từ nước ngoài trở về, tôi bắt tay ngay vào việc phác thảo, tìm kiếm và thu thập tư liệu.

Tôi muốn mọi chi tiết đều bám sát lịch sử, từ các thước phim, tranh, ảnh, cho tới câu chuyện được kể lại. Song song với yếu tố lịch sử, tôi còn chú trọng sự hài hòa của nghệ thuật hội họa. Riêng "Mùa Xuân độc lập" đã ngốn của tôi gần 7 năm làm việc liên tục.

Điều thú vị là tôi không hề đặt ra mốc thời gian hoàn thành. Với những bức tranh khổ lớn, thời gian nghiên cứu, sáng tác, cộng thêm sự hỗ trợ của một ê-kíp đông đảo là yếu tố sống còn. Đó là công việc đòi hỏi sức bền, sự kiên nhẫn và tinh thần tập thể”.

Họa sĩ Chu Nhật Quang cho biết, có nhiều người hỏi anh “Vì sao một họa sĩ trẻ lại chọn đề tài về lãnh tụ và cách mạng”. Và anh tự tin nói rằng, tình yêu nước và niềm trân trọng lịch sử đã ngấm vào anh từ nhỏ qua giáo dục gia đình, nhà trường và các phương tiện truyền thông.

“Ông nội tôi từng vẽ nhiều tranh về đề tài cách mạng, và khi lớn lên, tôi chủ động đến bảo tàng, tìm đọc, xem phim tư liệu, gặp gỡ các nhân chứng. Khi học tập và trải nghiệm ở nước ngoài, tôi càng thấm thía giá trị tự do, độc lập và muốn đóng góp trí tuệ, sáng tạo của mình cho những tác phẩm về đất nước”, Chu Nhật Quang tâm sự.

Theo họa sĩ Chu Nhật Quang, quá trình tìm tư liệu cho loạt tranh này không chỉ đọc và xem mà còn là những chuyến đi đến nhiều địa danh lịch sử, gặp gỡ nhà sử học và người dân địa phương để nghe câu chuyện gắn với từng mảnh đất. Những trải nghiệm ấy giúp anh có cảm quan không gian, cảm xúc chân thật và thêm quyết tâm hoàn thiện tác phẩm.

Ảnh màn hình 2025-08-19 lúc 06.16.47 — Tác phẩm "Nguyễn Ái Quốc". Ảnh: Bảo Minh

Họa sĩ Lương Xuân Đoàn – Chủ tịch Hội Mỹ Thuật Việt Nam chia sẻ: “Chu Nhật Quang phải có tình yêu với sử Việt và tình yêu đó mãnh liệt thì mới có sự rung động từ đáy sâu tâm hồn, rồi từ đấy mới chắt ra được chất liệu lịch sử để vẽ tranh. Chu Nhật Quang lại chọn đề tài này để khởi nghiệp hội họa của mình là rất đáng quý".

Trong triển lãm "Mùa Xuân độc lập" - Chu Nhật Quang vẽ một số bức tranh về Bác Hồ, đây là một khó khăn rất lớn mà Chu Nhật Quang đã chọn đối mặt. Nhưng chính sự đối mặt với khó khăn này sẽ quyết định số phận nghệ thuật của anh.

Kỹ thuật Sơn mài cổ truyền không hề dễ, từ xử lý những vật liệu cổ truyền như vỏ trứng cho tới cách mài, moi… Nhưng khi tôi nhìn Chu Nhật Quang cùng các bạn trẻ trong nhóm thực hiện triển lãm "Mùa Xuân độc lập" thì tôi muốn nói rằng: Hãy tin ở họ”.

Họa sĩ Chu Nhật Quang sinh năm 1995, xuất thân trong gia đình nghệ thuật (con trai của đạo diễn, họa sĩ NSƯT Chu Lượng và cháu nội của họa sĩ - NSND Chu Mạnh Chấn), tốt nghiệp tại Mỹ và Úc, là gương mặt tiêu biểu của thế hệ họa sĩ trẻ gắn bó với nghệ thuật sơn mài. Anh đã từng tổ chức thành công triển lãm "Dấu thiêng" vào năm 2024 tại Hoàng thành Thăng Long.