Thủ tướng nêu rõ, mục tiêu xuyên suốt của nhiệm kỳ là phấn đấu tăng trưởng hai con số. Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Kết luận số 18, xác định rõ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện mục tiêu này. Quốc hội cũng đang thảo luận để ban hành nghị quyết làm cơ sở cho Chính phủ tổ chức thực hiện.
“Điều quan trọng nhất là phải thống nhất từ nhận thức, tư duy đến hành động. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Thách thức rất lớn, nhưng nếu có sự đồng hành của Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, tôi tin chúng ta có thể đạt được mục tiêu, và mục tiêu đó có cơ sở thực tiễn chứ không phải đặt ra một cách chủ quan", người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh.
Theo Thủ tướng, trong tờ trình, Chính phủ đã cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng năm 2026 và cho cả 5 năm tới theo từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phương. Ví dụ, công nghiệp - xây dựng tăng trưởng bao nhiêu, thương mại - dịch vụ bao nhiêu, nông nghiệp bao nhiêu; đồng thời phân giao chỉ tiêu cụ thể cho từng địa phương.
Để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số như đã đề ra, Thủ tướng nêu rõ cần thực hiện 3 đột phá chiến lược như đã nêu trong các nghị quyết Đại hội Đảng.
Đột phá đầu tiên là về thể chế. Thủ tướng nhấn mạnh, thể chế vẫn là vấn đề then chốt nhất. Thủ tướng ví: “Thể chế có thể hình dung như một con đường tạo hành lang thông thoáng cho “cỗ xe kinh tế” Việt Nam phát triển. Nếu thể chế đồng bộ, hiện đại, giống như đường được nâng cấp chất lượng cao, thì nền kinh tế hoàn toàn có thể tăng tốc mạnh mẽ hơn”. Trong khi Trung ương, Bộ Chính trị đang giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nghiên cứu trình Hội nghị Trung ương 3 dự thảo nghị quyết đổi mới mô hình tăng trưởng, Thủ tướng cho biết cỗ xe kinh tế Việt Nam vẫn chạy.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh, ngay trong năm 2026, nhiều nhiệm vụ thể chế phải được xử lý dứt điểm: Tổng rà soát hệ thống pháp luật Việt Nam; Xây dựng chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới; Tháo gỡ các vướng mắc trong vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp để bộ máy hoạt động hiệu quả thông suốt.
Thủ tướng lưu ý thêm, địa phương muốn phát triển kinh tế - xã hội phải có quy hoạch nên việc lập, điều chỉnh, phê duyệt các quy hoạch cũng phải hoàn thành trong quý II/2026 để hệ thống quy hoạch đồng bộ, thống nhất, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số. Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh lại việc xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, vướng mắc. Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ nghiên cứu, báo cáo Quốc hội việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị quyết 170 về xử lý những dự án đất đai tồn đọng, quyết tâm hoàn thành phương án xử lý dứt điểm trong quý II năm nay.
Về trách nhiệm của địa phương, Thủ tướng yêu cầu đích thân Bí thư tỉnh ủy và Ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy phải chỉ đạo trực tiếp việc triển khai, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án trên địa bàn. "Trước khi nói đến nguồn lực, động lực tăng trưởng mới, một nguồn lực rất lớn đang nằm ở hàng nghìn dự án đất đai tồn đọng. Nếu khơi thông trở lại, đó chính là một trong những nguồn lực rất lớn để góp phần cho tăng trưởng”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ.
Cùng với đó là cơ chế đặc thù, theo Thủ tướng, không phải quy định pháp luật nào cũng phù hợp khi áp dụng với tất cả các địa phương. Do đó năm nay sẽ đánh giá lại cơ chế chính sách đặc thù, những nội dung đúng đã được thực tiễn chứng minh thì sẽ áp dụng thống nhất, tránh việc quy định không đồng bộ.
Đi kèm đó là việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, nâng cao năng lực thực thi. Thủ tướng cho biết đã giao các đồng chí Phó Thủ tướng trực tiếp làm việc với Bộ Tư pháp và các bộ, ngành, khẩn trương trình phương án. Quan điểm là kiên quyết cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh và đến ngày 15/4 phải có phương án và đây là việc phải làm ngay.
Về đột phá hạ tầng, Thủ tướng cho biết, các dự án trọng điểm chiến lược về giao thông đường bộ, hàng không, cảng biển, năng lượng sẽ tiếp tục được đẩy mạnh. Riêng về năng lượng, Thủ tướng nêu rõ, tới đây Quy hoạch điện VIII sẽ phải điều chỉnh, bổ sung trước bối cảnh thay đổi từ tình hình quốc tế và khu vực.
Cùng với việc xây dựng nguồn dự trữ quốc gia với xăng dầu và các mặt hàng thiết yếu, Thủ tướng nhắc đến việc phát triển các nhà máy điện và điện nền, áp dụng khoa học công nghệ mới để đảm bảo các yêu cầu tiêu chuẩn về môi trường, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phát triển hài hòa giữa năng lượng nền và năng lượng tái tạo.
Về đột phá nguồn nhân lực, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã được giao xây dựng chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ. Hiện đã có nhiều chính sách và chương trình nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, nên cần phải phối hợp với các viện, trường đào tạo nhân lực. Cùng với đó là ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh các đột phá chiến lược, Thủ tướng cho biết việc phân bổ nguồn lực cũng là yêu cầu lớn. Theo Thủ tướng, tổng vốn đầu tư bình quân toàn xã hội giai đoạn tới là 40% GDP, trong khi nhiệm kỳ trước, tổng đầu tư toàn xã hội chỉ khoảng 33%. Dự kiến nhiệm kỳ này, tổng vốn đầu tư công trên 8 triệu tỷ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước chỉ có 2,87 triệu tỷ. Huy động vốn ngân sách Nhà nước nhiệm kỳ này cũng phải đạt 6,5 triệu tỷ - tăng 2,7 lần so với nhiệm kỳ trước. Những con số này, theo Thủ tướng, là áp lực rất lớn.
Lưu ý khoảng 80% vốn đầu tư công huy động từ các nguồn lực khác, Thủ tướng nhấn mạnh “bắt buộc phải có giải pháp cụ thể để huy động được những nguồn lực đó và đưa vào sản xuất, kinh doanh”, thông qua việc tạo hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, khuyến khích người dân và doanh nghiệp đầu tư.
Theo Thủ tướng, muốn phát triển trên cơ sở nền tảng vững chắc thì tăng trưởng phải đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát các cân đối lớn của nền kinh tế.
“Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao bằng mọi giá để đổi lấy bất ổn vĩ mô”, người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh.
Thủ tướng cho biết đang chỉ đạo sát sao Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương phối hợp điều hành các thị trường trọng yếu như xăng dầu, tiền tệ, tỷ giá… nhằm giảm thiểu tối đa tác động bất lợi từ bên ngoài vào thị trường trong nước.
