Việc nhà máy lọc dầu Omsk – một trong những cơ sở lớn nhất của Nga với công suất gần 22 triệu tấn dầu thô mỗi năm – bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công đã nhanh chóng tác động đến các nước phụ thuộc vào nhiên liệu tinh chế của Nga, đặc biệt là Kyrgyzstan và Tajikistan.
Các chuyên gia cho rằng cuộc khủng hoảng đã bộc lộ điểm yếu kéo dài trong chiến lược năng lượng của Trung Á, khi khu vực thiếu đa dạng hóa nguồn cung và chưa xây dựng được hệ thống hợp tác năng lượng nội khối. Theo Giáo sư Luca Anceschi (Đại học Glasgow), các chính phủ trong khu vực chủ yếu theo đuổi chính sách ngắn hạn và ưu tiên xuất khẩu tài nguyên hơn là đảm bảo an ninh năng lượng trong nước.
Kyrgyzstan và Tajikistan gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nhiên liệu tinh chế từ Nga, trong khi Uzbekistan dù giàu tài nguyên vẫn phải nhập khẩu do công suất lọc dầu hạn chế. Khi nguồn cung từ Nga bị gián đoạn, tình trạng thiếu hụt và giá nhiên liệu tăng đã lan rộng trong khu vực.
Để ứng phó, Kyrgyzstan đã đạt thỏa thuận sơ bộ với Trung Quốc và Belarus nhằm nhập khẩu dầu diesel và nhiên liệu hàng không. Tuy nhiên, lượng nhiên liệu dự kiến chỉ đáp ứng khoảng 3% nhu cầu dầu diesel hằng năm của nước này. Tajikistan cũng đang đàm phán với Kazakhstan, Turkmenistan và một số đối tác khác để tìm nguồn cung thay thế.
Cuộc khủng hoảng một lần nữa thúc đẩy các cuộc thảo luận về việc xây dựng chuỗi cung ứng nhiên liệu nội khối, trong đó Kazakhstan và Turkmenistan cung cấp dầu thô, Uzbekistan đảm nhận khâu lọc dầu và phân phối cho toàn khu vực. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định mô hình này vẫn gặp nhiều trở ngại do thiếu sự phối hợp dài hạn giữa các quốc gia Trung Á.
