Châu Âu đã tăng nhập khẩu nhiên liệu từ Trung Đông và Hoa Kỳ để chuẩn bị cho lệnh cấm của EU đối với việc nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ tinh chế của Nga bằng đường biển.
Trước khi lệnh cấm vận có hiệu lực (ngày 5/2), châu Âu vẫn là khách hàng mua dầu diesel lớn nhất của Nga, về lâu dài, “lục địa già” sẽ cần phải đa dạng nhập khẩu đáng kể từ các nhà cung cấp ngoài Nga.
Ảnh minh hoạ: Oilprice.
Trong những năm gần đây, Trung Đông - mặc dù đã bổ sung công suất nhà máy lọc dầu theo kế hoạch - có thể không đáp ứng được nhu cầu của châu Âu do sự chậm trễ trong việc vận hành một số nhà máy lọc dầu mới.
Bắt đầu từ 5/2, EU sẽ tiến hành cấm nhập khẩu các sản phẩm dầu tinh chế của Nga bằng đường biển và khối này phải thay thế khoảng 1 triệu thùng mỗi ngày (bpd) nhiên liệu nhập khẩu của Nga, bao gồm 600.000 bpd - 650.000 bpd dầu diesel.
Ví dụ, vào tháng 12/2022, xuất khẩu dầu diesel của Nga đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm là 1,2 triệu thùng/ngày, trong đó 720.000 thùng/ngày được dành cho EU, theo ước tính trong Báo cáo thị trường dầu mỏ mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).
Các nhà phân tích cho biết, sau ngày 5/2, thị trường dầu diesel và dòng sản phẩm trên toàn cầu sẽ thay đổi, với việc Nga tìm cách "chào bán" các sản phẩm tinh chế của mình ở nơi khác và châu Âu thu hút thêm nguồn cung từ Hoa Kỳ, Trung Đông và châu Á.
Do sự chậm trễ tại một số nhà máy lọc dầu mới ở Trung Đông, châu Âu cũng sẽ phải tăng nguồn cung từ Mỹ và châu Á.
Tại Trung Đông, các nhà sản xuất hàng đầu của OPEC đã tăng cường - hoặc cam kết tăng cường - xuất khẩu các sản phẩm tinh chế của họ sang châu Âu.
Ví dụ, Kuwait có kế hoạch tăng xuất khẩu dầu diesel sang châu Âu gấp 5 lần trong năm nay - lên khoảng 50.000 thùng/ngày, Bloomberg trích dẫn vào tháng trước. Đồng thời, sẽ tăng gấp đôi doanh số bán nhiên liệu máy bay sang châu Âu vào năm 2023 lên gần 5 triệu tấn.
Trong tuần này, công ty Dầu khí Quốc gia Kuwait tuyên bố rằng nhà máy lọc dầu Mina Al-Ahmadi đã gửi chuyến hàng dầu diesel đầu tiên (khoảng 38.000 tấn) cho thị trường châu Âu.
Tuy nhiên, nhà máy lọc dầu Al-Zour khổng lồ mới của Kuwait, dự kiến sẽ xử lý 615.000 thùng dầu thô mỗi ngày và có thể sản xuất khoảng 145.000 thùng dầu diesel mỗi ngày, vẫn chưa đạt đến công suất hoạt động tối đa. Nhà máy lọc dầu dự kiến sẽ khởi động tổ máy thứ hai trong tháng này và dây chuyền thứ ba và cũng là dây chuyền cuối cùng vào tháng Tư, theo Bloomberg.
Bên cạnh đó, các nhà máy lọc dầu của Ả Rập Xê-út và Oman cũng đang trong giai đoạn tăng cường, nhiều nhà phân tích kỳ vọng họ có thể lấp đầy một số khoảng trống dầu diesel và nhiên liệu khác ở châu Âu sớm nhất vào cuối năm 2023.
Về phần mình, các nhà máy lọc dầu của Hoa Kỳ cũng cho thấy tiềm năng tăng xuất khẩu sang châu Âu.
Các nhà phân tích cho biết, châu Âu sẽ tham gia lệnh cấm vận với lượng dự trữ dồi dào, đặc biệt là sau khi nhập khẩu khá nhiều dầu diesel và các sản phẩm khác của Nga vào cuối năm 2022.
Vào tháng trước, nhờ “cơn sốt” nhập khẩu dầu diesel của Nga vào quý 3 năm 2022 kết hợp với mùa đông châu Âu ấm áp bất thường và nguồn cung khí đốt tự nhiên dồi dào đã làm dịu đi cú sốc nguồn cung dầu diesel và tình trạng hoảng loạn tích trữ nhiên liệu.
Nhiều chuyên gia cho rằng: Mặc dù dòng chảy thương mại năng lượng sẽ xuất hiện nhiều gián đoạn, tuy nhiên, thị trường có vẻ tương đối yên bình - vết nứt dầu khí có xu hướng giảm kể từ cuối tháng Giêng.
Nguồn dự trữ xăng tại trung tâm Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) đã tăng kể từ đầu tháng 12, đưa lượng dự trữ trở lại mức trung bình 5 năm và ở mức cao nhất kể từ tháng 7 năm 2021.
Lê Na (Theo Oilprice)
