Thông tin này được ông Phạm Vũ Hoàng, Phó Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết khi làm rõ các nội dung liên quan đến chính sách “duy trì mức sinh thay thế” quy định tại Điều 14 của Luật Dân số.
Theo ông Hoàng, một trong những mục tiêu xuyên suốt của Luật là duy trì vững chắc mức sinh thay thế trong bối cảnh nhiều địa phương đang đối mặt với mức sinh thấp kéo dài.
Luật Dân số không chỉ dừng lại ở các quy định mang tính nguyên tắc mà đã bổ sung cụ thể đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội, thông qua việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở.
Cụ thể, tại Điều 29, Luật Dân số điều chỉnh các quy định tại Điều 76, 77, 78 và 79 của Luật Nhà ở, mở rộng đối tượng và điều kiện mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội, trong đó có nhóm người sinh đủ hai con trở lên.
“Hiện nay, Bộ Y tế đang tham mưu Chính phủ xây dựng các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Đồng thời, Bộ phối hợp với Bộ Xây dựng sửa đổi, bổ sung Thông tư số 05/2024/TT-BXD nhằm quy định rõ mẫu giấy tờ chứng minh đối tượng, điều kiện được hưởng chính sách nhà ở xã hội. Dự kiến, toàn bộ nội dung hướng dẫn sẽ được hoàn thành trước ngày 15/5”, ông Phạm Vũ Hoàng cho biết.
Thông tin thêm về Luật Dân số, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh, Luật được ban hành nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất, đồng bộ để thể chế hóa chủ trương của Đảng về công tác dân số; khắc phục những bất cập của hệ thống pháp luật hiện hành và đáp ứng yêu cầu dân số trong bối cảnh mới.
Luật Dân số kế thừa những quy định còn phù hợp của Pháp lệnh Dân số năm 2003, đồng thời tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế. Điểm nổi bật là hệ thống chính sách được thiết kế theo hướng toàn diện, bao trùm từ truyền thông, giáo dục về dân số; điều chỉnh quy mô, cơ cấu dân số; thích ứng với già hóa dân số; đến nâng cao chất lượng dân số và bảo đảm các điều kiện thực hiện.
So với Pháp lệnh Dân số trước đây, Luật mới quy định cụ thể hơn các chính sách duy trì mức sinh thay thế, chăm sóc sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng dân số.
Tư duy chính sách cũng có sự chuyển dịch rõ nét, từ trọng tâm kế hoạch hóa gia đình sang phát triển và nâng cao chất lượng dân số, lồng ghép dân số và phát triển trong mọi chủ trương, chính sách kinh tế – xã hội.
Để duy trì mức sinh thay thế, Luật đưa ra nhiều giải pháp hỗ trợ thiết thực như tăng thời gian nghỉ thai sản, hỗ trợ tài chính khi sinh con, ưu tiên tiếp cận nhà ở xã hội; đồng thời cho phép địa phương chủ động quy định mức hỗ trợ cao hơn khung của Chính phủ, phù hợp với điều kiện thực tế.
Bên cạnh đó, Luật quy định chặt chẽ các biện pháp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức; tăng cường thanh tra, xử lý vi phạm; khuyến khích đưa nội dung bình đẳng giới vào hương ước, quy ước cộng đồng.
Thích ứng với già hóa dân số cũng là nội dung xuyên suốt, với các chính sách khuyến khích người dân chủ động chuẩn bị cho tuổi già, phát triển đa dạng các hình thức chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng, gia đình và cơ sở chăm sóc; đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua đào tạo nguồn nhân lực chăm sóc.
“Việc Quốc hội ban hành Luật Dân số thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Nhà nước trong công tác dân số, hướng tới mục tiêu duy trì mức sinh thay thế, thích ứng hiệu quả với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số, qua đó đóng góp quan trọng cho sự phát triển bền vững của đất nước”, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh.
