Theo Thông tư 13/2026, đây là hai trong bốn loại vaccine mới được đưa vào danh mục tiêm chủng bắt buộc. Trước đó, vaccine Rota đã được triển khai thử nghiệm từ cuối năm 2024 và dự kiến mở rộng trong năm 2026, trong khi vaccine cúm sẽ được áp dụng từ năm 2030.
Với việc bổ sung thêm HPV và phế cầu, từ năm 2026 Việt Nam sẽ có 13 bệnh truyền nhiễm được tiêm vaccine miễn phí trong Chương trình tiêm chủng mở rộng.
Phế cầu khuẩn là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng huyết ở trẻ nhỏ, có thể dẫn tới tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề. Trong khi đó, HPV là tác nhân chính gây ung thư cổ tử cung cùng nhiều bệnh lý đường sinh dục ở cả nam và nữ.
Theo Bộ Y tế, vaccine HPV nếu tiêm ở độ tuổi 9-14 có hiệu quả bảo vệ trên 90% đối với các tổn thương tiền ung thư. Vaccine phế cầu cũng giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh nặng và hạn chế tình trạng kháng kháng sinh.
Ngành y tế dự kiến triển khai tiêm vaccine phế cầu quy mô nhỏ từ quý I/2026 tại một số địa phương như Bắc Kạn, Lạng Sơn, Quảng Nam, Đắk Nông, Sóc Trăng, Tuyên Quang, Lào Cai, Cao Bằng, Sơn La và Quảng Ngãi.
Đối với vaccine HPV, chương trình sẽ thí điểm từ quý III/2026 tại các vùng khó khăn. Bốn địa phương đầu tiên triển khai tiêm miễn phí cho bé gái 11 tuổi gồm Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long. Dự kiến giai đoạn 2026-2028 sẽ có khoảng 18.000 trẻ mỗi năm được hưởng chính sách này.
Hiện vaccine HPV có chi phí khoảng 3-6 triệu đồng cho đủ ba liều, còn vaccine phế cầu khoảng 1,2 triệu đồng mỗi mũi. Việc đưa hai vaccine vào diện miễn phí được kỳ vọng sẽ giúp giảm gánh nặng tài chính cho nhiều gia đình, đồng thời tăng cơ hội tiếp cận y tế dự phòng cho trẻ em ở vùng sâu, vùng xa.
Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia được Việt Nam triển khai từ năm 1985. Sau gần 40 năm, Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt, loại trừ uốn ván sơ sinh và duy trì tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới một tuổi ở mức trên 90%.
