Chủ tịch Trần Bá Dương tiết lộ lý do đi trồng chuối
Là “ông lớn” trong ngành sản xuất ô tô tại Việt Nam, năm 2019, Thaco bất ngờ “lấn sân” sang lĩnh vực sản xuất nông nghiệp quy mô lớn. Đáng chú ý, thay vì lựa chọn những nông sản vốn là thế mạnh của Việt Nam như cà phê, hồ tiêu hay gạo, doanh nghiệp này lại quyết định đầu tư vào một loại cây trồng khá bất ngờ, đó là chuối.
Giải thích cho quyết định này, tại hội nghị với các đối tác chiến lược ngày 12/11 tại TP.Hồ Chí Minh, ông Trần Bá Dương, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Trường Hải (Thaco), tiết lộ cơ duyên đi trồng chuối bắt đầu từ lời mời hỗ trợ và đầu tư vào HAGL Agrico của ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức), Chủ tịch HĐQT Hoàng Anh Gia Lai.
Thời điểm đó, Công ty Cổ phần nông nghiệp quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HAGL Agrico) đang chuyển đổi diện tích cao su, cọ dầu sang trồng cây ăn trái, trong đó có cây chuối. Theo ông Dương, chuối là loại cây có nhu cầu tiêu thụ lớn, tỷ suất lợi nhuận tốt, đồng thời bầu Đức cũng thể hiện quyết tâm rất lớn với hướng đi này.
“Với sự hỗ trợ của chúng tôi, HAGL Agrico đã tập trung trồng thêm chuối, nâng diện tích lên 12.000 ha, bên cạnh 9.000 ha cây ăn trái các loại”, ông Dương chia sẻ.
Được biết, năm 2019, Thaco Agri (thành viên của Tập đoàn Thaco) tham gia hỗ trợ tái cấu trúc và tiếp nhận các dự án nông nghiệp của HAGL Agrico tại Campuchia và khu vực Tây Nguyên (Việt Nam), với tổng diện tích đất 44.465 ha. Đồng thời, Thaco thực hiện nghĩa vụ trả 18.414 tỷ đồng nợ ngân hàng thay cho HAGL Agrico.
Đến năm 2021, Thaco tiếp tục nhận trách nhiệm trực tiếp điều hành và quản trị HAGL Agrico, với diện tích đất còn lại 35.757 ha tại Lào và Campuchia, đồng thời thanh toán 15.990 tỷ đồng nợ ngân hàng của doanh nghiệp này.
Tuy nhiên, khi bước chân vào lĩnh vực nông nghiệp, Thaco phải đối mặt với không ít thách thức. Khó khăn lớn nhất là phần lớn diện tích đất được chuyển đổi sang trồng cây ăn trái nhưng năng suất thấp, chất lượng sản phẩm kém. Nguyên nhân xuất phát từ việc mặt bằng vườn chưa được cải tạo bài bản, tình trạng thiếu nước vào mùa khô, ngập úng vào mùa mưa và dịch bệnh thường xuyên bùng phát.
Bên cạnh đó, điều kiện ăn ở, sinh hoạt của người lao động còn tạm bợ, thiếu thốn; lực lượng lao động không ổn định. Những yếu tố này khiến hoạt động sản xuất, kinh doanh thiếu kiểm soát, liên tục thua lỗ trong thời gian dài.
Vì vậy, Thaco đã quyết định làm mới từ đầu thông qua kế hoạch đầu tư và sản xuất kinh doanh 5 năm 2023-2027, bắt đầu từ quy hoạch tổng thể mô hình Khu liên hợp sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, tích hợp – tuần hoàn.
Trong đó chủ lực là các xí nghiệp trồng chuyên canh cây chuối, các xí nghiệp chăn nuôi bò sinh sản, bê và bò thịt bán chăn thả đến bò thịt vỗ béo tập trung, kết hợp trồng các loại cây ăn trái.
“Chúng tôi đã triển khai cải tạo, san lấp mặt bằng đồng bộ; xây dựng hệ thống đập trữ nước, thủy lợi, điện, giao thông và các kho lạnh, nhà máy sản xuất vật tư, thiết bị phục vụ nông nghiệp. Đặc biệt, Thaco chú trọng đầu tư nhà ở cho cán bộ, công nhân viên tại các nông trường, xí nghiệp”, ông Dương chia sẻ.
Song song đó, Thaco chú trọng công tác quản trị, chuẩn hóa quy trình, quy định nhằm kiểm soát chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm. Với những giải pháp nêu trên, năm 2026, diện tích chuối đã trồng là 9.700 hecta, diện tích cho thu hoạch là 6.500 hecta, sản lượng chuối xuất khẩu là 214.400 tấn.
Trong đó, xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản là 90.000 tấn, chiếm 8,5% thị phần; sản lượng xuất sang thị trường Trung Quốc là 124.000 tấn, thị phần 6%. Doanh thu xuất khẩu năm 2026 là 242 triệu USD.
Sản phẩm chuối của Thaco còn được phân phối ra thị trường quốc tế thông qua các đối tác quan trọng, một trong số đó là Tập đoàn Del Monte của Mỹ, với hệ thống phân phối trái cây trên toàn cầu.
Chia sẻ câu chuyện về xuất khẩu chuối, ông Trần Bá Dương cho biết cuối năm 2024, Chủ tịch của Del Monte đã từng tới khảo sát vùng trồng chuối của Thaco với kế hoạch mua một số lượng lớn chuối để phân phối ở thị trường châu Á.
Tại đây, Chủ tịch Del Monte đã bị thuyết phục bởi cách làm của Thaco và quyết định ký mua 67.000 tấn chuối trong năm 2026 và tăng gấp đôi trong năm 2027.
“Trong 1 tiếng chia sẻ về câu chuyện của Thaco, ông Mohammad Abu-Ghazaleh, Chủ tịch Del Monte, đã xác nhận đây là cách làm đúng và rất khác biệt”, ông Trần Bá Dương nói.
Năm 2027, Thaco dự kiến chi hơn 5.470 tỷ đồng đầu tư nông nghiệp
Năm 2027, Thaco dự kiến chi 5.470 tỷ đồng để đầu tư vào nông nghiệp, nhằm đồng bộ hạ tầng giao thông – thủy lợi – điện, hoàn thiện mô hình Khu liên hợp tích hợp – tuần hoàn quy mô lớn.
Trong đó, Thaco sẽ tập trung trồng mới 7.000 hecta chuối, nâng tổng diện tích chuối đến cuối năm 2027 lên 16.700 hecta. Diện tích cho thu hoạch là 13.200 hecta; sản lượng chuối xuất khẩu ước đạt 680.000 tấn. Sản lượng xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản là 150.000 tấn, chiếm thị phần 14%, tăng gấp 3 lần so với năm 2026.
Sản lượng xuất khẩu sang Trung Quốc gần 500.000 tấn, chiếm thị phần 22%, tăng gấp 5 lần so với năm 2026. Sản lượng xuất khẩu sang các thị trường khác là 30.000 tấn. Doanh thu xuất khẩu chuối dự kiến đạt 498 triệu USD.
Năm 2027, Thaco sẽ trồng mới 1.100 hecta cây ăn trái như sầu riêng, xoài, bưởi. Sản lượng trái cây tươi xuất khẩu đạt 4.500 tấn. Trồng mới 750 hecta cây lâm nghiệp.
Cũng trong năm 2027, Thaco sẽ triển khai đầu tư các dự án trồng dứa, mía tại Campuchia; dự án sản xuất lúa và ngũ cốc tại Hưng Yên; Các dự án trang trại chăn nuôi heo giống, heo thịt quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao tại tỉnh Gia Lai và Đắk Lắk; Cụm công nghiệp, cảng cạn và trung tâm logistics Cao Nguyên tại Pleiku, Gia Lai.
Ngoài ra, Thaco sẽ phát triển đàn bò sinh sản, bò thịt lên 200.000 con; cung cấp hơn 12.500 tấn bò thịt thương phẩm cho thị trường nội địa, với doanh thu năm 2027 ước đạt 1.100 tỷ đồng. Sản xuất, cung cấp 550.000 tấn phân bò ủ hoai cho sản xuất trồng trọt và cải tạo đất.
Bên cạnh mở rộng vùng trồng, Thaco sẽ đầu tư và đưa vào hoạt động 2 cụm công nghiệp và cảng khô tại Campuchia, 1 khu công nghiệp và kho ngoại quan tại Nam Lào, trong đó sẽ triển khai đầu tư thêm các nhà máy sản xuất vật tư nông nghiệp, cơ khí, thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Để đáp ứng nhu cầu vận chuyển 37.300 container trái cây xuất khẩu trong năm 2027, THILOGI (một thành viên khác của Tập đoàn Thaco hoạt động trong lĩnh vực logistic) đầu tư 4.500 container lạnh chuyên dụng, 550 xe vận chuyển và xây dựng các depot, trạm trung chuyển trên tuyến từ khu liên hợp đến cảng biển.
Đến cuối năm 2027 và đầu năm 2028, doanh nghiệp dự kiến đưa thêm 2 tàu container, tổng công suất 1.900 TEU, vào khai thác, nâng cao năng lực vận chuyển trái cây tươi bằng đường biển.
“Chúng tôi tin rằng, với mô hình và nền tảng đã được đầu tư, sản xuất có hiệu quả, Thaco Agri sẽ tiếp tục phát triển và tạo ra giá trị bền vững trong giai đoạn tới, nhằm thực hiện tầm nhìn Tập đoàn nông nghiệp phát triển bền vững trên nền tảng công nghiệp và hữu cơ, có đóng góp tích cực vào ngành nông nghiệp toàn cầu”, ông Trần Bá Dương nói.
