Tại Malaysia, Star Media Group đang thử hướng đi biến các nhà báo truyền thống thành những người vừa làm báo, vừa làm nội dung video như các nhà sáng tạo trên mạng xã hội.
Chia sẻ tại sự kiện Digital Media Asia, ông Mohd Fuad Mohd Noor, Trưởng bộ phận Sản phẩm Kỹ thuật số (mảng tiếng Mã Lai) tại Star Media Group, cho biết mục phong cách sống M-Star đã thay đổi gần như toàn bộ cách vận hành để phù hợp với thói quen của khán giả trẻ.
Theo ông, độc giả lớn tuổi vẫn có thói quen đọc báo giấy hoặc bài viết dài. Nhưng với Gen Z, video ngắn mới là “điểm chạm” đầu tiên với tin tức.
“Chúng tôi vốn là một tòa soạn truyền thống, quen với việc viết bài. Nhưng Gen Z thì không bắt đầu bằng việc đọc, họ bắt đầu bằng việc lướt video”, ông nói.
Từ nhận thức đó, M-Star thay đổi quy trình làm việc. Trước đây, phóng viên sẽ đi hiện trường, viết bài rồi mới làm video bổ trợ. Giờ đây, mọi thứ diễn ra theo chiều ngược lại.
Khi tác nghiệp, phóng viên được yêu cầu quay video và gửi ngay cho biên tập viên qua WhatsApp hoặc Telegram. Các clip này sẽ được dựng nhanh để đăng lên mạng xã hội trước, còn bài viết đầy đủ sẽ được hoàn thiện sau.
Chiến lược này giúp lượng tiếp cận của M-Star tăng mạnh. Hiện nền tảng có hơn 1,15 triệu người đăng ký YouTube và đạt trung bình khoảng 173 triệu lượt xem video mỗi tháng.
Theo Fuad, điều khiến khán giả trẻ quan tâm không chỉ là tin tức, mà còn là “con người đứng sau câu chuyện”.
“Khán giả trẻ không theo dõi bài báo. Họ theo dõi câu chuyện và gương mặt”, ông nói. Điều đó khiến M-Star dần rời xa kiểu bản tin đọc theo kịch bản cứng trong trường quay, thay bằng các video trò chuyện tự nhiên, giàu cảm xúc và mang tính cá nhân hơn.
Fuad cho biết thay vì chỉ đưa dữ liệu khô khan, nhóm sản xuất sẽ tìm những chi tiết gây tò mò để mở đầu câu chuyện.
Ông lấy ví dụ về một doanh nhân giàu có. Nếu theo cách làm cũ, bài báo có thể tập trung vào doanh thu công ty. Nhưng với video mạng xã hội, nhóm sản xuất chọn khai thác chi tiết người này sở hữu tới 200 căn nhà - một thông tin dễ khiến khán giả dừng lướt và bấm xem.
Một trong những khó khăn lớn nhất của M-Star là nhiều nhà báo truyền thống vốn khá hướng nội và không quen xuất hiện trước camera. “Chúng tôi tuyển nhà báo, mà rất nhiều nhà báo là người hướng nội”, Fuad nói.
Để giải quyết vấn đề này, công ty không ép phóng viên lập tức trở thành “idol mạng”. Thay vào đó, họ tạo môi trường để các nhà báo dần quen với ống kính.
Trong quá trình tác nghiệp, phóng viên sẽ được đồng nghiệp quay hình lại khi phỏng vấn, đi hiện trường hoặc dẫn chuyện. Theo thời gian, họ bắt đầu tự tin hơn trước camera mà không cảm thấy bị áp lực.
“Từ đó, chúng tôi xây dựng sự tự tin cho họ”, Fuad giải thích.
Ngoài viết bài và đưa tin, các nhà báo tại M-Star hiện còn được khuyến khích tham gia podcast, xuất hiện trong video quảng bá và xây dựng hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội.
Fuad cho rằng trong môi trường truyền thông hiện nay, kỹ năng làm báo thôi là chưa đủ. Các tòa soạn cũng cần giúp phóng viên xây dựng “thương hiệu cá nhân” để tạo kết nối với độc giả. “Bạn phải xây dựng tài năng, sự tự tin và cả cá tính cho họ”, ông nói.
Để hỗ trợ quá trình này, M-Star triển khai chương trình cố vấn kéo dài tới hai năm, ghép các người dẫn video giàu kinh nghiệm với các phóng viên mới. Những người hướng dẫn sẽ góp ý từ cách nói chuyện, phản ứng trước camera cho tới phong thái xuất hiện trên màn hình.
Theo Fuad, tương lai của báo chí sẽ ngày càng gắn với mô hình “nhà báo kiêm nhà sáng tạo nội dung”.
Ông cho rằng các tòa soạn truyền thống cần thay đổi tư duy nếu muốn tiếp tục giữ kết nối với thế hệ độc giả mới - những người lớn lên cùng video ngắn, mạng xã hội và các content creator trên internet.
“Hãy cùng tạo ra những ngôi sao từ chính các cây viết của chúng ta”, ông nói.
