Chương trình visa vàng của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), vốn nổi tiếng toàn cầu và từng là "thỏi nam châm" thu hút vốn đầu tư nước ngoài cùng bất động sản, đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi quan trọng.
Được khởi xướng từ năm 2019 với mục tiêu ban đầu là mời gọi người nước ngoài định cư lâu dài thông qua các kênh đầu tư, chương trình này giờ đây chuyển hướng mạnh mẽ sang việc chiêu mộ nhân tài chuyên môn cao, đặc biệt trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ khí hậu và các ngành kỹ thuật số tiên tiến.
Sự thay đổi này phản ánh tham vọng chiến lược lớn hơn của UAE. Quốc gia không chỉ muốn trở thành điểm đến của dòng vốn mà còn hướng tới xây dựng một lực lượng lao động phù hợp với các mục tiêu kinh tế và đổi mới sáng tạo.
Động thái này trở nên rõ nét hơn sau năm 2023, khi chính phủ quyết định vượt ra khỏi chiến lược thu hút vốn thời kỳ hậu đại dịch để trao quyền cho các cơ quan liên bang quan trọng như Bộ Văn hóa, Bộ Thể thao và Văn phòng Cư dân Abu Dhabi. Những cơ quan này được giao nhiệm vụ tìm kiếm và thu hút các cá nhân xuất sắc từ khắp nơi trên thế giới.
Thay vì chỉ chú trọng vào các khoản đầu tư tài chính, chính quyền UAE hiện đánh giá ứng viên dựa trên khả năng đóng góp cho hệ sinh thái địa phương.
Các tiêu chí bao gồm chuyên môn kỹ thuật, năng lực lãnh đạo doanh nghiệp hoặc kiến thức chuyên sâu trong những lĩnh vực cụ thể.
Số lượng visa vàng gia tăng và chiến lược săn lùng nhân tài
Theo nhận định của các chuyên gia trong ngành, trong đó có ông Gaurav Keswani, nhà sáng lập kiêm Giám đốc Điều hành công ty JSB - một đơn vị tư vấn tại Dubai chuyên về thành lập doanh nghiệp và dịch vụ visa, UAE đang tích cực nhắm đến các chuyên gia trong các lĩnh vực công nghệ mới nổi và phát triển bền vững.
Trong cuộc phỏng vấn với tờ Khaleej Times, ông Keswani cho biết chương trình visa vàng đã chuyển trọng tâm từ việc thu hút đầu tư đơn thuần sang tìm kiếm những cá nhân có thể mang lại giá trị bền vững trong dài hạn.
Số liệu năm 2023 cho thấy chỉ riêng tại Dubai, đã có 158.000 visa vàng được cấp. Con số này nhấn mạnh quy mô và thành công của chiến lược mà UAE đang theo đuổi.
Trong số những người nhận visa vàng, khoảng 40% là các nhà đầu tư, 60% thuộc các nhóm có giá trị cao khác, và 22% là chuyên gia từ lĩnh vực ngân hàng cũng như phi ngân hàng, bao gồm những người hoạt động trong AI và các vai trò liên quan đến biến đổi khí hậu.
Đáng chú ý, ngày càng nhiều người nhận visa vàng đến từ các lĩnh vực như AI, Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây và các giải pháp môi trường.
Chiến lược này song hành với nỗ lực của UAE nhằm trở thành trung tâm tài chính và đổi mới toàn cầu. Trong vài năm qua, 8 trong số 20 quỹ đầu cơ hàng đầu thế giới đã mở văn phòng tại UAE, quản lý tổng cộng khoảng 48 tỷ USD.
Tuy nhiên, sự gia tăng của dòng vốn này cũng kéo theo nhu cầu cấp thiết về nhân tài quản lý cấp cao, từ giám đốc điều hành (CEO), giám đốc công nghệ (CTO) đến các chuyên gia tư vấn AI và kiến trúc sư cơ sở hạ tầng. Đây là những người có khả năng mở rộng quy mô hoạt động tại quốc gia này.
Ông Keswani lý giải: "Chính phủ đã nhận ra rằng chỉ dựa vào đầu tư không thể xây dựng một nền kinh tế bền vững. Hiện nay, họ tập trung rõ ràng vào những người có thể chủ động định hình và phát triển các ngành công nghiệp, thay vì chỉ đóng vai trò tài trợ".
Mở rộng đối tượng và nhu cầu ngày càng tăng
Ban đầu, visa vàng chủ yếu hướng đến các nhà đầu tư và người mua bất động sản.
Tuy nhiên, giờ đây chương trình đã mở rộng phạm vi, bao gồm nhiều đối tượng đa dạng hơn như nhà khoa học, sinh viên xuất sắc, lập trình viên, chuyên gia quản lý tài sản tư nhân và những người tốt nghiệp từ các trường đại học hàng đầu thế giới.
Khi các ngành công nghiệp mới trở thành ưu tiên quốc gia, chương trình visa vàng nhanh chóng điều chỉnh để thu hút nhân tài có thể thúc đẩy sự phát triển của những lĩnh vực này.
Công ty của ông Keswani, vốn đã hỗ trợ hơn 250 cá nhân nhận visa vàng trong sáu tháng qua, ghi nhận sự gia tăng đột biến trong số các ứng viên từ những lĩnh vực chuyên biệt như đạo đức AI, tài chính xanh và kỹ thuật khí hậu.
Nhiều người trong số này đang dẫn dắt các dự án đổi mới quy mô lớn hoặc vừa là nhà đầu tư vừa mang theo chuyên môn đến khu vực.
Ông Keswani chia sẻ: "Chỉ trong năm tháng qua, chúng tôi nhận thấy danh sách ứng viên tăng vọt ở các vị trí như chuyên gia đám mây, chuyên gia ngân hàng tư nhân và nhà phát triển AI. Đây là những người thường đứng sau các chiến lược trị giá hàng tỷ USD, không chỉ đơn thuần tìm kiếm cơ hội việc làm".
Theo một báo cáo từ hãng tin địa phương, chương trình visa vàng có thể sẽ tiếp tục đa dạng hóa với việc bổ sung thêm nhiều hạng mục mới, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế kỹ thuật số như công nghệ phi tập trung và các vai trò liên quan đến chuyển đổi năng lượng.
Tính linh hoạt dành cho chuyên gia toàn cầu
Điều khiến visa vàng của UAE nổi bật so với các chương trình cư trú dài hạn khác chính là sự linh hoạt trong cơ cấu.
Các chuyên gia không bị ràng buộc với một nhà tuyển dụng duy nhất mà có thể tự do chuyển sang khởi nghiệp hoặc làm tư vấn độc lập mà không lo mất quyền cư trú.
Sự linh hoạt này, cùng với thời hạn cư trú lên đến mười năm, đã khiến chương trình trở nên đặc biệt hấp dẫn với nhân tài cấp cao toàn cầu.
Một điểm nhấn khác là việc tách biệt giữa đầu tư và quyền cư trú. Chẳng hạn, một cư dân có thể thanh lý khoản đầu tư ban đầu và tái phân bổ tài sản sang các lĩnh vực khác mà không ảnh hưởng đến tình trạng visa của họ.
Sự tách biệt pháp lý này tạo điều kiện cho tài sản di chuyển linh hoạt hơn, trở thành yếu tố thu hút lớn đối với những cá nhân có tài sản ròng cao và các nhà quản lý cấp cao.
Việc nhắm đến nguồn nhân tài từ khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng trở thành ưu tiên chiến lược. Khi UAE tiếp tục định vị mình là cầu nối giữa Đông và Tây, quốc gia này không chỉ thu hút vốn đầu tư hay các công ty mà còn kéo theo những nhân vật chủ chốt đứng sau chúng.
