Kể từ năm 2009, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã chọn ngày 13/10 hằng năm là Ngày quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai, nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về tầm quan trọng của việc chủ động phòng ngừa và ứng phó với thiên tai. Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cũng chọn ngày này là Ngày ASEAN về Quản lý thiên tai.
Trong bối cảnh thiên tai ngày càng xảy ra thường xuyên và khốc liệt, Báo cáo đánh giá toàn cầu về giảm thiểu rủi ro thiên tai năm 2025 của Văn phòng Liên Hợp Quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai (UNDRR) cho biết, thiệt hại do thiên tai gây ra đã lên tới gần 2.300 tỷ USD. Bên cạnh tổn thất vật chất, thiên tai còn để lại những hậu quả nặng nề về tinh thần, đặc biệt đối với trẻ em, phụ nữ, người cao tuổi và người khuyết tật.
Trước thực trạng nguồn đầu tư cho công tác phòng chống thiên tai vẫn còn thấp, UNDRR đã chọn chủ đề năm 2025 là “Fund Resilience, Not Disasters” (Đầu tư tăng cường khả năng chống chịu để giảm thiểu rủi ro thiên tai) là lời kêu gọi hành động nhằm thay đổi tư duy từ “ứng phó” sang “đầu tư phòng ngừa”. Chủ đề này cũng được lồng ghép trong nhiều sáng kiến quốc tế như Diễn đàn Toàn cầu về giảm nhẹ rủi ro thiên tai (GP2025) tại Geneva, Nguyên tắc cấp cao của G20 về đầu tư giảm rủi ro thiên tai, Hội nghị FfD4 tại Tây Ban Nha hay COP30 tại Brazil...
Hưởng ứng tinh thần đó, năm 2025, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai triển khai chuỗi hoạt động hướng đến thế hệ trẻ là những chủ nhân tương lai của đất nước với thông điệp: “Đầu tư cho giới trẻ hôm nay là xây dựng khả năng chống chịu cho cộng đồng ngày mai.”
Các hoạt động nổi bật gồm: Chuỗi hoạt động “Hiểu thiên tai - Xây tương lai” phối hợp cùng Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tại Việt Nam; Cuộc thi “Giáo án Xanh – Tương lai An toàn” phối hợp cùng Tổ chức Save the Children Việt Nam; Cuộc thi “Tái sinh sau bão - Kết nối ký ức, gửi gắm tương lai” phối hợp cùng Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) tại Việt Nam; Hỗ trợ các hoạt động thí điểm mô hình “Cộng đồng an toàn, sạch và xanh” cho cấp xã tại tỉnh Cà Mau.
Đặc biệt, ngày 11/10/2025, tại Trường THCS Lý Tự Trọng (xã Khánh Lâm, tỉnh Cà Mau), Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai phối hợp với UNICEF Việt Nam, Chính phủ Nhật Bản và Sở Nông nghiệp và Môi trường Cà Mau tổ chức sự kiện tổng kết mô hình “Cộng đồng an toàn, sạch và xanh” và cuộc thi Rung chuông vàng “Cùng em phòng chống thiên tai - Kiến tạo tương lai bền vững” với sự tham gia của gần 800 học sinh.
Mô hình “Cộng đồng an toàn, sạch và xanh” được nghiên cứu dựa trên kinh nghiệm của Nhật Bản, nhằm thúc đẩy sự tham gia của người dân, đặc biệt là trẻ em, trong công tác phòng chống thiên tai và bảo vệ môi trường. Sau khi thí điểm thành công tại Sóc Trăng (2024), mô hình được tiếp tục triển khai tại Cao Bằng và Cà Mau trong năm 2025.
Các hoạt động hỗ trợ tại xã Khánh Lâm bao gồm: Lắp đặt 60 đèn năng lượng mặt trời, 20 biển cảnh báo thiên tai và trồng 300 cây xanh quanh khu vực trường học và trụ sở UBND xã; Tổ chức vẽ tranh tường, thi Rung chuông vàng cho gần 1.500 học sinh tại ba trường học trên địa bàn; Cải tạo “Thư viện xanh” thân thiện với trẻ em, bổ sung hơn 200 đầu sách và tài liệu về phòng chống thiên tai, biến đổi khí hậu.
Phó cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên Nguyễn Văn Tiến cho biết: Các hoạt động với mục đích triển khai Chương trình phối hợp thực hiện nhiệm vụ phòng, chống giảm nhẹ rủi ro thiên tai trong ngành Giáo dục và Đào tạo giữa Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời xây dựng Mô hình “Cộng đồng an toàn, sạch và xanh” trên địa bàn xã Khánh Lâm nói chung và góp phần xây dựng trường học an toàn tại xã Khánh Lâm nói riêng.
Nguyễn Văn Tiến nhấn mạnh: “Thông qua các mô hình thí điểm, chúng tôi hy vọng các địa phương trên cả nước sẽ có thêm điều kiện để nhân rộng các mô hình cộng đồng an toàn, sạch và xanh, đồng thời lồng ghép kiến thức phòng chống thiên tai trong giáo dục học đường.”
