Theo thông tin ban đầu từ Bệnh viện Đa khoa Thường Tín, các nạn nhân trong vụ việc xảy ra ngày 19/10 tại thôn Đình Tổ, xã Thượng Phúc, Hà Nội, gồm công nhân tại cơ sở sản xuất và người dân sống gần khu vực. Hơn 40 người được đưa đến bệnh viện sau sự cố, trong đó 6 trường hợp nặng được chuyển đến Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai để điều trị tích cực.
Nguyên nhân ban đầu được nghi do rò rỉ khí từ một bình chứa. Theo thông tin trên nhãn bình, hóa chất liên quan có thể là clo lỏng. Tuy nhiên, cần chờ cơ quan chức năng xác minh để xác định chính xác loại khí, nguồn phát tán và mức độ ảnh hưởng.
Trao đổi về nguy cơ sức khỏe từ sự cố, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết clo là hóa chất được sử dụng trong nhiều lĩnh vực, trong đó có khử khuẩn nước và sản xuất công nghiệp. Tuy nhiên, khi thoát ra môi trường dưới dạng khí và bị hít phải ở nồng độ đủ cao, chất này có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho cơ thể, đặc biệt là mắt và hệ hô hấp.
Khí clo có thể gây phù phổi, suy hô hấp
Theo bác sĩ Hoàng, clo là chất khí có tính kích ứng mạnh. Khi tiếp xúc với độ ẩm trên bề mặt mắt, mũi, họng và đường hô hấp, clo có thể tạo thành các hợp chất gây tổn thương niêm mạc. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nồng độ khí, thời gian tiếp xúc, khoảng cách với nguồn rò rỉ và tình trạng sức khỏe của từng người.
Ở mức độ nhẹ, người tiếp xúc có thể xuất hiện cay mắt, chảy nước mắt, nóng rát mũi họng, ho, tức ngực hoặc khó thở. Khi tiếp xúc với nồng độ cao, khí clo có thể gây co thắt đường thở, viêm tổn thương phổi và làm suy giảm khả năng trao đổi oxy.
Đáng lưu ý, tổn thương do hít phải khí clo không phải lúc nào cũng biểu hiện nghiêm trọng ngay lập tức. Một số trường hợp ban đầu chỉ có triệu chứng kích ứng, nhưng tình trạng hô hấp có thể xấu đi sau đó. Phù phổi, tình trạng dịch tích tụ trong phổi làm cản trở quá trình trao đổi oxy, có thể xuất hiện muộn và đe dọa tính mạng.
Vì vậy, người đã tiếp xúc với khí nghi là clo cần được theo dõi y tế, kể cả khi các biểu hiện ban đầu chưa rõ rệt. Những dấu hiệu như ho tăng dần, khó thở, đau tức ngực, thở nhanh, khò khè hoặc tím tái cần được đánh giá và xử trí khẩn cấp.
Trẻ em, người cao tuổi và người mắc bệnh hô hấp có thể dễ bị ảnh hưởng hơn. Tuy nhiên, người khỏe mạnh cũng có nguy cơ tổn thương nghiêm trọng nếu hít phải khí ở nồng độ cao.
Bác sĩ lưu ý không có một khoảng thời gian tiếp xúc chung được xem là an toàn trong mọi tình huống. Nguy cơ phụ thuộc vào nồng độ khí và điều kiện môi trường. Bởi vậy, người dân không nên dựa vào việc chỉ ở gần nguồn rò rỉ trong thời gian ngắn để tự đánh giá rằng mình không bị ảnh hưởng.
Không dùng khẩu trang y tế, N95 để vào vùng có khí độc
Khi phát hiện mùi khí bất thường, khói hoặc sự cố rò rỉ hóa chất, việc ưu tiên là nhanh chóng tránh xa nguồn phát tán, đồng thời thông báo cho lực lượng chức năng. Người dân không nên tự tiếp cận bình chứa, tìm cách khóa van hoặc xử lý sự cố khi chưa được huấn luyện và không có thiết bị bảo hộ phù hợp.
Bác sĩ Hoàng cho biết, khẩu trang y tế thông thường và khẩu trang N95 chủ yếu được thiết kế để lọc các hạt trong không khí, không có khả năng bảo vệ đầy đủ trước khí clo. Vì vậy, đeo những loại khẩu trang này không đồng nghĩa với việc có thể an toàn đi vào khu vực nhiễm khí độc.
Việc cứu người trong vùng nguy hiểm cũng cần được thực hiện bởi lực lượng có trang bị bảo hộ phù hợp. Nếu tự ý lao vào khu vực rò rỉ, người cứu có thể trở thành nạn nhân tiếp theo, khiến tình huống thêm phức tạp.
Khi xảy ra sự cố, người dân cần làm theo hướng dẫn của lực lượng cứu hộ và cơ quan chức năng. Tùy hướng gió, địa hình và phạm vi phát tán, phương án an toàn có thể là sơ tán khỏi khu vực hoặc ở trong nhà, đóng cửa và hạn chế không khí từ bên ngoài lọt vào. Không nên tự áp dụng một phương án cố định khi chưa có thông tin về hướng phát tán khí.
Nếu có người bị phơi nhiễm, cần nhanh chóng gọi cấp cứu 115 và đưa nạn nhân đến cơ sở y tế theo hướng dẫn. Không để người bị nạn tiếp tục ở trong khu vực ô nhiễm để chờ triệu chứng xuất hiện.
Trường hợp hóa chất dạng lỏng bắn lên da hoặc quần áo, cần tránh tiếp xúc trực tiếp với chất nghi nhiễm độc. Nếu có thể thực hiện an toàn, cởi bỏ quần áo bị nhiễm và rửa vùng da tiếp xúc bằng nhiều nước. Nếu hóa chất vào mắt, cần rửa nhẹ nhàng bằng nước sạch liên tục ít nhất 15 phút, đồng thời tìm trợ giúp y tế. Không tự ý sử dụng hóa chất khác để trung hòa chất nghi gây nhiễm độc.
Với người hít phải khí clo, việc điều trị chủ yếu tập trung vào hỗ trợ hô hấp, cung cấp oxy và xử trí các biến chứng theo tình trạng cụ thể. Hiện không có thuốc giải độc đặc hiệu có thể thay thế việc loại bỏ khỏi nguồn phơi nhiễm và điều trị hỗ trợ. Người bệnh cần được đánh giá bởi nhân viên y tế, đặc biệt khi xuất hiện dấu hiệu tổn thương đường hô hấp.
Thông tin về loại khí phát tán, nguyên nhân rò rỉ và số người bị ảnh hưởng cần tiếp tục được cơ quan chức năng xác minh, làm rõ.
