Theo trang thống kê worldometers.info, trong ngày 16/9, có 9 quốc gia thành viên ASEAN công bố ghi nhận 69.313 ca mắc COVID-19 và 1.371 ca tử vong. Tổng số người mắc COVID-19 tại ASEAN từ đầu dịch đã là 11.263.417 ca, trong đó 248.385 người tử vong.
Điều trị cho bệnh nhân nhiễm COVID-19 tại bệnh viện ở Jakarta, Indonesia. Ảnh: AFP
Trong ngày 16/9, quốc gia ghi nhận nhiều ca mắc nhất tiếp tục là Philippines với 21.161 ca. Tổng số ca mắc COVID-19 tại quốc gia này đã là 2.304.192 ca. Đứng số 2 ASEAN về ca mắc hàng ngày là Malaysia với 19.495 ca. Tới nay, Malaysia đã ghi nhận tổng cộng 2.030.935 ca mắc COVID-19.
Thái Lan đứng thứ 3 ASEAN về ca mắc trong ngày 16/9 với 13.897 ca, nâng tổng số ca từ đầu dịch lên 1.434.237 ca. Tiếp đó là Việt Nam với 10.489 ca, Indonesia với 3.145 ca mắc, Campuchia với 693 ca, Lào với 154 ca, Brunei với 109 ca và Timor-Leste với 70 ca.
Về số ca tử vong, có 7 quốc gia ghi nhận ca tử vong mới vì COVID-19: Malaysia với 422 ca, Philippines 277 ca, Indonesia 237 ca, Việt Nam 234 ca, Thái Lan 188 ca, Campuchia 11 ca và Timo-Lester 2 ca.
Trong bối cảnh số ca mắc COVID-19 ở Đông Nam Á vẫn ở mức cao, Giám đốc khu vực Đông Nam Á của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bà Poonam Khetrapal Singh, mới đây đã nhấn mạnh kế hoạch phục hồi của khu vực cần tập trung vào nâng cấp hệ thống y tế thiết yếu.
Theo bà Singh, cuộc khủng hoảng COVID-19 còn lâu mới kết thúc và thế giới chuẩn bị bước vào năm thứ 3 đương đầu với đại dịch. Trước nguy cơ xuất hiện thêm nhiều biến thể mới và cần thời gian để khắc phục tình trạng mất cân bằng trong phân phối và tiếp cận vaccine, bà Singh khuyến nghị mỗi người hãy tiêm vaccine, nếu có thể. Đồng thời, tiếp tục phòng dịch bằng cách đeo khẩu trang, rửa tay và giữ khoảng cách, tránh đến nơi đông người, tránh tiếp xúc gần và các cuộc tụ tập trong phòng kín.
Để ứng phó và sẵn sàng phục hồi sau dịch COVID-19 cũng như các tình trạng khẩn cấp y tế khác, bà Singh cho rằng điều cần nhất là có một hệ thống y tế mạnh, hướng tới chăm sóc sức khỏe ban đầu (PHC) và không để ai bị bỏ lại phía sau. Hệ thống y tế có khả năng chống chịu là cơ sở để các nước sẵn sàng và đảm bảo có thể ứng phó trong các trường hợp khẩn cấp hay khi xảy ra những biến động lớn.
Theo bà Singh, trong điều kiện bình thường, mỗi USD được chi cho hệ thống y tế hướng tới PHC giúp thu lại trung bình ít nhất 9 USD. Tại các nước có thu nhập thấp và trung bình, mức sinh lời này có thể gấp đôi, đồng thời giúp thúc đẩy tiến bộ trong thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững (Sustainable Development Goals - SDG), như vấn đề nghèo đói, việc làm lương tốt và bình đẳng giới.
Bà Singh cho biết, các nước trong khu vực Đông Nam Á đã nhất trí rằng không thể và không nên chờ đợi thêm nữa mà phải hành động ngay để xây dựng lại các hệ thống y tế thiết yếu tốt hơn. Kế hoạch rõ ràng về cách thức triển khai nỗ lực này đã được nêu chi tiết trong một tuyên bố sau Phiên họp lần thứ 74 của Ủy ban Khu vực của WHO.
Theo kế hoạch này, trước tiên, giới chức y tế cần huy động khả năng lãnh đạo và giải trình liên ngành, với cách tiếp cận trong đó thừa nhận đầy đủ sự cần thiết phải có các chính sách luôn bao gồm khía cạnh y tế, giải quyết các biến số xã hội, kinh tế và môi trường ảnh hưởng đến y tế và giúp cộng đồng vững mạnh. Đặc biệt cần củng cố quản lý trong lĩnh vực y tế, bao gồm giám sát rộng hơn và có sự tham gia của khu vực tư nhân và các tổ chức xã hội dân sự.
Các nước cũng cần tăng cường đầu tư công trong lĩnh vực y tế, hướng đến củng cố các dịch vụ PHC, tăng nguồn nhân lực trong ngành y và tăng khả năng tiếp cận với các sản phẩm y tế thiết yếu. Từ năm 2019, WHO đã kêu gọi tất cả các nước trên thế giới nên tăng chi cho PHC ít nhất 1% GDP.
Bên cạnh đó, cần tích hợp tốt hơn các chiến lược quản lý nguy cơ thiên tai và khẩn cấp y tế, cũng như sự sẵn sàng cho tình huống khẩn cấp y tế công cộng và khả năng ứng phó, với các dịch vụ PHC, cùng lúc thúc đẩy cải tiến về kỹ thuật số và công nghệ đột phá trong y tế.
Bà Singh cũng cho rằng, các nước trong khu vực cần tăng cường hợp tác. Dịch COVID-19 đã chứng tỏ rằng hợp tác song phương, đa phương, công - tư mạnh mẽ và đáng tin cậy đóng vai trò quan trọng trong việc ứng phó với các tình huống khẩn cấp, cũng như trong việc duy trì các dịch vụ y tế thiết yếu.
Theo bà Singh, các quan hệ đối tác như vậy phải tiếp tục được tăng cường, không chỉ dự đoán và đáp ứng các nhu cầu nảy sinh, mà cần phù hợp với và hỗ trợ cho một tầm nhìn chung đồng bộ, và gắn với các mục tiêu dài hạn là các Ưu tiên Chính và SDGs.
Thế Vũ
