WHO trì hoãn hiệp ước đại dịch do bất đồng về chia sẻ mầm bệnh

Các cuộc đàm phán tập trung vào một cơ chế nhằm bảo đảm các quốc gia nhanh chóng chia sẻ các mầm bệnh có khả năng gây đại dịch, đồng thời được tiếp cận công bằng với vắc xin, xét nghiệm và phương pháp điều trị được phát triển từ việc sử dụng các mầm bệnh đó.

Cơ chế này, được gọi là phụ lục Tiếp cận và Chia sẻ Lợi ích từ Mầm bệnh (Pathogen Access and Benefit-Sharing – PABS), quản lý cách thức các quốc gia chia sẻ dữ liệu và mẫu bệnh phẩm gây rủi ro cho sức khỏe cộng đồng, đồng thời tìm kiếm sự công bằng trong việc phân phối vật tư y tế.

Nếu không đạt được sự thống nhất về PABS, hiệp ước đại dịch – vốn được kỳ vọng sẽ giúp thế giới ứng phó hiệu quả hơn với các cuộc đại dịch trong tương lai sau bài học từ COVID-19, sẽ không thể có hiệu lực. Thực tế, các quốc gia thành viên đã phải đồng ý tạm gác lại phần nội dung này khi thông qua hiệp ước chính vào năm ngoái do các cuộc đàm phán trước đó diễn ra quá gay gắt và đầy mâu thuẫn.

Trước tình hình đàm phán kéo dài, Tổng giám đốc WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, ghi nhận những tiến bộ đã đạt được nhưng đồng thời thúc giục các quốc gia phải tiếp tục làm việc với tinh thần khẩn trương cao độ. Ông nhấn mạnh rằng đại dịch tiếp theo là "vấn đề là khi nào, chứ không phải là liệu có xảy ra hay không".

Kết quả đàm phán sẽ được trình lên Đại hội đồng Y tế Thế giới vào cuối tháng 5 tới. Đại hội đồng sẽ được đề nghị cho phép tiếp tục đàm phán. Bất kỳ thỏa thuận nào đạt được dự kiến sẽ được trình lên kỳ đại hội tiếp theo vào tháng 5/2027, hoặc có thể sớm hơn tại một phiên họp đặc biệt được tổ chức ngay trong năm 2026