Sản xuất chuyển từ nhỏ lẻ sang liên kết
Đan Phượng nằm ở phía Tây Thủ đô Hà Nội, được hình thành trên cơ sở sắp xếp các xã Thượng Mỗ, Đan Phượng, Song Phượng, Đồng Tháp và thị trấn Phùng thuộc huyện Đan Phượng trước đây. Trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, các địa phương trong khu vực đã có nền tảng quan trọng khi được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu; hạ tầng được quan tâm đầu tư, diện mạo nông thôn có nhiều đổi thay, đời sống người dân từng bước được nâng lên.
Theo ông Nguyễn Gia Hiển - Bí thư Đảng ủy xã Đan Phượng, trong quá trình xây dựng nông thôn mới, địa phương xác định rõ quan điểm lấy người dân làm trung tâm, nông dân là chủ thể. Một miền quê đáng sống trước hết phải là nơi người dân có việc làm, thu nhập và cơ hội phát triển ngay trên quê hương mình. Với Đan Phượng, phát triển kinh tế nông thôn đang được chuyển theo hướng tăng cường liên kết, hợp tác, ứng dụng khoa học kỹ thuật và nâng cao giá trị sản phẩm.
Với định hướng ấy, địa phương tập trung phát triển kinh tế nông thôn theo hướng tăng cường liên kết, hợp tác, phát huy vai trò chủ thể của nông dân. Xã vận động hội viên nông dân tham gia các mô hình hợp tác, hỗ trợ thành lập hợp tác xã, tổ hợp tác, tổ hội nghề nghiệp và hình thành các liên kết theo chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ. Qua đó, sản xuất từng bước chuyển từ nhỏ lẻ sang liên kết, góp phần kiểm soát chất lượng, sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng giá trị nông sản.
Hợp tác xã rau công nghệ cao Cuối Quý là một ví dụ. Được thành lập năm 2018, hợp tác xã từng bước đầu tư cơ sở vật chất, ứng dụng khoa học kỹ thuật và xây dựng thương hiệu. Hiện nay, mỗi ngày đơn vị cung cấp khoảng 2-3 tạ rau, củ, quả hữu cơ ra thị trường, doanh thu hằng năm đạt trên 1 tỷ đồng. Mô hình vừa tạo việc làm, nâng thu nhập cho người dân, vừa góp phần hình thành sản phẩm hàng hóa có chất lượng của địa phương.
Bên cạnh nông nghiệp, các làng nghề cũng là một phần quan trọng trong đời sống kinh tế của Đan Phượng. Trên địa bàn có 7 khu làng nghề tập trung, tiêu biểu như làng nghề Đan Phượng, Song Phượng... Tại làng gỗ Đại Phùng, nghề mộc vẫn được duy trì qua nhiều thế hệ, tạo việc làm và thu nhập cho người dân. Việc đầu tư máy móc, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm giúp nghề truyền thống thích ứng với yêu cầu mới.
Đó cũng là nền tảng của một miền quê đáng sống: người dân có thể tạo dựng sinh kế, phát triển kinh tế và tiếp tục gắn bó với quê hương bằng chính những nghề nghiệp được hình thành từ mảnh đất của cha ông mình.
Xanh hơn, sạch hơn và hiện đại hơn
Nếu kinh tế tạo nguồn lực thì môi trường và cảnh quan trực tiếp tạo nên chất lượng sống. Đây là lĩnh vực Đan Phượng đang phát huy mạnh mẽ vai trò của cộng đồng.
Trong 6 tháng đầu năm, các thôn trên địa bàn đã tổ chức hơn 800 buổi ra quân tổng vệ sinh môi trường; duy trì các mô hình "Ngôi nhà của pin", "Trạm rác xanh - văn minh"; người dân đầu tư hơn 900 thùng rác có nắp đậy. 100% rác thải sinh hoạt được thu gom, vận chuyển trong ngày. Các thôn cũng trồng mới hơn 500m² hoa và thảm cỏ, vẽ 120m² tranh bích họa, quét vôi, sơn sửa 1.260m² tường rào và huy động khoảng 250 triệu đồng xã hội hóa để chỉnh trang các công trình công cộng.
Tiếp nối những kết quả này, UBND xã Đan Phượng lấy ý kiến về kế hoạch phát động phong trào thi đua "Đan Phượng - miền quê đáng sống" trong 6 tháng cuối năm 2026. Theo đó, phong trào sẽ triển khai tại 12 thôn, tập trung vào tổng vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan, trồng cây xanh, đường hoa, xây dựng các tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp, giữ gìn an ninh trật tự và phân loại rác tại nguồn.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Đan Phượng Nguyễn Thị Quỳnh Lâm, xã dự kiến triển khai 14 mô hình, gồm 2 mô hình cấp xã và 12 mô hình tại các thôn như xóa điểm rác đen, xây dựng tuyến đê kiểu mẫu, tuyến đường hoa, camera an ninh, đèn năng lượng mặt trời. Các mô hình hướng tới tạo chuyển biến rõ nét về cảnh quan, đồng thời hình thành thói quen, nếp sống văn minh và nâng cao ý thức tự quản của người dân.
Cùng với môi trường, chuyển đổi số đang trở thành một phần trong diện mạo mới của Đan Phượng. Từ phong trào "Cuộc đua luyện AI" nhằm nâng cao kỹ năng số, đến mô hình "Chợ số không dùng tiền mặt" tại chợ Phùng, công nghệ đang từng bước đi vào những hoạt động thường ngày của người dân.
Mô hình "Thôn số" được tích hợp trên nền tảng Công dân Thủ đô số iHanoi, với các nhóm cộng đồng chính thức cho 12 thôn, tạo thêm kênh truyền tải thông tin, chính sách và tiếp nhận phản ánh của người dân. Chuyển đổi số vì thế không chỉ là câu chuyện của cơ quan công quyền mà đang dần trở thành một phần của đời sống cộng đồng.
Trên nền tảng đó, phong trào "Đan Phượng - miền quê đáng sống" được xác định không đơn thuần là một cuộc thi về cảnh quan. Đây là cách địa phương huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và người dân để xây dựng môi trường sống văn minh, an toàn, thân thiện. Trước khi triển khai, xã đã lấy ý kiến các phòng, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội và các thôn nhằm hoàn thiện tiêu chí, tạo sự đồng thuận.
Ở Đan Phượng, “miền quê đáng sống” không chỉ được đo bằng những con đường mới hay những công trình khang trang. Đó còn là nơi người dân có sinh kế ổn định, nông sản có giá trị, nghề truyền thống được tiếp nối, môi trường được gìn giữ và công nghệ phục vụ tốt hơn cho đời sống người dân.
* Trang thông tin có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới thành phố Hà Nội
